Թանկացումների շղթան ու էներգետիկ մարտահրավերները

«Փաստ» օրաթերթը գրում է․ «Արդեն հաստատվել է, որ հունվարի 1-ից ջրի սակագինը 20 դրամով բարձրանում է։ Թե որքանով այս թանկացումը դրական կանդրադառնա ջրամատակարարման որակի բարձրացման վրա, դժվար է ասել, սակայն անկասկած այն լրացուցիչ բեռ է դառնալու սպառողների ու տնտեսվարողների համար ու հատկապես բարդացնելու է առանց այն էլ սոցիալական ծանր վիճակում գտնվող մարդկանց դրությունը։

Այս թանկացումն առավել ուշագրավ երանգներ է ստանում հատկապես Փաշինյանի տված խոստումների պարագայում։ Հիշեցնենք, որ վերջինս 2018 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի ժամանակ հայտարարում էր, թե կառավարության ու «Վեոլիա ջուր» ընկերության բանակցությունների արդյունքում որոշվել է, որ մինչև 2024 թվականը Հայաստանում խմելու ջրի թանկացում տեղի չի ունենալու։ Բայց դե Նիկոլի ո՞ր խոստումն է կատարվել, որ սա կատարվեր, նրա բոլոր խոստումներն ու հայտարարությունները բացառապես պոպուլիստական են, ոչ ավելի: Հետաքրքրական է, որ ջրի թանկացումը համընկնում է շուկայում նկատվող համատարած թանկացումների ալիքին, երբ անգամ ամենաանհրաժեշտ ապրանքների գների սրընթաց աճ է նկատվում։

Սակայն թանկացումների այս արշավին շատ շուտով գումարվելու է նաև էներգակիրների հնարավոր թանկացման հարցը։ Այստեղ ուշագրավն այն է, որ էլեկտրաէներգիայի գինը վերջին անգամ փոխվել է փետրվարին, իսկ գազի գինը՝ հուլիսին, բայց ընդամենը մի քանի ամիս անց կրկին նոր թանկացման հարց է բարձրանում։ Այստեղ հատկապես կարևոր նշանակություն է ձեռք բերել Հրազդան ՋԷԿ-ի 5-րդ էներգաբլոկի հարցը։ Այն կառուցվել է 2013 թվականի համաձայնագրի համապատասխան, ըստ որի, էներգաբլոկը պետք է 9 տոկոս եկամտաբերություն ունենար, այսինքն՝ արտադրված էլեկտրաէներգիան պետք է վաճառվեր հարևան Իրանին։

Սակայն չի վաճառվել, քանի որ Հայաստանը Իրանի և Վրաստանի հետ կապող էլեկտրահաղորդման գիծը չի կառուցվել, այսինքն՝ Հայաստան–Իրան–Ռուսաստան–Վրաստան «ՀյուսիսՀարավ» էներգետիկ միջանցքն իրականություն չի դարձել։ Այնինչ այս նախագիծը մեծ տարածաշրջանային հեռանկարներ էր խոստանում Հայաստանի համար էներգետիկ շրջափակումից դուրս գալու տեսանկյունից։ Ուստի պատահական չէ, որ 5-րդ էներգաբլոկը վնասով է աշխատել, պարտքեր է կուտակել ու արդեն ապրիլից կանգնած է, քանի որ դրա գազատուրբինային տեղակայանքի կապիտալ նորոգման անհրաժեշտություն է առաջացել, բայց համապատասխան միջոցներ չկան դրա համար։

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն էլ գազի թանկացման հարցը կապել էր 5-րդ էներգաբլոկի խնդրի լուծման հետ, իսկ ՀԾԿՀ նախագահ Գարեգին Բաղրամյանը չի բացառել, որ հաջորդ տարվա փետրվարի 1-ից, էներգաբլոկի պարտքերով պայմանավորված, էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացում կարող է տեղի ունենալ։ Ու, ընդհանրապես, էներգետիկ անվտանգության հարցը Հայաստանի համար առաջնահերթ նշանակություն է ձեռք բերել։ Եթե մեր երկիրը չկարողանա էլեկտրաէներգիայի արտահանման հզորություններ ստեղծել, ապա ընդհանրապես դուրս կմղվի տարածաշրջանում այս ոլորտում առաջ քաշվող նախագծերից, քանի որ Թուրքիան ու Ադրբեջանը մեկը մյուսի հետևից նոր էներգետիկ ծրագրեր են առաջ քաշում՝ տարածաշրջանում իրենց դերակատարությունը բարձրացնելու նպատակով։

