Կարո՞ղ է Պուտինն Ալիևին «գահընկեց» անելու պլան ունենալ

The Jamestown Foundation ամերիկյան հետազոտական և վերլուծական կենտրոնը հրապարակել է ադրբեջանցի քաղաքագետ Ռահիմ Ռաֆիմովի հոդվածը Ռուսաստանում ադրբեջանական ամենամեծ կազմակերպություններից մեկի՝ «Համառուսական ադրբեջանական կոնգրես»-ի փակման վերաբերյալ: Հոդվածագրի կարծիքով՝ Ռուսաստանի այս քայլն իզուր չէ  և հաղորդագրություններ է պարունակում Ադրբեջանի համար, որոնք կարելի է բաժանել երկու հիմնական ուղղությունների: Ռահիմովի կարծիքով՝ Մոսկվայի ճնշումը կապված է Ադրբեջանում խորհրդարանական ընտրությունների, ինչպես նաև Բաքվի եվրաինտեգրման գործընթացի հետ: «2013-14թթ. Ռուսաստանը սպառնում էր, որ կարտաքսի ադրբեջանցի անօրինական ներգաղթյալներին,  և այս սպառնալիքը կիրառվում էր որպես գործիք Ադրբեջանի վրա ճնշում գործադրելու համար: Այդ ժամանակ Ադրբեջանը պատրաստվում էր նախագահական ընտրություններին և միաժամանակ բանակցություններ էր վարում ԵՄ-ի հետ՝ ասոցացման հարցով: 2015թ. Բաքուն հրաժարվեց Եվրամիության հետ համաձայնագրի ստորագրումից: Այդ ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարեց, որ երկիրն առայժմ մտադիր չէ անդամակցել որևէ միության: Այժմ նույն բանն է տեղի ունենում, երբ Կրեմլը ջանքեր է գործադրում  Եվրասիական տնտեսական միությունը ընդլայնելու համար, իսկ Բաքուն նախապատրաստվում է 2018թ. նախագահական ընտրություններին և վերսկսել է բանակցությունները ԵՄ-ի  հետ»,-գրում է Ռահիմովը: Հոդվածագրի կարծիքով՝ Ադրբեջանի վրա Մոսկվայի կողմից ճնշումը կապված է նաև արցախյան հակամարտության գործընթացի հետ, քանի որ լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները կարող են զգալի հետևանքներ ունենալ Ռուսաստանի վրա: Ընդհանուր առմամբ Ալիևի համար այնքան էլ բարվոք ժամանակներ չեն: Ադրբեջանում ակնհայտորեն տնտեսական որոշակի բարդություններ են առաջացել` նավթի գների անկման հետ կապված: Սա կամաց-կամաց անդրադառնալու է երկրի սոցիալ-տնտեսական, ինչու չէ` այդ ամենի հետևանքով նաև քաղաքական խնդիրների վեր բարձրանալու հարց: Ինքը` Ալիևը, սկսել է արդեն իսկ խոսել ֆինանսական խնդիրների մասին` յուրովի մեկնաբանություններ անելով:  Ադրբեջանի էկոնոմիկայում ֆինանսական խնդիրներ չեմ տեսնում ոչ այս, ոչ հաջորդ տարում, ասել է Ալիևը Հանրապետության օրվան նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը: Ուշագրավ է, որ ադրբեջանցի նախագահի այս հայտարարությունը հնչել է այն բանից հետո, երբ Moody’s միջազգային վարկանիշային գործակալությունը նախօրեին հայտարարեց, որ կորցրել է վստահությունը Ադրբեջանի և ադրբեջանական սնանկացած Միջազգային բանկի հանդեպ: Ալիևը նաև հավելել է, որ այսօր մեծ հաջողությամբ իրականացվում է Հարավային գազային միջանցք նախագիծը: Նա նաև անդրադարձել է TAP գազամուղի շինարարության դեմ բողոքներին, որով ադրբեջանական գազը կմատակարարվի Եվրոպա: Նախագահի խոսքով՝ «գազամուղի շինարարության դեմ բողոքի ակցիաների կազմակերպման վրա մեծ փողեր են ծախսվում, ստեղծվում են այսպես կոչված էկոլոգիական խմբեր, որոնց նպատակն է փախանել կամ ձգձգել մասշտաբային նախագծի իրականացումը»: «Այդ սադրանքների վրա մեծ փողեր են դրված»,-ասել է նա: Մինչև վերջերս Ալիևը կարողանում էր բացատրել հասարակությանը, թե Ադրբեջանին պետք չէ անդամակցել այս կամ այն կառույցին, քանի որ իր երկիրը տնտեսապես կարողանում է ապահովել զարգացում: Բայց կարո՞ղ է նա շարունակել այս քաղաքականությունը ընդմիշտ: Ռուսաստանը Ադրբեջանին կցանկանար տեսնել ԵԱՏՄ-ում, բայց Ալիևը շարունակում է համառել: Մոսկվան շարունակում է Ադրբեջանին սիրաշահելու քաղաքականությունը, բայց դա էլ հավերժ չի կարող շարունակվել, որովհետև Պուտինի համբերությունն էլ անսպառ չէ: Չի կարելի բացառել, որ որոշակի պահից սկսած Մոսկվան կարող է մտորել Ալիևին «գահընկեց» անելու ուղղությամբ... ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին Հանրապետության օրվա առթիվ՝ բարձր գնահատելով երկու երկրների միջև բոլոր մակարդակներով ընթացող բովանդակալից քաղաքական երկխոսությունը: Շնորհավորական ուղերձում Պուտինը մատնանշել է Ադրբեջանի հետ ձեռքբերումները տնտեսական սոցիալական, գիտատեխնիկական և այլ ոլորտներում, ինչպես նաև ընդգծել է այդ երկրի հեղինակությունը միջազգային թատերաբեմում և նրա կարևոր դերակատարությունը միջազգային օրակարգի արդիական խնդիրների լուծման հարցում. «Ռուսաստանի նախագահը նաև բարձր է գնահատել ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների դինամիկ զարգացումը ռազմավարական գործընկերության ոգով, բոլոր ոլորտներում բովանդակալից քաղաքական երկխոսությունը և փոխշահավետ համագործակցությունը տարբեր ոլորտներում»: Պուտինը համոզմունք է հայտնել հետագայում էլ զարգացնել երկկողմ գործընկերական հարաբերությունների ամբողջ համալիրը՝ հանուն բարեկամական ժողովուրդների շահերի և տարածաշրջանի անվտանգության և կայունության: Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն ևս խոսել է Մոսկվայի և Բաքվի հարաբերությունների մասին: Ռուսաստանը սերտ հարաբերություններ է պահպանում Ադրբեջանի հետ և զարգացնում է դրանք տարբեր ոլորտներում՝ քաղաքական, տնտեսական, հումանիտար, օրերս ճեպազրույցում ասել է ՌԴ ԱԳՆ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան: Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունները կզարգանան նաև ապագայում. «Ադրբեջանի հետ մեր հարաբերություններ չենք կապում միջազգային այլ գործոնների հետ: Իհարկե, Ադրբեջանի ներկայացուցիչների հետ քննարկում ենք միջազգային և տարածաշրջանային օրակարգը, խնդրահարույց հարցերը: Մեր և Ադրբեջանի միջև բաց երկխոսություն է տարվում»: Մետաքսյա Շալունց