Մենք տեսնում ենք, որ Իրանն այստեղ ռազմավարություն է հետապնդում. «Եթե ընկնեմ, տարածաշրջանը կտանեմ ինձ հետ». Ֆիդան
«Թուրքիան այսօր» թելեգրամյան ալիքը մեջբերում է Արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանի ելույթից հատվածներ. « Մենք շատ կարևոր օրեր ենք ապրում, հատկապես մեր տարածաշրջանի համար: Վերջին 20 տարիների ընթացքում տարածաշրջանը մեծ տառապանքներ և պատերազմներ է ապրել, և այս վերջին խոշոր պատերազմը Իրանի հետ է: Իհարկե, երբ նայում ենք պատերազմի հետևանքներին, այն չի սահմանափակվում միայն Իրանով: Ինչպես մենք վաղուց կանխատեսել էինք, այն տարածվում է ամբողջ տարածաշրջանում:
Մենք տեսնում ենք, որ Իրանն այստեղ ռազմավարություն է հետապնդում. «Եթե ընկնեմ, տարածաշրջանը կտանեմ ինձ հետ» ՝ թիրախավորելով տարածաշրջանի մյուս երկրները, մասնավորապես էներգետիկ ենթակառուցվածքները… Իրանը շատ լավ հասկանում է, թե որքան կարևոր է տարածաշրջանի երկրների էներգետիկ ենթակառուցվածքը համաշխարհային տնտեսության, կայունության և էներգետիկ անվտանգության համար։
….
Ծոցի երկրները, մեծ մասամբ, շատ ջանք են գործադրել այս պատերազմը կանխելու համար։ Ես դա անձամբ եմ տեսել։ Հարձակումից մեկ ժամ առաջ Կատարը փորձում էր կանխել այն։ Իրականում, նրանք գործում էին այնպես, որ դա օգուտ կբերեր Իրանին։
Այն միտքը, որ Իրանը, առանց որևէ տարբերակում անելու, կհարվածեր միջնորդ Օմանին, Կատարին, Քուվեյթին, Բահրեյնին, Սաուդյան Արաբիային, ԱՄԷ-ին և Հորդանանին, իմ կարծիքով, անհավանականորեն սխալ ռազմավարություն է։
Երբ Իրանը պատերազմի մեջ է և հարձակման է ենթարկվում, այն երկրները, որոնք թույլ չեն տվել, որ իրենց բազաները կամ օդային տարածքը օգտագործվեն հարձակվողների կողմից, որոնք թույլ չեն տվել ինքնաթիռներին թռիչք կատարել իրենց տարածքից և չեն աջակցել ամերիկացիներին կամ իսրայելցիներին, փոխարենը պահպանել են չեզոքության որոշակի ձև, չպետք է թիրախավորվեին։
Կարծում եմ, որ եթե միջուկային հարցով բանակցությունները մի փոքր առաջ շարժվեին, հնարավոր կլիներ հասնել ցանկալի արդյունքի։ Բայց թե որքան հեշտ կլիներ դա, իհարկե, հիմա անհնար է ասել։
Կա նաև հսկայական ճնշում Իսրայելի կողմից։ Կարծում եմ, որ եթե իրանցիները ավելի լավ հասկանային նախագահ Թրամփի վրա գործադրվող ճնշումը և նրան նախապես ինչ-որ բան զիջեին, Իսրայելի ճնշումը գուցե այդքան արդյունավետ չլիներ։
Հնարավոր է՝ Իրանի նոր ղեկավարությունը այս պահին ավելի ճկուն դիրքորոշում որդեգրի։ Անկեղծորեն կարծում եմ, որ նոր ղեկավարությունը կարող է հնարավորություն լինել պատերազմը դադարեցնելու համար։ Սա կարող է հնարավորությունների պատուհան ստեղծել։ Հակառակ դեպքում, պատերազմն ինքնին կարող է շատ ավելի վտանգավոր ընթացք ստանալ։
….
Մենք ասում ենք հետևյալը. տարածաշրջանը վատ վիճակում է այս պատերազմի պատճառով, և մենք պետք է ջանքեր գործադրենք, որպեսզի կանխենք դրա վատթարացումը։ Ամերիկան այն գործոնն է, որը կարող է կանգնեցնել Իսրայելին, որոշակի հարցեր պետք է շատ հստակ բացատրվեն Ամերիկային։ Սա պետք է անեն տարածաշրջանի երկրները և եվրոպական երկրները։
Այժմ այս երկրների միջև կարծիքների փոխանակում է տեղի ունենում։ Մենք գտնվում ենք այս բոլոր քննարկումների կենտրոնում։ Անկեղծ ասած, որոշ գաղափարներ ձևավորվել են, չեմ ուզում մանրամասնել։
Այժմ կա երկու սցենար․ մեկը Իրանի ռազմական կարողությունների ոչնչացումն է, իսկ մյուսը՝ ռեժիմի փոփոխությունը։ Գործողության տևողությունը և շրջանակը կփոխվեն՝ կախված նրանից, թե որ նպատակը կընտրվի։ Կփոխվեն նաև դրա ստեղծած հետագա ռիսկերը։
….
Մենք աշխատում ենք բոլոր սցենարների վրա։ Տեսնում ենք, որ ամենավատ դեպքում կարող է լինել միգրացիայի ալիք։ Մեր սահմանային անվտանգությունն իսկապես շատ լավ վիճակում է։
Մեր նախագահի ղեկավարությամբ իրականացված քաղաքականությունը մինչ օրս մեզ հեռու է պահել տարածաշրջանում որոշակի դժվարություններից։ Մենք կշարունակենք լինել հույսի և կայունության աղբյուր մեր տարածաշրջանի, մեր հարևանների և տարածաշրջանի ժողովուրդների համար՝ միաժամանակ պաշտպանելով մեր սեփական երկրի և պետության շահերը:
Սակայն մենք տարածաշրջանում գտնվում ենք ավելի ու ավելի բարդ իրավիճակում: Ցանկացած տեսակի դեպք կամ չարամիտ փորձ կարող է տեղի ունենալ ցանկացած պահի: Հետևաբար, մենք պետք է պատրաստ լինենք ցանկացած տեսակի կինետիկ, անկայուն իրավիճակի: Սա չպետք է որևէ մեկին զարմացնի, եթե մեզ հետ ինչ-որ բան պատահի:
Հուսով եմ, որ մեր գործադրած ջանքերի շնորհիվ մենք կկարողանանք հասնել հրադադարի: Բայց մենք կանխատեսում ենք, որ պատերազմը կշարունակվի որոշակի ժամանակահատված: Սա իրականություն է: Ես ուզում եմ սա հայտնել մեր քաղաքացիներին. Մենք ձեռնարկել ենք բոլոր անհրաժեշտ նախազգուշական միջոցները ցանկացած հնարավոր խնդրի դեմ, նրանք կարող են հանգիստ լինել։ Ես ուրիշ ասելիք չունեմ»:
Հետևեք մեզ Viber-ում
