Ուկրաինական պատերազմի հայկական գինը․ հայաստանցիները կկորցնեն մոտ 400 մլն դոլար

 2018, 2019, 2020 2021 թվականներին Ռուսաստանից ուղարկված ֆիզիկական անձանց կողմից դեպի Հայաստան կատարած փոխանցումների միջին տարեկան չափը կազմել է 850 մլն դոլար։ Ուկրաինական պատերազմի հետևանքով Ռուսաստանից Հայաստան եկող դրամական փոխանցումները կարող են 50 տոկոսով նվազել։

Ստեղծված նոր իրավիճակում հայկական բիզնեսից որոշակի ժամանակ կպահանջվի վերադասավորվելու և ի հայտ եկած խնդիրներին դիմագրավելու համար։ Հանրային հեռուստաընկերության «Հարցազրույց Պետրոս Ղազարյանի հետ» հաղորդաշարի ժամանակ այս մասին ասել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը՝ պատասխանելով այսօր Հայաստանի ֆինանսական կայունության վերաբերյալ հարցին։ «Մեր ֆինանսական կայունության գնահատականը բազմաթիվ հարցերից է կախված և վերջին շրջանում, ինչպես տարածաշրջանում առհասարակ, Հայաստանում առկա են ռիսկեր, որոնք պայմանավորված են մեր հարևանների, բարեկամների մոտ ընթացող տնտեսական զարգացումներով»,– ասել է նախարարը։

Հայաստանի տնտեսական կապերը Ռուսասատանի հետ շատ սերտ և բազմաբնույթ են ինչպես ներմուծման, այնպես էլ արտահանման առումով։ 2021-ին Հայաստանից-Ռուսասատան արտահանման ծավալը կազմել է 800 մլն դոլարը։ Ուկրաինական պատերազմի սկսվելուց հետո՝ այս կարճ ժամանակահատվածում հայաստանյան բազմաթիվ արտահանողներ ունեցել են կորուստներ՝ հաշվի առնելով ռուսական ռուբլու արժեզրկումը։ Տուժել են հատկապես այն տնտեսվարողները, որոնք դոլարային դեբիտորական պարտքեր են ունեցել։ Այսինքն՝ այս մարդիկ ապրանքները նախապես առաքած են եղել, սակայն վճարումները դեռ ստացած չեն եղել, և փոխարժեքի անկման հետևանքով ունեցել են ֆինանսական կորուստներ։

Հայաստանում այս պահին դեպի Ռուսասատան ներկրումների իրականացման համար կան նաև լոգիստիկ լուրջ խնդիրներ։ Նախարարը, սակայն, հուսադրող է համարել այն հանգամանքը, որ հայկական ընկերություններին ռուսական շուկայից հեռացող ընկերությունների տեղը գրավելու շանս է տրվել։ «ՌԴ–ից շատ ընկերություններ հեռանում են և շուկայում առաջացած այդ բացը կարող են լրացնել հայկական ընկերությունները»,- ասել է Տիգրան Խաչատրյանը։

Բայց սա իրականության հետ աղերս չունեցող հույս է, որովհետև հայաստանյան ընկերությունները փոքր են, հիմնականում չունեն արտադրողականության այնպիսի ծավալներ, որ կարողանան ապահովել ռուսական շուկայի պահանջարկը։ Առավել ևս անհնար է, որ գոնե այս տարվա կտրվածքով բիզնեսի վերադասավորումների շնորհիվ հնարավոր լինի լրացնել Ռուսաստանից ավանդաբար ակնկալվող տրանսֆերների բացակայությունը։ Այսինքն՝ միջինը 400 մլն դոլար գումար չի մտնելու մեր տնեսության մեջ, ինչն առաջին հերթին վնասելու է այն քաղաքացիներին, ովքեր այդ գումարով սոցիալական առաջնային խնդիրներ էին լուծում։

Հայկ Դավթյան