Օրինակ՝ վերջերս էլ Ադրբեջանը, Իրանն ու Թուրքմենստանը թուրքմենական գազի տարանցման մասին եռակողմ համաձայնագիր կնքեցին։ Այս համաձայնությունը հեռահար նպատակներ ունի, քանի որ Թուրքմենստանը գազի պաշարներով չորրորդն է աշխարհում, սակայն դժվարություններ ունի վառելիքը Եվրոպա հասցնելու հարցում։ Իսկ Հայաստանը չի կարողանում անգամ դեպի Իրան մեծ չափով էլեկտրաէներգիա արտահանել ու դրա փոխարեն գազ ստանալ, ուր մնաց գլուխ բերի Իրանի տարածքով թուրքմենական գազը ստանալու, ինչու չէ՝ նաև արտահանելու հարցը։ Բացի դրանից, աշխարհում ավելացել է հետաքրքրությունը համեմատաբար քիչ ածխածնային գազերի արտահանման և էկոլոգիապես մաքուր էներգիայի արտադրության միջոցների նկատմամբ, որոնցից մեկն էլ ատոմակայաններն են։

Սակայն Հայաստանը ամեն անգամ ինչ-որ կերպ երկարեցնում է արդեն իր դարն ապրած ատոմակայանի 2-րդ էներգաբլոկի կյանքը։ Այս անգամ ևս վերանորոգման արդյունքում դրա շահագործման ժամկետը երկարեցվեց մինչև 2026 թվականը, սակայն հասկանալի է, որ հնարավոր չէ շահագործումն անվերջ երկարեցնել, ու մի օր անհրաժեշտություն է առաջանալու ատոմակայանի աշխատանքն ուղղակի կանգնեցնել՝ անվտանգության և այլ նկատառումներից ելնելով։ Այս ֆոնի վրա նոր ատոմակայանի կառուցման հարցը ուղղակի հրատապ նշանակություն է ձեռք բերում Հայաստանի համար ինչպես ներքին պահանջարկը բավարարելու, այնպես էլ տարածաշրջանում էներգետիկ բալանսն ապահովելու տեսանկյունից, որպեսզի մեր երկիրը պահպանի իր մրցունակությունն այս ոլորտում, հատկապես որ Թուրքիայում արդեն կառուցվում է «Ակկույու» ատոմակայանը, իսկ Ադրբեջանը ակտիվ ջանքեր է գործադրում, որպեսզի իր տարածքում ևս ատոմակայան կառուցվի։

Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ նոր ատոմակայանի կառուցումը միլիարդավոր դոլարների հարց է, ուստի պետք է հայթայթել այդ գումարները՝ հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի գլխավոր տնօրենը պատրաստակամություն է հայտնել կառուցել ՀԱԷԿ-ի նոր էներգաբլոկը։ Միևնույն ժամանակ, անհրաժեշտ է մեխանիզմներ մտածել այն հարցի շուրջ, թե ինչպես և ինչ ուղիներով է արտահանվելու արտադրված էլեկտրաէներգիան, որպեսզի իր ծախսերը փակի ու Հրազդան ՋԷԿ-ի 5-րդ էներգաբլոկի պատմությունը չկրկնվի»։

