Ում և ինչ հասկացրեցին Ռոհանին ու Սարգսյանը Թեհրանից

Համար կարևոր է տարածաշրջանի խաղաղությունն ու կայունությունը Աշխատանքային այցով հուլիսի 5-ին Թեհրան ժամանած Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկա է գտնվել Իրանի վերընտրված նախագահ Հասան Ռոհանիի երդման պաշտոնական արարողությանը: Հաջորդ օրը` Սերժ Սարգսյանը հանդիպել է նախագահ Ռոհանիի հետ: Ռոհանին հույս է հայտնել, որ Հայաստանի Նախագահի այցը նոր խթան կհաղորդի երկկողմ հարաբերությունների ընդլայնմանն ու զարգացմանը` հաշվի առնելով նաև հայ-իրանական պատմամշակութային ընդհանրությունները: Ըստ ՀՀ նախագահականի տարածած պաշտոնական հաղորդագրության` նախագահները երկուստեք կարևորել են մի շարք այլ ոլորտներում իրականացվող խոշոր ծրագրերն ու նոր և հեռանկարային նախագծերի իրականացումը: «Անդրադարձ է եղել հատկապես էներգետիկայի, մասնավորապես` գազի և էլեկտրաէներգետիկայի, ինչպես նաև տրանսպորտի և հաղորդակցության բնագավառներում, այդ թվում` Հայաստանի և Իրանի տարածքներով Պարսից ծոցը Սև ծովի հետ կապող միջազգային տրանսպորտային և տարանցիկ ուղիների օգտագործման կարևորությանը: Կարևորվել է նաև գազի և էներգետիկայի ոլորտներում եռակողմ` Իրան-Հայաստան-Թուրքմենստան ձևաչափով համագործակցության զարգացումը: Կողմերը կարևորել են Իրանի և ԵՏՄ-ի միջև ազատ առևտրի համաձայնագրի շուրջ ընթացող բանակցությունները: Իրանի նախագահը նշել է, որ մինչ այժմ այդ ուղղությամբ զգալի քայլեր են իրականացվել և ընդգծել է, որ մոտ ապագայում համաձայնագրի ստորագրումը բավականին արդյունավետ կլինի»: Միայն այն փաստը, որ պաշտոնական հաղորդագրությունում հիշատակվել է, որ Սարգսյանն ու Ռոհանին քննարկել են Հայաստանի և Իրանի տարածքներով Պարսից ծոցը Սև ծովի հետ կապող միջազգային տրանսպորտային և տարանցիկ ուղիների օգտագործման կարևորությունը, արդեն իսկ դրական փաստ է: Նշանակում է Երևանն ու Թեհրանը, այնուամենայնիվ, աշխատանքներ տանում են այս ուղղությամբ: Հաջորդ կարևոր պահն այն է, որ Սարգսյանն ու Ռոհանին անդրադարձել են նաև տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին, այդ թվում` Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության բանակցային գործընթացին: Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկայացրել է այդ գործընթացի ներկա վիճակն ու Հայաստանի դիրքորոշումը` հակամարտությունը բանակցությունների միջոցով ԵԱՀԿ ՄԽ շրջանակներում խաղաղ ճանապարհով լուծելու վերաբերյալ: Իրանի նախագահն ընդգծել է, որ ԼՂ հակամարտության լուծումը կարող է լինել բացառապես քաղաքական ճանապարհով, և իր երկրի համար կարևոր է տարածաշրջանի խաղաղությունն ու կայունությունը: Այն, որ Հայաստանի և Իրանի նախագահները Թեհրանում քննարկել են ԼՂ հարցը, սա ուղիղ մեսիջ է Ադրբեջանին ու Թուրքիային, որոնք վերջին շրջանում Ռուսաստանից սպառազինություն ստանալով, փորձում են տարածաշրջանային երկրների հետ ուժի դիրքերից խոսել: Պարզ է, որ Թեհրանի համար իսկապես խիստ կարևոր է տարածաշրջանում անվտանգությունը, իսկ միայն խոսքեր չեն, ավելի Իրանի չի ցանկանում այս տարածաշրջանում այլ խաղացողների մուտքը, կամ` գործող խաղացողների  ազդեցության մեծացումը: Բացի այդ, Թեհրանը կրկին ընդգծում է, որ ԼՂ հակամարտությունը միայն պետք է լուծվի խաղաղ ճանապարհով։ Սա ևս հստակ մեսիջ է ուղղված` արկածախնդրությունների սիրահար Ալիևին: Ինչ է խոստանում Ռոհանին երկրորդ նախագահությունը Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին երկրորդ անգամ՝ ևս չորս տարով ստանձնեց նախագահական լիազորությունները: Սա երկրի նախագահի պաշտոնը ստանձնելու արարողակարգի վերջին փուլն էր․ երկու օր առաջ Իրանի Իսլամական Հանրապետության գերագույն հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեին պաշտոնապես հաստատել էր Հասան Ռոհանիի հաղթանակը նախագահական ընտրություններում: Իրանի խորհրդարանում կայացած երդմնակալության արարողության ժամանակ Ռոհանին հայտարարել է, որ Թեհրանը մտադիր է բարելավել հարաբերություններն աշխարհի հետ: Օգոստոսի 3-ին տեղի ունեցած միջոցառման ժամանակ էլ, անդրադառնալով 2015թ. Իրանի և վեց գերտերությունների ստորագրած պատմական համաձայնագրին, Ռոհանին նշել էր․«Մենք երբեք չենք համաձայնի ապրել մեկուսացման պայմաններում: Միջուկային գործարքը Իրանի կողմից միջազգային ասպարեզում բարի կամքի դրսևորում էր»: Իրանի օրենսդրության համաձայն, Ռոհանին երդմնակալությունից հետո երկու շաբաթվա ընթացքում խորհրդարանի հաստատմանը պետք է ներկայացնի կառավարության կազմը: Առաջին անգամ Հասան Ռոհանին Իրանի նախագահի պաշտոնում ընտրվել է 2013-ին: Այդ պաշտոնում նա վերընտրվել է այս տարվա մայիսի 19-ին կայացած ընտրություններում: Հավաքելով ձայների 57 տոկոսը, նա հաղթանակ տարավ պահպանողական թեկնածու Էբրահիմ Ռաիսիի նկատմամբ: Իրանում նախագահությունը ընտրություններով որոշվող ամենաբարձր պաշտոնն է: Երկրի բարձրագույն իշխանությունը, սակայն, շարունակում է մնալ հոգևոր առաջնորդ Այաթոլլա Ալի Խամենեիի ձեռքում: Հենց հոգևոր առաջնորդն է վերջին 30 տարիներին վերահսկում երկրի արտաքին քաղաքականությունը, զինված ուժերը, դատարանը, լրատվամիջոցները և մյուս առանցքային օղակները: Թամար Բագրատունի