3 զորավարժություն մեկուկես ամսում. Բաքուն լայնածավալ պատերազմի է պատրաստվում

Ադրբեջանի զինված ուժերը հունիսի 19-24-ը լայնածավալ զորավարժություններ կանցկացնեն, որին կմասնակցի 23 հազար զինվորական, պայմանները կմոտեցվեն մարտականի։ Ադրբեջանի ՊՆ մամուլի ծառայության հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ օպերատիվ-տակտիկական զորավարժությունների նպատակն է ստուգել զորքերի մարտական պատրաստականությունը։ Նշվում է նաև, որ զորավարժություններին կմասնակցի մինչև 23 հազար զինվորական, մինչև 120 միավոր տանկ և զրահամեքենա, մինչև 180 տարբեր տրամաչափի հրթիռահրետանային սարքավորում, մինչև 30 միավոր տարբեր նշանակության ռազմական ավիացիա, ինչպես նաև ռադիոէլեկտրոնային հետախուզման նոր միջոցներ և անօդաչու թռչող սարքեր։ Հայաստանյան մամուլում տեղեկություններ են հրապարակվել, թե վերջին շրջանում Ադրբեջանը որքան ռազմական և ավիացիոն նշանակության արտադրանք է ձեռքբերել: Ըստ «Ռազմինֆո»-ի` «2017-ի մայիսին Թուրքիան Ադրբեջան է արտահանել 146 հազար ամերիկյան դոլարի ռազմական և ավիացիոն նշանակության արտադրանք: Նույն տարվա ապրիլ ամսվա տվյալներով՝ Ադրբեջան արտահանումը կազմել 1584 հազար դոլար: Այսինքն՝ ապրիլ ամսվա հետ համեմատած արտահանումը մայիսին նվազել է մոտ 75 տոկոսով: Այս մասին հայտնում է աղբյուրը` վկայակոչելով Թուրքիայի արտահանողների խորհրդի պաշտոնական կայքի տվյալները: Ի դեպ, 2017-ի մայիսին Թուրքիան Վրաստան է արտահանել մոտ 175 հազար դոլարի ռազմական-ավիացիոն արտադրանք: Իսկ նախորդ ամսին Վրաստան արտահանումը կազմել է 290 հա­զար դոլարի արտադրանք: Այսինքն՝ մայիսին Վրաստան արտահանման ծավալները ապրիլ ամսվա տվյալների հետ համեմատած, նվազել են 39 տոկոսով: 2017-ի մայիսին Թուրքիայից Իրան ռազմական և ավիացիոն ոլորտի արտահանման ծավալը կազմել է 253 հազար դոլար նախորդ ամսվա հետ համեմատած՝ նվազելով մոտ 70 տոկոսով: Նույն տարվա ապրիլին այն կազմել է 824 հազար դոլար: Այսօրվանից մինչև հունիսի 24-ը Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից լայնածավալ զորավարժությունները հաջորդում են Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև համատեղ զորավարժություններին: Հունիսի 12-ին Թուրքիան և Ադրբեջանը համատեղ զորավարժություններ անցկացրեցին Նախիջևանում, որի նպատակն էր փորձի փոխանակման միջոցով զարգացնել թուրքական և ադրբեջանական բանակների համակարգման գործընթացները, համատեղ ռազմական գործողություններ իրականացնելու կարողությունը: Զորավարժությունները շարունակվեցին մինչև հունիսի 16-ը: Վարժանքներին ներգրավված էր շուրջ 5000 զինծառայող և 250-ից ավելի զինտեխնիկա: Ավելին, Թուրքիայի և Ադրբեջանի ցամաքային ստորաբաժանումները զորավարժության առաջին փուլն անցկացրել են մայիսի 1-5-ին՝ Բաքվի մոտակայքում տեղակայված զորավարժարանի տարածքում: Մայիսի 5-ին Ադրբեջանում ավարտվեց Թուրքիայի և Ադրբեջանի զինված ուժերի մարտական կրակով մարտավարական համատեղ զորավարժությունը: Զորավարժությանը մասնակցեցին երկու երկրների ԶՈւ մոտ 1000 զինծառայող, մոտ 80 միավոր զինտեխնիկա, 60 միավոր հրետանային կայան և ականանետ: Ըստ Ադրբեջանի ՊՆ-ի` զորավարժությանը ներգրավվել են Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի 12 միավոր Մի-35 հարվածային ուղղաթիռ և Մի-17 բեռնատար ուղղաթիռ, ինչպես նաև հակաօդային պաշտպանության և զենիթահրթիռային ստորաբաժանումները: Թուրքիան զորավարժությանը ներգրավվելու համար ավելի վաղ Ադրբեջան էր ուղարկել մեկ հետևակային վաշտ: Նմանատիպ վարժանքներ Ադրբեջանը և Թուրքիան անցկացնում են 2013-ից: 2013 և 2015թթ. դրանք անցկացվել են Ադրբեջանում, 2014 և 2016 թթ.՝ Թուրքիայում: Ապրիլյան պատերազմից մեկ տարի անց, երբ Ադրբեջանը կրկին ցույց է տալիս, որ խնդրի ռազմական լուծման կողմնակից է, բայց ոչ երբեք խաղաղ բանակցությունների միջոցով: Իհարկե, այն փաստը, որ մեկուկես ամսում Ադրբեջանի 3 զորավարժություն է իրականացնում ունի կոնկրետ քարոզչական երանգ, բայց իհարկե, չպետք է բացառել հանկարծակի ռազմական գործողությունների բռնկման հավանականությունը: Բաքուն առավելապես ուժի ցուցադրմամբ` կարող է որոշակի պահից իրեն ազատ զգալ նոր լարվածություն հրահրելու հարցում: Ընդ որում, Բաքվի պահվածքը տարածաշրջանի բոլոր խաղացողներին է ուղղված: Նախիջևանում ադրբեջանական զորավարժությունների անցկացումը նաև որոշակիորեն նաև Իրանին է ուղղված, որն, ինչպես հայտնի է, կողմ է տարածաշրջանում կայունությանը: Եթե անգամ Բաքուն առաջիկա շաբաթներին, կամ ամիսներին լայնածավալ պատերազմ սկսելու «դաբրո» չունի և հազիվ թե սկսի պատերազմ, ամեն դեպքում, ԼՂ խնդրի խաղաղ կարգավորում Ադրբեջանն ի վիճակի չէ ընդունել: Ինչը նշանակում է, որ վաղ թե ուշ Ադրբեջանի սպառազինումը օգտագործվելու է լայնածավալ պատերազմ հրահրելուն, համենայնդեպս` փորձեր անելու է, միանշանակ: Մետաքսյա Շալունց