Հոդվածն ամբողջությամբ կարող եք կարդալ «Փաստ» թերթի՝այսօրվա համարում։

դիտվել է 254 անգամ
Լրահոս
ՀԾԿՀ-ն ընդունել է ուսումնասիրության գազի սակագների վերանայման վերաբերյալ «Գազպրոմ Արմենիա»-ի հայտը Սյունիքի 6 համայնքները Մեղրիին կապող գրունտային ճանապարհը մի քանի օր փակ է եղել. համայնքապետ Մեկ-մեկ տպավարություն է, թե գործող կառավարության որոշ նախարարների պաշտոնի անձնագրերում տգետ ու անտրամաբանական լինելը պարտադիր պայման է դարձել Պարզեցիր, թե ինչո՞ւ էր Նիկոլը նոյեմբերի 9-ի գիշերը հենց քեզ որոշել ժերտվա տալ. Աշոտյանը՝ Միրզոյանին Քերոբյան, կարող ա պասպորտդ ձեռիցդ խլել ա, աչքով ունքով արա,արա Սա ոչ այլ ինչ է, քան Արցախի տարածքում հայերի նկատմամբ էթնիկ զտում իրականացնելու խոստովանություն. Արցախի ՄԻՊ Նողկալի է, երբ թերուս մանիպուլյատորը ներկայանում է որպես ժողովրդի ընտրյալ.... Այն ժամանակ այդ «բարեկամությամբ» մենք հաստատում էինք մեր հաղթանակը արցախյան պատերազմում, իսկ հիմա հաստատում ենք մեր պարտությունը Մամիկոն Ասլանյանը կմնա կալանավորված․ դատարանը մերժեց փաստաբանների բողոքը Էբրահիմ Ռայիսին Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցություններն ավարտելուց հետո երեկոյան նամազ է արել Կրեմլի շենքում «Որոշում կայացնող ես՝ Հայաստանից թշնամուն հեռացրու»․ Էդուարդ Շարմազանովը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Գերեզմանոցային ծառայությունների սպասարկման ոլորտում խախտումներ են գրանցվել. Երևանի քաղաքապետին միջնորդագիր է ներկայացվել Վարանդայում իրականացված որոնողական աշխատանքները արդյունք չեն տվել. Արցախի ԱԻՊԾ «Չավուշօղլուի վրա խա՞չ է քաշվել». թուրք խմբագիր «Նիկոլը հալած յուղի տեղ հերթով կարգով կերցնում է դեռ ՀՀ քաղաքացու բեռը կրող բնակչությանը» «Սա է այն գինը, որ թուրքերը համաձայնվել են սրանց հետ բանակցել»․ Էդուարդ Շարմազանով Վատագույն ընտրությունը, որ կարելի էր անել, Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իմ պնդումները կրկնելու փոխարեն «Օմեգային» ամբիոնի մոտ ուղարկելն էր. Աննա Մկրտչյան Տոնոյանի եւ մյուսների գործով դատավորը պետք է ճշտի՝ սահմանված կարգո՞վ է գործն իրեն մակագրվել, թե ոչ Սոցիալապես անապահով ընտանիքների համար ևս գազի գինը կփոխվի՞. պարզաբանում է փոխվարչապետը Հոգեբանը մեկնաբանում է Խաչատուր Սուքիասյանի կերպարը (video) Նիկոլ Անհողն իր նմանին է պաշտպանում Շաբաթական ՀՀ քանի՞ քաղաքացի է Մեքսիկայով՝ «մարդա» 20 հազար դոլարով փախնում Հայաստանից. Զոհրաբյան Ինչ են խոսել Միրզոյանն ու Չավուշօղլուն. Միրզոյանը մանրամասնում է
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հունվարի 20-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» ՀԿ նախագահ Լարիսա Ալավերդյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 20-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղտեխնոլոգ Կարեն Քոչարյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 20-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի փաստաբան Լևոն Բաղդասարյանը: ԹԵՄԱ՝ փաստաբանը գեներալ Մանվել Գրիգորյանի ապօրինի գույքի բռնագանձման հետ կապված մանրամասներ կներկայացնի: Հունվարի 19-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հոգեբան Կարինե Նալչաջյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 19-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Հանրային խորհրդի նախկին անդամ, կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հարգելի գործընկերներ. Հունվարի 19-ին ժամը 9. 50-ին Ծովակալ Իսակովի արձանի մոտից կմեկնարկի DV-2022 Հայաստանյան Գրին Քարտի շահառուների բողոքի ակցիան։ Շահառուներն արդեն տևական ժամանակ բյուրոկրատական քաշքշուկների մեջ են և ուզում են հասկանալ Հայաստանից շահառուներ չհրավիրելու պատճառները։ Լուսաբանել ցանկացողները կարող են միանալ երթին Իսակովի արձանի մոտից կամ ժ10.00-ին լինել ԱՄՆ դեսպանատան մոտ։ Հունվարի 18-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Աննա Մայիլյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռազմական փորձագետ, քաղաքական վերլուծաբան Հայկ Նահապետյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը Հունվարի 18-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է լրագրող, հասարակական գործիչ Նաիրի Հոխիկյանը: Թեմա՝ Հայ և թուրք բանագնացների մոսկովյան հանդիպումը, Թուրքիայից և Ադրբեջանից հնչող հայտարարությունները՝ կապված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ, վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական շփման գծում առկա լարվածությունը
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub