Կիսամյակի արտաքին տեսքը

Առաջին կիսամյակի տնտեսական հաշվետվությունները մի տեսակ ալարկոտ են վերլուծվում:

Հայտնի փորձագետների կարծիքից դժվար է միանշանակ եզրակացնել, թե արդյոք սպասելի՞ էին այս արդյունքները, թե՞ ոչ:

Գերիշխող կարելի է համարել այն տեսակետը, որ 2019թ առաջին կիսամյակի արդյունքները հիմնականում տնտեսական իներցիոն գործընթացների արդյունք են: Հետևաբար կտրուկ կամ արմատական փոփոխություններ չկան:

Ծավալների առումով «ամենակայունը», (կամ եթե կուզեք՝ ամենաիներցիոնը) արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտը դուրս եկավ:

Այս տարվա առաջին կիսամյակի արտաքին առևտրի տվյալները համարյա կրկնում են 2018-ը: Զուտ գնային առումով իհարկե (եթե հաշվի չառնենք երկու գործոն` նախ գնաճը համաշխարհային շուկայում, և երկրորդ ԱՄՆ դոլարի տարեկան արժեզրկումը):

2018-ի մեր արտաքին առևտրի ծավալը հունվար-հունիսին 3 մլրդ 476.1 մլն դոլար էր: 2019-ին՝ 3 մլրդ 495.2 մլն դոլար:

Պահպանվել է նաև համամասնությունը արտահանման և ներմուծման մեջ: Մեկ փոքր, բայց «տհաճ» տարբերությամբ՝ 2019-ի պուճուր աճը գրանցվել է ներմուծման ոլորտում: Անցած տարվա համեմատ արտահանման ծավալը կրճատվել է կես տոկոսով, փոխարենը ուղիղ այդքան` կես տոկոս աճել է ներմուծումը: Բացարձակ թվերով պատկերը սա է. արտահանում՝ 2018թ` 1 165.2 մլն դոլար, 2019թ՝ 1 173.8 մլն դոլար և ներմուծում՝ 2018թ`2 310.9 մլն դոլար, 2019թ՝ 2 321.4 մլն:

Փաստորեն, անցած մեկ ու կես տարում արտաքին առևտրի կառուցվածքը չփոխվեց: Բացասական սալդոն իր ծավալով կազմում է արտահանման համարյա կրկնակին: Մեր արտաքին ապրանքաշրջանառության 33.58 տոկոսը կազմում է արտահանումը, 66.42 տոկոսը` ներմուծումը:

Արտաքին առևտրի «կայուն» ցուցանիշների ֆոնին որոշակի փոփոխություններ են գրանցվել գործընկեր պետությունների խմբում:

Մեր վիճակագրությունը արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտի կիսամյա հաշվետվությունը ներկայացնում է երկրների երեք խոշոր խմբերով: Առաջին խումբը կազմում են ԱՊՀ անդամ երկրները (այս խմբում տարանջատում կա` ԵԱՏՄ անդամ և ԱՊՀ անդամ այլ երկրներ): Երկրորդում Եվրամիության անդամ երկրներն են, իսկ երրորդ խումբը հաշվառվում է «Այլ երկրներ» անվան տակ:

Ապրանքաշրջանառության տվյալներն ըստ երկրների, որպես կանոն, կարելի է գտնել միայն տարեկան տվյալները պարունակող տարեգրքում, որը հրապարակվում է տվյալ տարվա ավարտից համարյա 10 ամիս հետո (2018-ի տարեգիրքը դեռ հրապարակված չէ): Ուստի՝ արտաքին առևտրի կառուցվածքը հիմա կարելի է դիտարկել պետությունների միայն այդ երեք խոշոր խմբերի թվերով:

2018թ արձանագրված տենդենցները այս տարի պահպանվել են: Մեր արտաքին առևտրում աճում է ԱՊՀ անդամ երկրների հետ մասնաբաժինը (նախորդ տարվա համեմատ աճը 2 տոկոս է): Ընդ որում՝ աճում է հիմնականում ԵԱՏՄ երկրների հետ (աճը՝ 5.1 տոկոս):

ԵԱՏՄ անդամ երկրների մասնաբաժինը մեր արտաքին առևտրում 26․7 տոկոսից 2019-ի առաջին կեսին դարձել է 28․1 տոկոս։ Սա այն դեպքում, երբ ԱՊՀ մյուս անդամների հետ ապրանքաշրջանառությունը նվազել է։

Շարունակվում է նաև նվազել ԵՄ երկրների հետ ապրանքաշրջանառությունը։ Առևտրի կառուցվածքում ԵՄ երկրների կշիռը 26 տոկոսից իջել է 21․6 տոկոսի։

Աճ արձանագրվել է «Այլ երկրներ» անվանախմբում՝ 44․4 տոկոսի փոխարեն դառնալով 47․8։

Ըստ վիճակագրության՝ աճի դինամիկան հատկապես աշխույժ է ԵԱՏՄ երկրների հետ և արտահանման և ներմուծման ոլորտում։ Այս դեպքում արտահանումը նախորդ տարվա 25․8 տոկոսի փոխարեն դառնալով 27․4։ Իսկ ներմուծման պարագային պատկերն այս է՝ 29․6 տոկոսի փոխարեն այս տարի՝ 31․1։ Իսկ ԵՄ անդամ երկրների հետ առևտուրը նվազել է թե՛ արտահանման, թե՛ ներմուծման ոլորտում։

Դժվար է պնդել՝ արտաքին առևտրի այս պատկերը վերջին շրջանում ձևավորվում է մեր երկրի վարած տնտեսակա՞ն քաղաքականության արդյունքում, թե՞ այն տնտեսական գործընթացների իներցիայով են պայմանավորված։ Բայց սա արդեն քաղաքական վերլուծության թեմա է։

Գծապատկեր 1․ ՀՀ արտաքին ապրանքաշրջանառությունը 2019թ․ հունվար-հունիս

jh 1

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

դիտվել է 236 անգամ
Լրահոս
ԱԺ պատգամավոր Բաբկեն Թունյանը ադամանդի արտահանման վերաբերյալ մեղադրանքը լղոզելու ու հերքելու անհաջող փորձ արեց. Արմեն Մինասյանը՝ թե ինչու պատկան մարմինները չեն փորձում հերքել եղած փաստերը «Դատավորը կայացրեց միակ հնարավոր օրինական որոշումը». Ամրամ Մակինյան Դու ու հենց դու, անձամբ դու ես երկրում ստեղծված աղետալի վիճակի միակ պատասխանատուն. Սամվել Ֆարմանյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Ռոբերտ Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը կհետաձգվի. Սեյրան Օհանյանի պաշտպանի մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել. «Փաստինֆո» Ռոբերտ Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը կհետաձգվի. Սեյրան Օհանյանի պաշտպանի մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել. «Փաստինֆո» Հիմա «կորոնավիրուսային հակահեղափոխության» ժամանակն է, «Մեկդ Նիկոլին փոխանցեք, որ նա «կորոնավիրուսային հեղափոխություն» Հայաստանում արդեն արել է, հիմա «կորոնավիրուսային հակահեղափոխության» ժամանակն է». Աշոտյան Ի՞նչ խնդիրներ է լուծում «Ազգային», կամ ավելի ճիշտ կլիներ այն անվանել`«Տեղական» ավիափոխադրողը. Հակոբ Ճաղարյան «Ես դա համարում եմ ուղղակի հովանավորչություն: Սպասում եմ խոսքերիս հետ կապված սուտ մատնության վերաբերյալ հաղորդմանը». Ռուբեն Հայրապետյանը՝ Արայիկ Հարությունյանին ՀՀ պաշտպանության նախարարն այցելել է զինվորական հոսպիտալ Նիկոլ Փաշինյանի` գյուղացու մտածողությունը Խոր և համապարփակ «սորտավորման» մեջ ենք Նիկոլ Փաշինյանին հերթական ֆիասկոն է սպասվում Ներողություն խնդրելու ծանր գինը. Նիկոլ Փաշինյանի խայտառակությունը Ոչ հայանպաստ հայտարարություն Գերմանիայի արտգործնախարարության պաշտոնական կայքում Վարակի առաջին կասկածներն ի հայտ են եկել հաստատության աշխատակիցներից մեկի մոտ Եթե 10 հոգով խփեն, կարո՞ղ է քրգործ չհարուցեն․Մարուքյան Սա դասական խուլիգանության որակյալ հանցակազմ է Լռել ու լինել անտարբեր, նշանակում է օգնել Նիկոլին Շնորհավոր տարեդարձդ, տղա՛ս Եթե իրավապահ մարմինները կհիմնավորեն, դատարանը կճանաչի Միքայել Մինասյանի մեղավորությունը, ուրեմն նա մեղավոր է. Արթուր Վանեցյան Երբ «Իմ քայլի» պատգամավորը մտավոր հետամնաց է... Միհրան Հակոբյան Սամվել Հովհաննիսյանը դուրս եկավ ՀՔԾ֊ից «Առաջին ալիք»-ում արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման դեպք․ «Լուրերի» թողարկումն այսօրվանից կվարեն դիմակով. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում. Գավառում բախվել են Infiniti-ն ու Opel-ը. վիրավորների մեջ է դպրոցի տնօրենը
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Մայիսի 25-ին` ժամը 13:00-ին, «Հայելի» ակումբի հյուրերն են քաղքական վերլուծաբան Գուրգեն Եղիազարյանը և «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը: Թեմա` ՀՀ առողջաօահության նախարար Ա. Թորոսյանի հայտարարությունների, առաջացած սկանդալի շուրջ, պատասխան Վրաստանից, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի դատական գործ, փաստաբանները բողոքը հետ են վերցրել: Հահաստանից ծխախոտի արտահանման վերաբերյալ սկանդալ, ինչ մաքսանենգություններ են իրականացվել Մայիսի 25-ին` ժամը 12:00-ին, «Հայելի» ակումբի հյուրերն են ՍԱՊԾ նախկին պետ Գրիգոր Գրիգորյանը, հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը և քաղաքական գործիչ Հովհաննես Շահինյանը: Թեմա` ՀՀ առողջաօահության նախարար Ա. Թորոսյանի