Չհայտարարված արցախյան գաղտնիքը՝ ռուս-թուրքական գործարքներում

Օրեր առաջ տեղեկատվություն տարածվեց այն մասին, որ Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ու պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն կիրակի կմեկնեն Թուրքիա՝ գլխավորելով միջգերատեսչական ռուսական պատվիրակությունը:

Ինչպես հաղորդում էին ռուսական աղբյուրները՝ հղում անելով ՌԴ ԱՆԳ մամուլի ծառայությանը, նախարարները Թուրքիա պետք է մեկնեին՝ տարածաշրջանային հարցերի շուրջ խորհրդակցություններ անցկացնելու նպատակով: «ՌԴ և Թուրքիայի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների համաձայն՝ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն ու պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն հունիսի 14-ին կժամանեն Թուրքիա՝ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող տարածաշրջանային խնդիրների հարցով խորհրդակցություններ անցկացնելու»,- ասվում է նախարարության մամուլի հաղորդագրության մեջ:

Չէր նշվում, թե «փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող տարածաշրջանային խնդիրները», կոնկրետ որոնք են, որոնց շուրջ խորհրդակցություններ պետք է անցկացվեին:

Սակայն երեկ տեղեկատվություն տարածվեց այն մասին, որ Ռուսաստանի ԱԳ և պաշտպանության նախարարներ Սերգեյ Լավրովի և Սերգեյ Շոյգուի կիրակնօրյա այցը Թուրքիա չի կայանա: Ըստ «Ինտերֆաքս»-ի՝ երկու երկրների ԱԳ և պաշտպանության նախարարների հանդիպման ամսաթիվը հավելյալ կհամաձայնեցվի։
Ռուսաստանի ԱԳՆ-ում հիշեցրել էին, որ Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահների հանձնարարականով երկու երկրների արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարարություններն ակտիվորեն աշխատում են Լիբիայում իրավիճակի կարգավորմանն աջակցելու շուրջ։

Նախարարությունում պատմել էին, որ փորձագետները գործում են ի շահ հրադադարի համաձայնեցման կարճ ժամանակ անց, ինչպես նաև ի նպաստ քաղաքական և տնտեսական ուղղություններով ներլիբիական բանակցային գործընթացի հարթեցման ՄԱԿ-ի հովանու ներքո՝ համաձայն սույն թվականի հունվարի 19-ի Բեռլինի միջազգային համաժողովին կայացված որոշումների և ՄԱԿ-ի ԱԽ 2510 բանաձևի։

Նկատենք, հունիսի 10-ին Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահները հեռախոսազրույց էին ունեցել, որի ընթացքում նրանք քննարկել են Սիրիայում և Լիբիայում կարգավորումը, ինչպես նաև երկկողմ համագործակցության վերականգնումը` աշխարհում համաճարակաբանական իրավիճակի բարելավման պայմաններում:

Իսկ ավելի վաղ՝ հունիսի 8-ին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը և Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն քննարկել էին տարածաշրջանային հիմնահարցերը և զբոսաշրջության զարգացումը կորոնավիրուսի համավարից հետո:
Ռուս-թուրքական թեմաների բազմազանության պակաս, իհարկե, չկա:

Տարածաշրջանային հարցերի շարքում Արցախը, թեև չի հայտարարվում պաշտոնապես, բայց պարզ է, որ Թուրքիայի համար Ռուսաստանն այս հարցում ինչ կարևոր պետություն է համարվում:

Բազմաթիվ անգամներ ամենաբարձր մակարդակով Թուրքիայի ղեկավարները հայտարարել են, որ Ռուսաստանին են համարում ԼՂ հարցում հիմնական շահագրգիռ կողմ, որն ըստ նրանց՝ կարող է հայկական կողմին համոզել զիջումների գնալ:
Այսօր ստեղծվել է մի յուրօրինակ մթնոլորտ. Ադրբեջանը աշխարհի կիկին ցույց է տալիս, որ անհամբեր է ԼՂ հարցում, և պարզ է, որ Թուրքիան այս հարցում ուղղակիորեն աջակցում է Բաքվի ձգտումներին:

