Էրդողանի «ավանտյուրան», Սուրբ տաճարը, պոլսահայ համայնքում միայնակ մնացած պատրիարքը

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ինչպես հայտնի է, շաբաթներ առաջ իր օգնականներին հանձնարարել էր ուսումնասիրություններ անցկացնել` նպատակ ունենալով Սուրբ Սոֆիայի տաճարը պաշտոնապես մզկիթի վերածելու։

Հուլիսի 2-ին Թուրքիայի բարձրագույն վարչական դատարանը` Պետխորհուրդը, ուսումնասիրել էր Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակը փոխելու և այն մզկիթ դարձնելու հարցը։ Պետխորհուրդը հայտարարեց, որ տաճարի կարգավիճակը փոխելու համար բավարար է միայն նախագահի հրամանը` դրանով իսկ համաձայնություն տալով տաճար–թանգարանը մզկիթի վերածելու որոշմանը։

Այս որոշումն, իհարկե, մեծ դժգոհություն առաջացրեց քրիստոնյա աշխարհում, էրդողանի ձգտումները քննադատեց ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Ռուսաց պատրիարք Կիրիլ Ա-ն:
Մինչդեռ Պոլսո պատրիարք Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանն առաջարկեց, որ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը աղոթատեղի դառնա ինչպես քրիստոնյաների, այնպես էլ՝ մուսուլմանների համար։

Օրերս Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը կարծիք հայտնեց, որ Հայաստանի ԱԳՆ-ն պետք է հստակ տեսակետ հայտնի՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթ դարձնելու Էրդողանի «ավանտյուրային» ի պատասխան»:

Նա մասնավորապես ֆեյսբուքյան իր էջում հայտարարեց, որ թուրքական ղեկավարությունը մի նոր «ավանտյուրա» է ձեռնարկել, ըստ որի՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության մաս է և հիմնադրվել է որպես քրիստոնեական տաճար, իսկ 20-րդ դարի սկզբից վերածվել թանգարանի, Էրդողանը ցանկանում է դարձնել մզկիթ: Նա նշեց, որ այն նախևառաջ համամարդկային քրիստոնեական արժեհամակարգի գոհարներից մեկն է և այն պահպանելու հարցում պարտավոր է Հայաստանն արձագանքել. «Ես ակնկալում եմ Արտաքին գործերի նախարարություն հստակ տեսակետ այս հարցի կապակցությամբ», ապա հավելեց, որ սա նաև հայկական մշակութային թեկուզ մասնակի հետքի խնդիր է:

«Չկասկածեք, որ եթե Էրդողանը հաջողեց իր այս «ավանտյուրան» ավարտին հասցնել իր ծրագրի համապատասխան, ապա իր ախորժակները, այդ թվում քաղաքակրթական, մշակութային ագրեսիայի տեսակետից միմիայն ավելանալու են: Քանի կա միջազգային հակազդեցություն այս վտանգավոր նախաձեռնությանը, ապա Հայաստանը պարտավոր է միանալ այս հարցում», հավելեց Աշոտյանը՝ հույս հայտնելով, որ պատկան մարմինները համարժեք պատասխան կտան:

Վերընտրված Պոլսո Հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալյանը շարունակում է իր խնդրահարույց հրապարակային հայտարարությունները՝ դրանով իսկ հակադրվելով Ստամբուլի հայ համայնքին և աշխարհասփյուռ հայությանը: Այս մասին իր հոդվածում օրերս գրել էր «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր Հարութ Սասունյանը՝ մասնավորապես, հավելելով. «Մի քանի ամիս առաջ նա քննադատական մեկնաբանություններ արեց ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի վերաբերյալ: Պատրիարքի հայտարարություններից պարզ է դառնում, որ նա ցանկանում է հաճոյանալ Թուրքիայի իշխանություններին, հատկապես Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին: Մեր հաճախակի խորհուրդները նրան՝ չխառնվել իր պատասխանատվությունից դուրս գտնվող գործերին, մնում են ձայն բարբառո անապատի։ Նա կարծես թե չի հասկանում, որ պետք է լուռ մնա: Ամբողջ աշխարհը տեղյակ է հունական Սուրբ Սոֆիայի պատմական տաճարը մզկիթի վերածելու Էրդողանի բազմիցս արված վիճահարույց հայտարարությունների մասին»։

Ըստ Սասունյանի՝ սա այն հակասությունն է, որի մեջ անխոհեմաբար հայտնվել է Հայոց պատրիարքը՝ պարզապես Էրդողանին հաճոյանալու համար։ «Եթե Հայոց պատրիարքը մի փոքր իմաստություն ունենար, նա նախ կխորհրդակցեր Ստամբուլի հայ համայնքի գլխավոր անդամների հետ՝ նրանց կարծիքն իմանալու համար։ Առավել կարևոր՝ նա պետք է խորհուրդ հարցներ Կոստանդնուպոլսի հունական էկումենիկ եկեղեցու պատրիարք Բարդուղիմեոսից։ Բացի այդ, Հայոց պատրիարքը մտածե՞լ է Ստամբուլում իսլամական առաջնորդներից խորհուրդ հարցնելու մասին, արդյոք նրանց համար ընդունելի կլինի դավանել իրենց իսլամական կրոնը նույն կառույցում, ինչպես քրիստոնյաները: Ըստ մեր տեղեկությունների՝ աշխարհում չկա նման վայր, և պատճառն այն է, որ սա անընդունելի է մահմեդականների համար»։

Tert.am-ի հետ զրույցում այսպես ասաց Ստամբուլում հրատարակվող «Ակոս» շաբաթաթերթի հայերեն էջերի խմբագիր Բագրատ Էստուկյանը՝ անդրադառնալով Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի՝ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու որոշման վերաբերյալ Պոլսո պատրիարքի հայտարարությանն ու համայնքում թեմայի վերաբերյալ եղած կարծիքին: Ո՛չ պոլսահայ համայնքում, ո՛չ էլ ընդհանրապես երկրում Պոլսո հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալյանի կարծիքը կիսող չկա: «Պատրիարքի առաջարկությունը ո՛չ մեզ, ո՛չ Թուրքիայի այլ քրիստոնյաներին և ոչ էլ մուսուլմաններին հետաքրքիր չէ: Թուրքիայի հունաց ուղղափառ եկեղեցին արդեն հայտարարել է, որ դեմ է այս զարգացումին»,նկատել է նա:

Էրդողանը, ըստ Բագրատ Էստուկյանի, Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու նման սուր թեմաները օրակարգ բերելու կարիք ունի, քանի որ ինքը հայտնվել է բավական դժվար դրության մեջ. երկրի տնտեսությունը վատ վիճակում է, նա հաջողություններ չի գրանցել արտաքին քաղաքականության մեջ, քանի որ իր միջոցներով զինած զինյալները սպասված արդյունքները չեն գրանցել արտաքին աշխարհում:

Անդրադառնալով նրան, թե արդյոք պաշտոնական Երևանը, Հայաստանյաց առաքելական եկեղեցին չպետք է արձագանքեին Էրդողանի որոշմանը՝ որպես քրիստոնեությունն առաջինն ընդունած պետություն, Բագրատ Էստուկյանը նշեց՝ իր կարծիքով՝ դրա կարիքը չկա: «Հաշվի առնելով որ տաճարը բյուզանդական ուղղափառ եկեղեցունն է, արձագանքը եղել է Հունաց ուղղափառ եկեղեցուց»,- ասաց նա:

Բագրատ Էստուկյանը նաև նշեց, որ տաճարն ինքն իրենով հայ համայնքի համար առանձնապես նշանակություն չունի: «Իհարկե,այն ճարտարապետական առումով կարևոր կոթող է, հայ ճարտարապետ Տրդատն է այն վերակառուցել, բայց անկեղծ, մեզ՝ հայերիս համար այն որևէ նշանակություն չունի»,- նկատել է նա:

Գալով Պոլսո պատրիարք Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանի արձագանքին, Բագրատ Էստուկյանը նկատել է, որ այդպիսին է այն եղել, քանի որ պատրիարքը ցանկացել է Թուրքիայի իշխանություններին հաճելին մատուցել. «Նա ձայնակցել է իշխանությունների ցանկություններին, զորակցել է դրանց, ինչը ըստ իս, բացարձակապես սխալ է,- ասաց նա նշելով, որ նման մոտեցմամբ Սահակ Մաշալյանը ոչ մի կերպ չի օգնել հայ համայնքին,- հստակ իրողություն է, որ Հանրապետության հարյուր տարիների գոյության ընթացքում հայ համայնքը երբեք հաճելի չի եղել թուրքական մտքին, մտածելակերպին: Միշտ էլ հայ համայնքը համարել են ներքին թշնամի, որը պետք չէր, որ լիներ, բայց ինչ անեն, որ համաշխարհային դաշնագիրների միջոցով նման իրավունք են ձեռք բերել: Թուրքիայում ստիպված են հայերի գոյության հետ համակերպվել, հանդուրժել այն: Այդ մտքին հաճելի լինելու մարմաջը միայն շողոքորթություն է: Մենք այստեղ ունենք մեր պատմական անցյալը: Թուրքիայի հարյուր տարիների իշխանությունները երբեք չեն հաշտվում մեր գոյության հետ: Մեր գլխով արդեն շատ բան անցել է, արդեն ցեղասպանություն տեսել ենք, արդեն 2.5 միլիոն հայից մնացել է 60000-70000-ը, և եթե դա էլ է դարձել աչքի փուշ, ինչ ուզում են, թող անեն: Բայց դրա անվտանգությունը շողոքորթությունով ապահովելը հաճելի չէ»:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 1661 անգամ
Լրահոս
Օպերացիա՝ զենքի վաճառքի արգելք Նոր սադրանք Ալիևից. Հայկական եկեղեցին և հայ համայնքը տեռորի վտանգի առջև Նման էր Հիրոսիմայում և Նագասակիում տեղի ունեցածին. Բեյրութի նահանգապետ /տեսանյութ/ Թաղումից հետո լվացվելիս ձեռքերը ընդհանուր սրբիչով չպետք է չորացվեն․ Արսեն Թորոսյանը նոր հրամանը Բեյրութում հզոր պայթյունի հետևանքով կան զոհեր ու հարյուրավոր տուժածներ/տեսանյութ/ Վահագն Վարագյանն ու Ռաֆայել Հովհաննիսյանն ազատ արձակվեցին․ իրավապաշտպան Մեսչյանը ստորագրում էր նրա տակ, ինչն իր համար ընդունելի չէր. Դավիթ Խաժակյան Վթար Սևան-Գավառ ավտոճանապարհին․ կան տուժածներ Հզոր պայթյուն Բեյրութի նավահանգստի մոտ/տեսանյութ/ Հրապարակվել են 103 մահվան վկայական. Սամվել Մարտիրոսյանը՝ ադրբեջանցի հաքերների հերթական հարձակման մասին Տեսնես ո՞ւմ ձեռքում է խորհրդարանը և ո՞վ կարող է 5 րոպեում օրենք փոխել Փաշինյանի կարգադրությամբ ապօրինի եղանակով վարչապետի օգնական էր նշանակվել Սոֆյա Նավասարդյանը, բայց անգամ ծառայողական քննություն չարվեց․ Արսեն Բաբայան Գիտեք որտե՞ղ է: Մաշտոցի պուրակ։ Այո։ Հենց այնտեղ, որտեղ մի քանի տարի առաջ մերժում էին հներին Հայկ Մարությանի ասուլիսից հասկացա, որ ԱԴ հայտարարված ժամանակ մարդկանց սկսել են սարսափեցնել եւ ունեզրկել Իսկ դուք ասում եք՝ նախկի՜ն, գաղափա՜ր, հեղափոխությո՜ւն, ժող ջա՜ն ... «Իմացա՝ որոշել է հրաժարական տալ. անկեղծ՝ լավ զգացի». Նաիրա Զոհրաբյան Ամուլսարում՝ բազմաթիվ ձերբակալված ջերմուկցիներ Ամուլսարի դեպքերին հետևող կա՞, նայում ե՞ք էս ինչ ագրեսիվ են տրամադրված ոստիկանները Հայկո ջան, սիրուն չի. քաղաքապետին հիշեցնում են իր անցյալը /տեսանյութ/ «Բայց կարո՞ղ է ծառերը առողջ էին, էդ եզրակացություններն ո՞ւր են». Հարություն Մնացականյան «Ավելի բարեկարգ Երևան» քողի տակ այլանդակվում է Երևանը. Լիլիթ Գալստյան ԱԺ պատգամավոր Մկրտչյան Արենին ասեք՝ Մաշտոցի պուրակում փոս ու բետոն անող մեքենա կա, չի ուզո՞ւմ պառկի փոսի մեջ, բետոնը լցնեն վրան «Էս դերասան-պատգամավորը չի՞ ուզում բետոնը տանի, լցնի Մարության Հայկի գլխին»․ Աղասի Միքայելյան (Video) «Քաղաքացու նյարդերի, էմոցիաների և իրավունքների հետ կատակ անել չի կարելի, շատ թանկ է նստելու ձեր վրա». Հայկ Սահակյան Չգիտեմ, թե Նիկոլ Փաշինյանի նախնիներն ովքեր են եղել, բայց քանի որ այս անձը ՀՀ վարչապետն է և շատերի մոտ, հնարավոր է, նրա որակումներին համապատասխան կարծիք ձևավորվի մեր ժողովրդի մասին, դա ինձ շատ է դառնացնում
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հուլիսի 4-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Երևանի ավագանու ԲՀԿ խմբակցության անդամ Հռիփսիմե Առաքելյանը և «Այլընտրանք» ՀԿ համանախագահ Նարեկ Մանթաշյանը: Թեմա՝ Մաշտոցի պուրակի ծառահատման շուրջ բարձրացված աղմուկ, քաղաքապետարանի պարգևատրումներ Հուլիսի 4-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՙՙԵրևանի այլընտրանքային քաղաքապետարան՚՚ նախաձեռնող թիմի համաղեկավարներ Սարգիս Տեր-Եսայանը և Սոնա ԱղեկյանըԼ Թեմա՝ Պոպոք-պնդուկ փարթի՝ մայրաքաղաքն ախտահանելու փոխարեն, Երևանի քաղաքապետրանի պարգևավճարներ, ապօրինի ծառահատումներ, մայրաքաղաքային պատահական հրդեհներ ու էլի շատ թերացումներ: Հուլիսի 4-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղաքական գործիչ Գուրգեն Եղիազարյանը: Թեմա՝ կրթական նոր չափորոշիչներ, որոնք հանգեցրել են հասարակության լայն շերտերի՝ գիտնականների, մանկավարժների եւ խնդրով մտահոգ մարդկանց անհանգստությունների, Մարգարիտա Սիմոնյանի արձագանքը, Russia Today հեռուստաալիքի գլխավոր խմբագիր Մարգարիտա Սիմոնյանը քննադատել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` 2005 թականին արված արտահայտությունները, անդրադարձ թեմային, ընդդիմության մոբիլիզացում, կորոնավիրուս, ինչ բացթողումներ ... Հրավիրում ենք Ձեզ՝ ներկա գտնվելու «Թովմասյան Բարեգործական Հիմնադրամ»-ի նախաձեռնությամբ կազմակերպված բարեգործական միջոցառման ամփոփիչ մամլո ասուլիսին: Երկուշաբթի 14:00 , Dvin Music Hall Օգոստոսի 3-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը: Թեմա` կրթական համակարգ, նախարարի գործողությունները, հայ գրականության և հայոց պատմության շուրջ ստեղծված աղմուկ, նոր չափորոշիչներ: Սահմանային լարվածություն, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի հարցազրույցը, կորոնավիրուսային համաճարակ: Օգոստոսի 3-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Պարացելսուս» ՀԿ հիմնադիր Նունե Ներսիսյանը, քաղաքական գործիչ Արագած Ախոյանը և «Այլընտրանք» ՀԿ համանախագահ Նարեկ Մանթաշյանը: Թեմա` սահմանամերձ Աչաջուր համայնքի ծննդատան փակում, նախարարի քայլերը, սահմանային լարվածություն, արդյոք հանգուցալուծում ստացավ ՍԴ շուրջ ստեղծված թնջուկը, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի հարցազրույցը, կորոնավիրուսային համաճարակ: Օգոստոսի 3-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ոստիկանության գնդապետ Սայաթ Շիրինյանը: Թեմա` սահմանային լարվածություն, արդյոք հանգուցալուծում ստացավ ՍԴ շուրջ ստեղծված թնջուկը, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի հարցազրույցը, կորոնավիրուսային համաճարակ: Հուլիսի 31-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Ռազմական, հասարակական գործիչ Գևորգ Գևորգյանը և ռազմական փորձագետ Վան Համբարձումյանը: Թեմա` սահմանային լարվածություն, զորավարժություններ` Նախիջևանում, կորոնավիրուսային համաճարակ, ներքաղաքական իրավիճակ: Հուլիսի 31-ին, ժամը 12:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղաքական վերլուծաբան Վոլոդիա Հովհաննիսյանը: Թեմա` սահմանային լարվածություն, զորավարժություններ` Նախիջևանում, կորոնավիրուսային համաճարակ, ներքաղաքական իրավիճակ: Հուլիսի 31-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը: Թեմա` սահմանային լարվածություն, զորավարժություններ` Նախիջևանում, կորոնավիրուսային համաճարակ, ներքաղաքական իրավիճակ:
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub