Գործատուների նախընտրելի բուհերի հնգյակը. որո՞նք են նրանք

Jul 18, 2017 Չի մեկնաբանվել

Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի կողմից բուհերի վարկանիշավորման ազգային համակարգի շրջանակում 2016 թվականին իրականացված սոցիոլոգիական հետազոտությունը փորձել է պարզել ուսանողների բավարարվածությունը ՀՀ բուհերի կողմից մատուցվող կրթական ծառայություններից, պարզել դասախոսների ընդհանուր բավարարվածությունը ՀՀ բուհերից, ինչպես նաև բացահայտել գործատուների բավարարվածությունը ՀՀ բուհերի շրջանավարտներից:

Մեր նախորդ հրապարակումներից մեկում նրկայացրել ենք ուսանողների և դասախոսների շրջանում անցկացված հարցման արդյւնքները:http://ktak.am/index.php/am/news/view/67

Գործատուների հետազոտության մեջ ընդգրկվել են 284 կազմակերպություններ, որոնց 34.5%-ն ընդգրկվել է Երևանից, 11.3%-ը՝ Սյունիքի մարզից, 10.6%-ը՝ Շիրակի, 8.8-ը՝ Տավուշի մարզից, 7.4%-ը՝ Լոռու մարզից և 6.7%-ը՝ Գեղարքունիքից: Գործատուների ընտրությունը պայմանավորված է եղել համապատասխան տարածաշրջանում գործող բուհերի առկայությամբ:

Հարցմանը մասնակից կազմակերպությունների 14.4%-ը կրթություն և գիտություն ոլորտից են, 9.2%-ը՝ բանկային գործ և ֆինանսներ, իսկ 8.8%-ը՝ մշակույթ և արվեստ: Գծապատկերում կարելի է տեսնել նաև այլ ոլորտների բաշխման տոկոսները: Հետազոտության շրջանակում ընդգրկվել են տարբեր մեծության կազմակերպություններ: Դրանց բաշխումը, ըստ աշխատակիցների թվի, ունի հետևյալ պատկերը. մինչև 10 աշխատող ունեցող փոքր կազմակերպությունները կազմել են 32.7%, 11-30 աշխատող ունեցող կազմակերպությունները՝ 23.6%, 31-100 աշխատող ունեցողները՝ 27.5%, և խոշոր՝ 101 և ավելի աշխատող ունեցող կազմակերպությւնները՝ 16.2%: Հարցմանը մասնակցած գործատու կազմակերպությու­ն­նե­րից 12.3%-ը կազմել են միջին օղակի աշխատողներ, 18.3%-ը՝ միջին օղակի ղեկավարներ, իսկ 69.4%-ը՝ վերին օղակի ղեկավարներ: Հարցվողների ուղիղ կեսը եղել են կանայք, որոնց 57.7%-ը զբաղեցրել են վերին օղակի ղեկավարի պաշտոն: Ամենաերիտասարդ հարցվողը եղել է 20 տարեկան, իսկ առավել տարեցը՝ 75: Կազմակերպությունների 52%-ում աշխատակիցների կեսից ավելին ունեն բարձրագույն կրթություն: Այն կազմակերպությունները, որոնց ամբողջ անձնակազմն ունի բարձրագույն կրթություն, կազմում են 34%,:

Գործատուներին հարց է ուղղվել՝ արդյո՞ք նրանց աշխատանքի դիմող թեկնածուների սովորած և ավարտած բուհը հանդիսանում է աշխատանքի ընդունման նախապայման թե ոչ: Այսպես հարցված գործատուների 53%-ը նշել է, որ «տեղեկանում է, սակայն դա աշխատանքի ընդունման նախապայման չէ»: Գործատուների 20%-ն առհասարակ հաշվի չի առնում այդ փաստը, իսկ 27%-ը դիտում է աշխատանքի դիմողի սովորած բուհը որպես աշխատանքի ընդունման նախապայման:

Հարցված գործատուների 56.3%-ի համար միևնույն է, թե որ բուհում է սովորել իրենց ապագա աշխատակիցը: Գործատուների 39.8%-ը նախընտրում է աշխատանքի ընդունել ՀՀ պետական բուհերի շրջանավարտներին: Արտասահմանյան բուհերի շրջանավարտներին նախապատվություն տվող գործատուները կազմել են ընդամենը 2.8%: Հատկանշական է, որԼՂՀ պետական բուհերին նախապատվություն են տալիս ԼՂՀ-ի գործատուները, ինչը խոսում է տվյալ տարածաշրջանում այս բուհերի կարևորության մասին, չնայած որ այս տոկոսը շատ փոքր է: Այս տարի գործատուների նախապատվության ցանկում հատնվել են նաև ՀՀ ոչ պետական բուհերի շրջանավարտները՝ կազմելով 0.7%:

Հետազոտության շրջանակներում նպատակ էր առաջադրված բացահայտել նաև այն բուհերը, որոնց շրջանավարտներն առավել նախընտրելի են գործատուների կողմից: Նախընտրելի բուհերի լավագույն հնգյակը՝ Երևանի պետական համալսարանը, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանը, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանը և Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը:

Հետազոտությանը մասնակցած գործատուները նշել են այն խնդիրները, որոնք իրենք տեսնում են ներկայիս բուհական համակարգում: Գործատուների տեսանկյունից ամենանշանակելի խնդիրը «պրակտիկ հմտությունների պակաս»-ն է՝ 20.8%: Կարևոր է նշել, որ այս հետազոտության շրջանակներում՝ երեք տարի անընդմեջ, գործատուների կողմից որպես կարևորագույն խնդիր առանձնանում է հենց «պրակտիկ հմտությունների պակասը»: 2015 և 2014 թվականներին նշված խնդիրը կրկին գլխավորել էր  բուհական համակարգի խնդիրների ցուցակը՝ կազմելով համապատասխանաբար 27.5% և 48.6%:  Բուհական խնդիրների ցանկը ներառում է նաև «ընդհանուր գրագիտության ցածր մակարդակը»՝ 5.7%, «աշխատաշուկայի պահանջներին անհամապատասխանություն»՝ 4.9%, «ոչ արդի կրթական ծրագրեր»՝ 4.5% և «մասնագիտական առարկաների քիչ ժամաքանակ»՝ 4.3% խնդիրները: Գործատուների միայն 1.2%-ն է նշել , որ բարձրագույն կրթության ոլորտում որևէ խնդիր չի  տեսնում:

Հետազոտությանը մասնակցած գործատուները բարձրագույն կրթության բարելավման առաջարկներ են ներկայացրել: Ըստ հարցված գործատուների 12.2%-ի՝ բարձրագույն կրթության որակը կլավանա, եթե ավելանան մասնագիտական պրակտիկաները: Գործատուների 10.1%-ը գտնում է, որ բարձրագույն կրթության որակը կլավանա, եթե կրթական պրոցեսում ներգրավված լինեն բարձր որակավորում ունեցող դասախոսները, իսկ 8.1%-ը գտնում է, որ անհրաժեշտ են համակարգային փոփոխություններ: Առաջարկների հնգյակում տեղ են գտել նաև կոռուպցիայի վերացումը՝ 6.1%, և բուհ-գործատու համագործակցության ընդլայնումը՝ 4.6%:

Գործատուները ուշագրավ դիտարկում են կատարել բուհ-տնտեսվարող համագործակցության վերաբերյալ: Այսպես. հարցված գործատուների 21.8%-ը գտնում է, որ իրենց կողմից նշված հիմնախնդիրները լիովին լուծելի են բուհ-գործատու համագործակցության միջոցով: Գործատուների մեծամասնությունը՝ 62.6%-ը, գտել է, որ նշված խնդիրները միայն մասամբ կլուծվեն համագործակցության շնորհիվ: Մինչդեռ, գործատուների 15.6%-ը չի տեսնում բուհ-գործատու համագործակցությունն՝ իբրև բարձրագույն կրթության որակի բարելավման միջոց՝ նշելով, որ այն ընդհանրապես չի նպաստի խնդիրների լուծմանը: Բուհերի հետ համագործակցության փորձ ունեցող գործատուները թվարկել են համագործակցության տեսակները: Թվարկված համագործակցության տեսակներից առավել մեծ կշիռներով առանձնանում են «ուսումնական պրակտիկայի կազմակերպումը», որը կազմել է ամբողջ պատասխանների 49%-ը, «գիտաժողովների և այլ գիտական միջոցառումների կազմակերպումը»՝ 13%-ը, և «մասնագիտական գրականության տրամադրումը»՝ կազմելով 8%-ը:

Ամփոփելով բուհերի վարկանիշավորման ազգային համակարգի շրջանակներում իրականացված սոցիոլոգիական հետազոտության արդյունքները՝  հեղինակները փաստում են, որ բոլոր թիրախային խմբերում բավարարվածության գնահատականները միջինից բարձր են: Սա, մեղմ ասած, տարօրինակ պատկեր է՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ բուհական կրթության որակի խնդիր թիրախային բոլոր խմբերի կողմից էլ դրվել է: Արդյունքները թույլ են տալիս արձանագրել, որ Հայաստանում դեռևս ձևավորված չեն ո՛չ ուսանողների, ո՛չ դասախոսների, ո՛չ էլ գործատուների պահանջները. կողմերից որևէ մեկը դեռևս չունի հստակ ռազմավարական պատկերացում սեփական անելիքների և առաքելության մասին:

Կարինե Սարիբեկյան

 

 

Գլխավոր Թողարկում, Լուրեր, Վերլուծություն
Անդրադարձներ չկան to “Գործատուների նախընտրելի բուհերի հնգյակը. որո՞նք են նրանք”

Մեկնաբանել