Բացի այդ Թուրքիան Ռուսաստանի հետ բազմաթիվ այլ հարցեր համաձայնեցնելու առիթներ ունի: Օրինակ՝ Թուրքիան մտադիր է գազատար կառուցել Նախիջևանի մատակարարման համար:

Թուրքիայի Botaş պետական օպերատոր հայտարարել է Նախիջևանը մատակարարելու համար գազատար կառուցելու մրցույթի մասին: Մատակարարման նոր ուղին կսահմանափակի իրանական գազի վաճառքն Ադրբեջանին՝ հաշվի առնելով Անկարայի՝ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների կարգավորման փորձերը, ըստ News.am-ի՝ գրել է Eurasianet-ը:

Գտնվելով Իրանի և Հայաստանի միջև և կիսելով Թուրքիայի հետ աննշան սահմանը՝ Նախիջևանը վաղուց ապավինում էր Իրանին՝ որպես ջեռուցման և էլեկտրաէներգիայի արտադրության համար բնական գազի մատակարար: Այս քայլը հաջորդել էր Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների հայտարարությանն այն մասին, որ իրենք նախատեսում են արագացնել գազատարի կառուցումը, որը դադարեցվել էր 2010-ին, երբ առաջին անգամ ստորագրվեց դրա կառուցման մասին համաձայնագիրը:

Botaş-ի տենդերը Թուրքիայի արևելյան Իդդիր քաղաքից մինչև Նախիջևանի սահմանը ձգվող մոտ 80 կմ հեռավորության վրա գտնվող գազատարի նախագծում է նախատեսում, որը կարող է մոտ 2 միլիարդ խորանարդ մետր գազ տեղափոխել: Նախագծային աշխատանքները պետք է ավարտվեն մինչև 2021 թվականը, ինչը նշանակում է, որ գազատարը կարող է կառուցվել և շահագործման հանձնվել մինչև 2022 թվականը:
Նախիջևանը իրանական գազ է ներմուծում՝ 2004-ին Բաքվի և Թեհրանի միջև կնքված փոխանակման համաձայնագրի համաձայն, ըստ որի՝ Ադրբեջանը գազ է մատակարարում իրանական սահմանային Աստարա քաղաքին: Դրա դիմաց Իրանն այս ծավալի 85 տոկոսը մատակարարում է Նախիջևանին, իսկ 15 տոկոսի տարբերությունը որպես տարանցիկ վճար է հանդես գալիս՝ պայմաններ, որոնք Բաքուն փորձում է արդեն մի քանի տարի վերանայել:

Թուրքիայից Նախիջևան մրցակցող գազամատակարարման գծի հեռանկարը կարող է Թեհրանին ավելի կենսունակ դարձնել, սակայն այս պլանը խոստանում է շատ ավելի լայն ազդեցություն ունենալ:

Թուրքիան նաև իրանական գազ է ներմուծում, բայց այդ հոսքը դադարեցվել էր մարտի 31-ից, երբ ահաբեկչական հարձակման արդյունքում թուրքերը ստիպված էին փակել խողովակաշարը: Անկարան չի շտապում այն վերանորոգել այն՝ պնդելով, որ հարձակումը «ֆորս մաժոր» է, այսինքն ՝ այն պարտավոր չէ Թեհրանին որևէ կորուստ փոխհատուցել: Դրանից մեկ ամիս առաջ Թուրքիայի էներգետիկայի փոխնախարար Ալպասլան Բայրաքթարը Ստամբուլում կայացած համաժողովին հայտարարել էր, որ Անկարան պլանավորում է մատչելի ցածր գներով հեղուկացված բնական գազ օգտագործել՝ խողովակատարային գազի իր մատակարարողներին գներն իջեցնել ստիպելու համար: «Սա ազդանշան է գազատարների մեր առկա մատակարարողների համար այն մասին, որ իրենք պետք է ճկուն լինեն»,- ասաց նա:

ՀԲԳ-ի համաշխարհային գներն արդեն պատմական ցածր մակարդակի վրա էին COVID-19-ից առաջ, ինչը նշանակում է, որ Թուրքիան կարողացել է իրանական գազը փոխարինել ՀԳԲ-ով՝ Թեհրանից գանձվող գնի մի մասի դիմաց:

Եվ չնայած Նախիջևան իրանական արտահանման խաթարման սպառնալիքը կարող է միայն բարելավել Անկարայի դիրքերը Թեհրանի հետ բանակցություններում, ազդեցության ներուժն այստեղ չի ավարտվում:

Վերջին մի քանի ամսվա ընթացքում Թուրքիան փորձում է բարելավել իր անկանոն հարաբերությունները Վաշինգտոնի հետ, որն էլ իր հերթին արդեն վաղուց պահանջում է Թուրքիայից և Ադրբեջանից սահմանափակելու իրենց տնտեսական կապերն Իրանի հետ: Թուրքիայի կողմից Իրանից գազի ներմուծման դադարեցման կամ սահմանափակման հեռանկարը, իհարկե, դուր կգա Թրամփի վարչակազմի «բազեներին», մանավանդ որ անցյալ տարի Միացյալ Նահանգները Թուրքիա գազի հիմնական մատակարարներից մեկը դարձան: Փետրվար ամսվա դրությամբ ԱՄՆ-ին բաժին էր ընկնում թուրքական գազի ներմուծման 18 տոկոսը, իսկ Իրանին բաժին է ընկնում ընդամենը 15 տոկոսը:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 5510 անգամ
Լրահոս
Բաքուն եւ Անկարան չեն թաքցնում, որ պատրաստվում են շարունակել իրենց զավթողական քաղաքականությունը. Բակո Սահակյան Ոչ մի հոդված չկա․ Արարատ Միրզոյանի ստերը՝ ԱԱԾ գործակալ լինելու հանգամանքների առնչությամբ. Antifake.am Ուղնուծուծով հակաքրիստոսը էսօր էլ ասում է. «ձայն բազմաց՝ ձայն Աստծո»: Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը լավագույնս է պատասխանել այդ հարցին Ծեծկռտուք ԲՀԿ-ականների և ՔՊ-ականների միջև Էրդողան-Բայդեն հանդիպում, ապա՝ դեպի Շուշի. Թուրք-ամերիկյան գործարքից հետո կկնքվի թուրք-ադրբեջանական համաձայնագիր Փաշինյանի նախընտրական խայտառակությունը. Ալիևն իր պարտավորությունները «ծախելու» է մեզ վրա Ոնց որ ճակատիս գրած լինի՝ մի տեղ մեկը մի բան են փչացնում, ինձ հիշում են․ Ռ. Քոչարյան Պուտինը՝ իր իրավահաջորդի մասին Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարը՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին Արմավիրի մարզում 67-ամյա տղամարդը 7-ամյա աղջնակի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ է կատարել Հանրայինն ամբողջությամբ կհեռարձակի կուսակցությունների, դաշինքների կողմից ներկայացվող հոլովակները. հայտարարություն 1400 ոստիկաններ Փաշինյանին կուղեկցեն Սյունիք Նիկոլն այնքան սրիկա է, որ գերիների հարցը ևս օգտագործում է իր անձնական քարոզչության համար. Իշխան Սաղաթելյան Նիկոլ Փաշինյանն ու իր մարզային ճուտիկները /լուսանկար/ «ՊԱՏԻՎ ՈՒՆԵՄ» դաշինքի նախընտրական քարոզարշավը Վանաձորում ավարտվել է երթով (լուսանկարներ) «Ազատություն» կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանը՝ Սյունիք կատարած այցի մասին (video ) «Դատարանը մերժել է Վահագն Չախալյանին կալանավորելու միջնորդությունը». Արա Զոհրաբյան ՏԻՄ ներկայացուցիչներն այցելել են դիրքեր Ես կասկած չունեմ, որ նման զրույցներ ունեցել են Նիկոլի ոչ միայն բոլոր թիմակիցները, այլ նաև տանեցիները՝ կինն ու երեխաները․ Սամվել Ֆարմանյան Գալիս ենք ապագա կառուցելու. Ռոբերտ Քոչարյանն արմավիրցիներին կոչ արեց իրենց ձայնը տալ «Հայաստան» դաշինքին Գորիսի քաղաքապետ Առուշ Առուշանյանին մի քանի հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հունիսի 15-ին, ժամը 11:00-ին «​Ազատություն» կուսակցության ցուցակով առաջադրված Սոնա Աղեկյանը: Թեմա՝ Նախընտրական քարոզարշավ, վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները, գերիների վերադարձ Աղդամի ականապատ տարածքների