ԱՄՆ-ում թիվ մեկ խնդիրը` ԼՂ հարցով

Օրեր առաջ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնը վերահաստատել էր՝ պաշտոնական Վաշինգտոնը շահագրգռված է ղարաբաղյան խնդրի շուտափույթ կարգավորմամբ: Այդ մասին ԱՄՆ արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը գրել է երկու պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակի կապակցությամբ Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովին հղած նամակում: Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ կոնգրեսականները ուշագրավ նախաձեռնությամբ են հանդես գալիս այս օրերին, նրանք հորդորում են ավելացնել Հայաստանին ու Ղարաբաղին հատկացվող օգնությունը: Ամերիկյան Կոնգրեսի հայկական հարցերով զբաղվող հանձնախումբը հորդորում է հաջորդ տարի Հայաստանին առնվազն 40 միլիոն դոլար հատկացնել, ընդգծելով՝ դրանով Վաշինգտոնը ոչ միայն կամրապնդի Հայաստանի անկախությունը, կնպաստի Ղարաբաղում խաղաղության հաստատմանը, այլև կաջակցի մի երկրի, որն ապահով ապաստան է դարձել վտանգի մեջ հայտնված հազարավոր սիրիացիների համար: Դիմելով Սենատի բյուջետային հատկացումներով զբաղվող ենթահանձնաժողովին՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի ավելի քան երկու տասնյակ օրենսդիրներ, ինչպես հանրապետական, այնպես էլ դեմոկրատական ճամբարներից, հայտարարում են՝ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի կողմից շրջափակման մեջ հայտնված Հայաստանը կանգնած է անվտանգությանն ու ինքնիշխանությանը սպառնացող լուրջ մարտահրավերների առաջ, հետևաբար՝ «ամերիկյան տնտեսական և ռազմական օժանդակությունը կարող է ավելի ընդարձակ հնարավորություններ ընձեռել Հայաստանին՝ տարածաշրջանային տերություններին դիմակայելու համար»: Կոնգրեսականները նաև նշում են, որ Հայաստանն ավելի քան 20 հազար սիրիացի փախստական է ընդունել, ու «թեև ամենաաղքատներից մեկն է փախստականներին ապաստան տվող երկրների շարքում, ԱՄՆ-ից ու միջազգային համայնքից մինչ օրս շատ համեստ աջակցություն է ստացել՝ ներգաղթյալներին օգնելու նպատակով»: «Մենք պետք է ընդգծենք Հայաստանի կարևոր առաքելությունն այս հարցում»,- ավելի վաղ Կոնգրեսում կայացած լսումների ժամանակ հայտարարել էր դեմոկրատ, Սենատի հետաքննությունների հարցերով հանձնաժողովի առաջատար անդամ Ադամ Շիֆը: «Կոչ եմ անում աջակցել Հայաստանի զարգացմանը, որը, լինելով Միացյալ Նահանգների գործընկերն այդ տարածաշրջանում, մասնակցում է խաղաղապահ առաքելություններին աշխարհով մեկ ու հազարավոր փախստականների ընդունում Սիրիայից ու Իրաքից»,- ասել էր կոնգրեսականը: Իսկ այժմ ամենաուշագրավը: Հաշվի առնելով «Ադրբեջանի ռազմատենչ հայտարարություններն ու գործողությունները»՝ ամերիկացի օրենսդիրները հորդորում են հաջորդ տարի ավելի շատ գումար հատկացնել նաև Ղարաբաղին՝ զարգացմանն ու խաղաղությանը նպաստող ծրագրերի համար: Այս կոչը հիմնավորելիս, կոնգրեսական Ադամ Շիֆը հիշեցրել է ոչ միայն անցած տարվա ապրիլյան պատերազմը, այլև «Ադրբեջանի զինուժի կողմից մարդու իրավունքների ոտնահարման արժանահավատ փաստերը, այդ թվում՝ դիակների խոշտանգման դեպքերը»: «Կոչ եմ անում գերակայություն դարձնել անվտանգության ամրապնդումը Ղարաբաղում, որը լուրջ սպառնալիքի տակ է Ադրբեջանի կողմից: Հորդորում եմ բյուջետային հարցերով զբաղվող ենթահանձնաժողովին՝ ավելացնել ոչ միայն Արցախին տրամադրվող մարդասիրական օժանդակությունը, այլև նպաստել շփման գծում հետաքննող տեխնոլոգիաների ներդրմանը, որոնք թույլ կտան կանխարգելել ադրբեջանական կողմի սադրանքները»,- հայտարարել է կոնգրեսականը: Հիշեցնելով, որ Վաշինգտոնը Մինսկի խմբի համանախագահներից մեկն է և ստանձնել է խնդիրը դիվանագիտական ճանապարհով լուծելու հանձնառություն՝ ամերիկացի օրենսդիրները, միաժամանակ, հորդորում են դադարեցնել ռազմական աջակցությունը Ադրբեջանին, «քանի դեռ պաշտոնական Բաքուն շարունակում է հարձակումներն ու սպառնալիքները Հայաստանի ու Արցախի դեմ»: Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբն ու «Ամերիկայի Հայկական համագումարը» երախտագիտություն են հայտնել հայամետ կոնգրեսականներին՝ «Հայաստանի ու Ղարաբաղի զարգացմանը նպաստող այս նախաձեռնությունների համար»: Իրականում, ԱՄՆ կոնգրեսականների գործունեությունը նորություն չէ, նրանք ամեն տարի աշխատում են այս ուղղությամբ: Սակայն այս տարվա յուրահատկությունը կայանում է նրանում, որ ԱՄՆ-ում նոր վարչակազմ է ձևավորվել, Թրամփը որոշ բիզնես կապեր է ունեցել Ադրբեջանի հետ: Ուստի հայկական լոբբիստական կազմակերպությունների հետևողական աշխատանքը խիստ կարևոր է, մանավանդ ապրիլյան քառօրյայից հետո: ԱՄՆ-Ադրբեջան հարաբերությունների մակարդակը ապագայում չպետք է ազդեն ԱՄՆ-ի կողմից` Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ քաղաքականության վրա` բացասական միտումների առումով: Մետաքսյա Շալունց