Սառը ցնցուղ Հայաստանի իշխանությունների համար

Եվրամիությունը Հայաստանից սպասում է կոնկրետ քայլեր, ոչ թե խոստումներ, երեկ «Ազատության» հարցին ի պատասխան հայտարարել է Հայաստանում Լեհաստանի դեսպան Մարեկ Նովակովսկին: Լեհաստանը համարվում է Եվրամիության Արևելյան գործընկերության ծրագիրն առաջ մղող առանցքային երկրներից մեկը, այսօր դեսպանին հարց ուղղեցինք՝ հավանական համարու՞մ եք, որ Բրյուսելի ու Երևանի միջև բանակցված նոր շրջանակային համաձայնագիրը չստորարգվի, ինչպես եղավ 2013 թվականին: «Մենք պատրաստ ենք, մեր դուռը բաց է Հայաստանի առջև: Նախագահներ Տուսկի և Սարգսյանի համատեղ հայտարարության համաձայն, փաստաթղթերը պատրաստ են, մենք սպասում ենք համաձայնագրի ստորագրմանը և, ինչպես ընդգծել է Հայաստանում ԵՄ դեսպան Սվիտալսկին, բոլորս սպասում ենք հայաստանյան գործընկերների կոնկրետ քայլերին, ոչ թե խոստումներին»,- պատասխանեց Մարեկ Նովակովսկին, կատակով հավելելով․ «Տեսեք, խաչում եմ մատներս և ասում՝ ոչ, նման ռիսկ չկա, բայց մատներս խաչում եմ»: Այն մասին, որ Եվրամիության հետ բանակցված և այս մարտին Երևանում նախաստորագրված Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը կարող է աշնանը չստորագրվել, անցած շաբաթ հրապարակավ մտահոգություն էին հայտնել խորհրդարանական ընդդիմության ներկայացուցիչները: Փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանն Ազգային ժողովում այդպես էլ հստակ չպատասխանեց հարցին՝ հնարավո՞ր է արդյոք, որ արտաքին միջամտությունների պատճառով Եվրամիություն-Հայաստան շրջանակային համաձայնագիրը վերստին չստորագրվի: Միայն ասաց՝ կապրենք, կտեսնենք, ապա հավելեց․ «Այո, նախատեսվում է, որ պետք է աշնանը ստորագրել, արդյունքների մասին կխոսենք մյուս տարի»: Հարցին՝ եթե համաձայնագիրն այս անգամ էլ չստորագրվի, դա ի՞նչ ազդեցություն կունենա Եվրամիություն-Հայաստան հարաբերությունների վրա՝ դեսպան Մարեկ Նովակովսկին արձագանքել է․ «Իհարկե, մենք կպահպանենք երկխոսությունը Հայաստանի հետ, սակայն երկխոսության տարբեր տեսակներ կան՝ բարեկամական, սովորական երկխոսություն և վերջինը՝ զենքերի երկխոսությունն է: Հույս ունենք, որ մեր հարաբերությունները կջերմանան որքան հնարավոր է շատ: Ապագան կախված է երկու կողմերից, նաև այն հարցից, թե մեր համաձայնությունները կոնկրետ ինչպես կյանքի կկոչվեն»: 2013թ․ սեպտեմբերի 3-ին Մոսկվայում Ռուսաստանի նախագահ Պուտինի հետ բանակցություններից հետո նախագահ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի քաղաքացիների համար անակնկալ կերպով հայտարարեց՝ Երևանը միանում է Կրեմլի նախաձեռնած Եվրասիական տնտեսական միությանը: Դա նշանակում էր, որ Հայաստանը չի ստորագրելու Եվրամիության հետ մոտ չորս տարի բանակցված Ազատ առևտրի գոտու մասին պայմանագիրը, որը, փաստորեն, ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրի մի մասն էր: Հիմա, տևական ժամանակ շոկից դուրս գալուց հետո ԵՄ-ն Հայաստանի հետ բանակցեց մեկ այլ փաստաթղթի շուրջ, որն ասում են, քաղաքական մասով նույնն է ինչ Ասոցացման համաձայնագիրը: Տնտեսական մասը նույնը չի կարող լինել, քանի որ անդամակցում ենք ԵԱՏՄ-ին: Բայց այս ամենից զատ կա այլ կարևոր մտահոգություն, որը վերջին շաբաթներին բոլորի մտքում է` իսկ հնարավո՞ր է Հայաստանն այս անգամ էլ հրաժարվի ստորագրել փաստաթուղթը ԵՄ-ի հետ: ՈՒ վերջին շաբաթների մտահոգություններն ավելի խորացան ու կարծես հենց ԵՄ դեսպաններն են ավելի ու ավելի խստապահանջ դառնում: Հայաստանում Լեհաստանի դեսպանի գնահատականը, թե` Եվրամիությունը Հայաստանից սպասում է կոնկրետ քայլեր, ոչ թե խոստումներ, ուղղակի սառը ցնցուղ է Հայաստանի իշխանություններին, որոնք տարիներ շարունակ բացառապես ելույթներ են ունենում, խոսում են վեհ գաղափարների մասին, հիասքանչ ծրագրեր իրականացնելու անհրաժեշտության մասին, բայց գործնականում կոնկրետ քայլեր չեն իրականացվում: Ո՛չ տնտեսական ազատականացման, ո՛չ մենաշնորհների ու կաշառակերության վերացման հարցում որևէ գործնական քայլ չի իրականացվել: Հնարավոր չէ այս ամենը պահպանելով ԵՄ-ի հետ ավելի լուրջ հարաբերություններ ու զարգացման ծրագրեր իրականացնել: Հայաստանում Լեհաստանի դեսպանի հայտարարությունը, հետևաբար, նախազգուշացում է իշխանություններին: Մի քանի այսպիսի հայտարարություն` հետո ԵՄ դեսպաններն արդեն այդ հայտարարություններն անելու անհրաժեշտությունն էլ չեն զգա: Թամար Բագրատունի