քարտեզի դիմաց, սահմաններին սպառնացող վտանգ Հունիսի 15-ին, ժամը 13:30-ին ազատամարտիկ Գևորգ Գևորգյանը: Թեմա՝ Նախընտրական քարոզարշավ, վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները, գերիների վերադարձ Աղդամի ականապատ տարածքների քարտեզի դիմաց, սահմաններին սպառնացող վտանգ Հունիսի 15-ին, ժամը 13:00-ին «Մեր տունը Հայաստանն է» ցուցակով առաջադրված ճանաչված փաստաբան, «Ալյանս»-ի փոխնախագահ Սոնա Գուլքանյանը։ Թեմա՝ «Մեր տունը Հայաստանն է»-ի մասնակցությունը ընտրություններին. ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ: Հունիսի 15-ին, ժամը 16:00-ին տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը: Թեմա՝ արտահերթ ընտրություններ, քարոզարշավ, որ թեկնածուն ինչ է խոստանում, երկրի սոցիատնտեսական վիճակ Հունիսի 15-ին՝ ժամը 11:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի «Վերելք» կուսակցության ղեկավար Ալեքսան Մինասյանը: ԹԵՄԱ՝ ընտրական քարոզարշավ. «Վերելք» կուսակցության մասնակցությունը ընտրություններին. ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ: Հունիսի 15-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն «Քաղաքացու որոշում» սոցիալ դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչներ Սուրեն Սահակյանը և Արեգ Թադևոսյանը: ԹԵՄԱ՝ ընտրական քարոզարշավ. «Վերելք» կուսակցությա... Հունիսի 15-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ընտրությունը քոնն է» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Հարություն Համբարձումյանը: Թեմա՝ Նախընտրական քարոզարշավ, ինչ է դիտարկել կազմակերպությունը և ինչ առաքելություն կիրականացնի ընտրությունների օրը Հունիսի 14-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է մեդիափորձագետ Տիգրան Քոչարյանը: Թեմա` նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկ, վարչապետի պաշտոնակատար, Իմ քայլի ցուցակը գլխավորող վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավը, հայտարարությունները, մեղադրանքներ ընդդիմության հասցեին, ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ Հունիսի 14-ին, ժամը 16:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրեն, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վարդան Դևրիկյանը: Թեմա` նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկ, վարչապետի պաշտոնակատար, Իմ քայլի ցուցակը գլխավորող վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավը, հայտարարությունները, մեղադրանքներ ընդդիմության հասցեին, ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ Հունիսի 14-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը: Թեմա` նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկ, վարչապետի պաշտոնակատար, Իմ քայլի ցուցակը գլխավորող վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավը, հայտարարությունները, մեղադրանքներ ընդդիմության հասցեին, ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ Հունիսի 14-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է պատգամավոր, Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեի անդամ Նաիրա Զոհրաբյանը: Թեմա` նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկ, վարչապետի պաշտոնակատար, Իմ քայլի ցուցակը գլխավորող վարչապետի թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանի քարոզարշավը, հայտարարությունները, մեղադրանքներ ընդդիմության հասցեին, ծրագիր. ընտրապայքար. ներքաղաքական օրակարգ:
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub