Իշխանության պահպանման ևս մեկ երաշխիք

Որքան մոտենում է «Հայաստան-ԵՄ ընդլայնված և համապարփակ գործընկերության» համաձայնագրի ստորագրման ժամանակը, որը նախատեսված է նոյեմբերի 24-ին ԱլԳ բրյուսելյան գագաթնաժողովում, այնքան խորանում են այն ստորագրելու կասկածները: Մեկ բան պարզ է. Հայաստանի իշխանություններն, իսկապես, ցանկանում են ստորագրել համաձայնագիր, երկրորդ անգամ տապալումը վստահաբար Սերժ Սարգսյանի պլանների մեջ չի մտնում: Ու այստեղ է, որ հարց է առաջանում, թե ԵՄ-ում այդ համաձայնագրի ստորագրումից բացի՝ իրագործումն ո՞ր քաղաքական առաջնորդի իշխանավարման դեպքում են հնարավոր տեսնում: Եվ այստեղ է, որ առաջ է գալիս մի իրավիճակ, երբ Սերժ Սարգսյանը ստանում է լրացուցիչ «գործիք»՝ 2018-ից հետո իշխանավարելու հարցում: Թե՛ ԼՂ խնդրով, թե՛ ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների նոր մակարդակն ապահովելու հարցում Հայաստանի քաղաքական դաշտը, կարծես, ամայացել է: Կարեն Կարապետյանն ընկալվում է, որպես ռուսական ընկերության աշխատակից, մարդ, որը քաղաքական, տնտեսական որևէ որոշում չի ընդունում, որևէ կարևոր հարց չի լուծում, մնում է «մենեջերային» կառավարման մարմնավորող՝ առանց որևէ արդյունքի: Մյուս կողմից, ակնհայտ է, որ ԵՄ երկրների հետ աշխատելու տեսանկյունից՝ Կարեն Կարապետյանին տրված էլ չեն լծակներ: Դա իրականացնում է Սերժ Սարգսյանը և ԱԺ նախագահ Արա Բաբլոյանը: Երեկ սկսվել է ԱԺ նախագահ Արա Բաբլոյանի գլխավորած պատվիրակության պաշտոնական այցը Լեհաստան: Ընդ որում, այս այցը կայացել է ճիշտ նույն օրը, երբ Բաքու էր ժամանել Լեհաստանի արտգործնախարարը: Հայաստանի պատվիրակության հետ հանդիպմանը Լեհաստանի նախագահը վստահեցրել է, որ իր երկիրը եղել և մնում է «Հայաստանի լավագույն բարեկամը»: Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը՝ «Լեհաստանի նախագահը վերահաստատել է իրենց հավասարակշիռ մոտեցումն ու համոզմունք հայտնել, որ խնդիրը պետք է լուծվի բացառապես խաղաղ ճանապարհով՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ձևաչափում»: Սա Լեհաստանի կողմից կարևոր հայտարարություն է, որովհետև Բաքուն ամեն ջանք թափում է, որպեսզի Լեհաստանից ադրբեջանանպաստ հայտարարություններ կորզի: Հիշեցնենք, որ Եվրամիությունն անցյալ շաբաթ հրապարակեց Հայաստանի հետ նախաստորագրված «Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը», որի վերջնական ստորագրումը նախատեսվում է գալիք նոյեմբերին Բրյուսելում՝ Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովին: Այս քայլը որոշակի հույս է տալիս, որ թե՛ ԵՄ-ն, թե՛ Հայաստանը հաստատակամ են ստորագրել համաձայնագիրը, և, եթե այս պահին կան ԵՄ որոշ երկրներում վերապահումներ՝ Հայաստանի վերաբերյալ, դրանք կհարթվեն: ԵՄ-ի կողմից փաստաթղթի հրապարակման քայլը, թերևս, հենց դա էր նշանակում: ՀՀ-ԵՄ փաստաթուղթը քաղաքական մեծ նշանակություն ունի Հայաստանի համար, հատկապես այն բանից հետո, երբ 2013-ին իշխանությունները հրաժարվեցին Եվրամիության հետ Ասոցացման համաձայնագրից և Մաքսային միությանն անդամակցելու որոշում կայացվեց: Ստորագրելով Հայաստան-Եվրամիություն Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը՝ Հայաստանը հնարավորություն կստանա համագործակցության նոր փաստաթուղթ ունենալ Եվրամիության հետ։ Հիշեցնենք, որ «Հայաստան-Եվրամիություն Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրում» անդրադարձ կա նաև Ղարաբաղյան խնդրին։ Մասնավորապես՝ փաստաթղթում նշվում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների առաջնորդությամբ ընթացող բանակցությունների շրջանակներում ղարաբաղյան խնդրի՝հնարավորինս շուտ կարգավորմանը հասնելու անհրաժեշտության մասին։ Սա ևս, խիստ կարևոր հայտարարություն է, քանի որ այդ այս փաստաթղթով ևս մեկ անգամ վերահաստատվում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափն այլընտրանք չունի: Այսինքն, բոլոր միջազգային կառույցները՝ ՆԱՏՕ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովը, Եվրոպային խորհրդարանական վեհաժողովը, որոնք մշտապես փաստում են, որ միայն ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն է լիազորված զբաղվել ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմամբ, ուժի մեջ կմնա ԵՄ անդամ պետությունների համար՝ արդեն ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի շրջանակներում, ինչը բացարձակապես չի բխում Ադրբեջանի շահերից, որտեղ ամեն ջանք թափում են ԼՂ խնդիրն այլ հարթակներ տեղափոխել: Ինչևէ, «Հայաստան-ԵՄ ընդլայնված և համապարփակ գործընկերության» համաձայնագրի ստորագրման գործընթացը դառնում է Հայաստանի ոչ միայն տնտեսական ապագայի հարց, այլև՝ քաղաքական, արտաքին քաղաքական հարցերում խիստ կողմնորոշիչ, նաև՝ ԼՂ խնդրի հարցում կարևոր գործիք: Սերժ Սարգսյանի համար, այս համաձայնագիրը որոշակիորեն նաև սեփական իշխանության պահպանման երաշխիք է: Թամար Բագրատունի