Դաշնակցության մահացու «ազատությունը»

Այս տարվա մայիսին Հանրապետական և «Հայ Հեղափոխական դաշնակցություն» կուսակցությունները ստորագրեցին կոալիցիոն համաձայնագիր, որի արդյունքում դաշնակցական գործիչները պաշտոններ ստացան: Վերջին օրերին կրկին թեժացել են խոսակցությունները 2018թ.-ի ապրիլից հետո Հայաստանի նոր կառավարության կազմի շուրջ և հարցը, թե որ քաղաքական ուժերը կարող են ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիա կազմել: Խոսակցություններ կան, թե 2018-ին «Ծառուկյան» դաշինքը ՀՀԿ-ի հետ կարող է կոալիցիա կազմել, դաշինքի պատգամավորները ոչինչ չեն բացառում: Սակայն Դաշնակցության` կոալիցիոն ուժ կրկին դառնալու թեժացած քննարկումները, որքան էլ պարբերաբար օրակարգային են դառնում, դրանք իրենց հիմքում զավեշտի ժանրից են: Իսկ ի՞նչ զարմանալու բան կա, եթե ՀՅԴ-ն լինի 2018-ի կառավարության կազմում: Կամ` եթե նույնիսկ իրենց հռչակեն «թունդ» ընդդիմադիր` դա հի՞մք է, որ մեր երկրում նրանք լինելու են արմատական ընդդիմություն` ի դեմս դաշնակցության: Կամ այսօր էլ, Հայաստան-Թուրքիա արձանագրությունները թեև սառեցված են, բայց Հայաստանի ու Թուրքիայի իշխանությունների օրակարգից հանված չեն, այսինքն` բացառված չէ, որ մի օր դրանք կրկին վերակենդանանան: Բայց դա ՀՅԴ-ին չխանգարեց, որ ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիոն հուշագիր ստորագրի, թեև դեմ էին Հայաստան-Թուրքիա արձանագրություններին: Մի խոսքով, դաշնակցության պարագայում որևէ զարմանալու բան չկա, և քննարկումները` կլինի՞ ՀՅԴ-ն ապագա կոալիցիայում, թե՞ չի լինի, երկրորդական-երրորդական հարց են: Առավելապես ուշադրության է արժանի այն, որ դաշնակցական կարկառուն դեմքերը ինչ «ջախջախիչ» արդարացումներ են գտնում` այս, կան այն իրողության վերաբերյալ: Օրինակ, բոլորովին վերջերս ՀՅԴ պատգամավորը ԵԱՏՄ-ում Հայաստանի անդամակցությունը դադարեցնելու «Ելք» դաշինքի նախաձեռնությանը դեմ լինելը «հիմնավորել» էր ապրիլյան պատերազմում Ռուսաստանի աջակցության «փաստով»։ Ըստ ՀՅԴ բյուրոյի քաղաքական ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանի` 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմում հայկական կողմը հաղթել է ռուսների ռեսուրսներով: Արմեն Ռուստամյանը մի քանի օր փորձում էր համոզել հասարակությանը, թե Հայաստանը նախորդ տարվա ապրիլյան քառօրյա պատերազմում հաղթել է, ու դա՝ ԵՏՄ-ում գտնվելու շնորհիվ: Հարցին, թե չնայած տարածքների կորստին, մենք ապրիլյան պատերազմում հաղթանա՞կ ենք տարել, Արմեն Ռուստամյանը պատասխանել էր. «Իհարկե, հաղթանակ ենք տարել, Դուք պարզապես տեղյակ չեք այն նպատակների մասին, որն ունեցել է Ադրբեջանը»: Այն, որ Ադրբեջանը կցանկանար անակնկալ պատերազմով ավելին ստանալ ու ավելի խորանալ, տարածքներ վերադարձնել, դա պարզ է բոլորին: Դա չհաջողվեց միմիայն մեր զինվորների շնորհիվ: Բայց դաշնակցականների հիմնավորումը` «ռուսների միջոցով հաղթելու», ուղղակի Մոսկվայի քաղաքականությունը պաշտպանելու հստակ քայլ է: Մի քաղաքականություն, որը ապրիլյան պատերազմից հետո այնքան ակնհայտորեն հայ հասարակության մեջ կասկածներ ու հիասթափություն առաջացրեց, որ մինչև այժմ, կարելի է ասել, վերքերը մնացել են: Բայց ՀՅԴ-ականներն, ինչպես երևում է, կոնկրետ «հանձնարարական» ունեն Հայաստանում ապրիլյան պատերազմից հետո Ռուսաստանի նկատմամբ մեծացած անվստահությունը «ցրելու» բարդ գործն իրենց ուսերին կրելու հարցում: Այստեղ հարցը այն չէ, որ հայկական կողմը հիմնականում ՌԴ-ից է ստանում սպառազինություն, այլ այն, որ դաշնակցականները Ադրբեջանի կողմից հարձակումների և Մոսկվայից հնարավոր «դաբրոներ ստանալու» միջև հավասարության նշան են դնում` «ռուսների միջոցով հաղթելու» հաղթելու բանաձևով: Փաստորեն, մեր թե՛ պարտությունները, թե՛ հաղթանակները հնարավոր են միայն ռուսների միջոցով, սա է նրանց «մեսիջը»: Ով-ով, բայց դաշնակցականներն ավելի լավ գիտեն սեփական հարյուրամյա կուսակցության բոլոր «պտուղները»: Թամար Բագրատունի