հայտարարությունների, առաջացած սկանդալի շուրջ, պատասխան Վրաստանից, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի դատական գործ, փաստաբանները բողոքը հետ են վերցրել: Հահաստանից ծխախոտի արտահանման վերաբերյալ սկանդալ, ինչ մաքսանենգություններ են իրականացվել Մայիսի 25-ին ժամը 11:00-ին «Հայելի» ակումբի հյուրերն են Նարեկ Մանթաշյանը և սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանը: Թեմա` Կորոնավիրուսի հետևանքով առաջ եկած խնդիրներ, կառավարության քայլերը, տարածման վիճակը, պայքարի վերաբերյալ հանրության գնահատականը: Մանսագետները կներկայացնեն իրականացրած ուսումնասիրությունները: Հարգելի՛ լրագրողներ, սույն թվականի մայիսի 24–ին կիրակի օրը ժամը 16:00-ից 19:00-ը Երևան Մոլի գլխավոր մուտքի մոտ (Արշակունյաց 34 հասցեով ) տեղի է ունենալու «Շելբի» ընկերության կողմից նախագծված ու արտադրված Կորոնավիրուսի դեմ պայքարի միջոցառումների շրջանակներում իրականացվող ախտահանիչ սարքի գործարկումը՝ քաղաքացիների անմիջական մասնակցությամբ : Սիրով հրավիրում ենք բոլոր նրանց , ում հետաքրքիր է , թե ինչպես է աշխատում սարքը , ինչ բաղադրություն ունի օգտագործվող ախտահանիչ նյութը և ինչ արդյունք է տալիս : Մայիսի 23-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը և Արցախի նախկին մարդու իրավունքների պաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը: Թեմա՝ Հարձակում է տեղի ունեցել փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանի բնակարանի վրա: 4 տղամարդիկ ներխուժել են բնակարան այն պահին, երբ փաստաբանը տանը չի եղել. բնակարանում են եղել կինն ու անչափահաս երեխաները: Կներկայացնեն դեպքի մանրամասները Մայիսի 22-ին՝ ժամը 12:00-ին, տեղի կունենա Կորոնավիրուսի տարածման հետևանքով մարզական աշխարհում ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ աշխատանքային քննարկում։ Քննարկման ուղիղ հեռարձակմանը կարող եք հետեւել ԱԺ պաշտոնական կայքի Լուրեր բաժնում։ Հարգելի գործընկերներ, այս պահին Հայացք մամուլի ակումբը հարգելի պատճառով գործում է Կորյունի 19 հասցեում՝ 8-րդ հարկ (ՀԱԿ նախկին շենք, Որարտու համալսարանի շենք): Հեռ.091 500992, 098 500448 Մայիսի 22-ին, ժամը` 12 00 «Հայացք» մամուլի ակումբի հյուրերն են ԵՊԲՀ Բժշկական հոգեբանության ամբիոնի վարիչ, «Ինթրա» հոգեկան առողջության կենտրոնի գլխավոր հոգեբան Խաչատուր Գասպարյանը և Հայկական հոգեբուժական ասոցիացիայի նախագահ, Համաշխարհային հոգեբուժական ասոցիացիայի պատվավոր անդամ Արմեն Սողոյանը: Թեման՝ Կորոն... Մայիսի 22-ին` ժամը 12:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբի հյուրերն են` «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախաձեռնող խմբի ղեկավար Սուրեն Սուրենյանցը, անդամներ Գրգորի Մկրտիչյանը, Լիլիթ Սիլանյանը եւ Հայկ Անդրեասյանը։ Թեմա`Արտակարգ դրություն՝ համաճարա՞կի, թե՞ ազատությունների դեմ Մայիսի 21-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են՝ «Մեկ Առողջություն» կոալիցիայի համահիմնադիր, կոալիցիայի սոցիալական և պարենային անվտանգության հարցերով փորձագետ Մարիամ Բադալյանը և հոգեբան Տաթևիկ Նահապետյանը: Թեմա՝ Հայաստանում Լանզերոտեի կոնվենցիայի դրույտների իրականացման կասկածելի նպատակները և հնարավոր վտանգները Մայիսի 21-ին ժամը 12:00 Փաստարկ մամուլի ակումբի հյուրերն են ԿԱՄՔ հասարակական նախաձեռնության ներկայացուցիչ Վահագն Չախալյանը, Արթուր Ալեքսանյանի պաշտպաններ Էմին Բեգլարյանը և Կարեն Մեժլումյանը: ԹԵՄԱ՝ Լանզարոտի կոնվենցիայի հապշտապ վավերացման և բողոքի ակցիայի մասնակից Արթուր Ալեքսանյանի ապօրինի ձերբակալման փաստերը՝ իրավական և հասարակական-քաղաքական տեսանկյուններից: Ժամը 13:00՝ ,,Ադրբեջանահայերի ասամբլեա՛՛ ՀԿ նախագահ, ադրբեջանագետ Գրիգորի Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ Արցախի համապետական ընտրությունների, պաշտոնակ...