Կիսամյակի արտաքին տեսքը

Առաջին կիսամյակի տնտեսական հաշվետվությունները մի տեսակ ալարկոտ են վերլուծվում:

Հայտնի փորձագետների կարծիքից դժվար է միանշանակ եզրակացնել, թե արդյոք սպասելի՞ էին այս արդյունքները, թե՞ ոչ:

Գերիշխող կարելի է համարել այն տեսակետը, որ 2019թ առաջին կիսամյակի արդյունքները հիմնականում տնտեսական իներցիոն գործընթացների արդյունք են: Հետևաբար կտրուկ կամ արմատական փոփոխություններ չկան:

Ծավալների առումով «ամենակայունը», (կամ եթե կուզեք՝ ամենաիներցիոնը) արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտը դուրս եկավ:

Այս տարվա առաջին կիսամյակի արտաքին առևտրի տվյալները համարյա կրկնում են 2018-ը: Զուտ գնային առումով իհարկե (եթե հաշվի չառնենք երկու գործոն` նախ գնաճը համաշխարհային շուկայում, և երկրորդ ԱՄՆ դոլարի տարեկան արժեզրկումը):

2018-ի մեր արտաքին առևտրի ծավալը հունվար-հունիսին 3 մլրդ 476.1 մլն դոլար էր: 2019-ին՝ 3 մլրդ 495.2 մլն դոլար:

Պահպանվել է նաև համամասնությունը արտահանման և ներմուծման մեջ: Մեկ փոքր, բայց «տհաճ» տարբերությամբ՝ 2019-ի պուճուր աճը գրանցվել է ներմուծման ոլորտում: Անցած տարվա համեմատ արտահանման ծավալը կրճատվել է կես տոկոսով, փոխարենը ուղիղ այդքան` կես տոկոս աճել է ներմուծումը: Բացարձակ թվերով պատկերը սա է. արտահանում՝ 2018թ` 1 165.2 մլն դոլար, 2019թ՝ 1 173.8 մլն դոլար և ներմուծում՝ 2018թ`2 310.9 մլն դոլար, 2019թ՝ 2 321.4 մլն:

Փաստորեն, անցած մեկ ու կես տարում արտաքին առևտրի կառուցվածքը չփոխվեց: Բացասական սալդոն իր ծավալով կազմում է արտահանման համարյա կրկնակին: Մեր արտաքին ապրանքաշրջանառության 33.58 տոկոսը կազմում է արտահանումը, 66.42 տոկոսը` ներմուծումը:

Արտաքին առևտրի «կայուն» ցուցանիշների ֆոնին որոշակի փոփոխություններ են գրանցվել գործընկեր պետությունների խմբում:

Մեր վիճակագրությունը արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտի կիսամյա հաշվետվությունը ներկայացնում է երկրների երեք խոշոր խմբերով: Առաջին խումբը կազմում են ԱՊՀ անդամ երկրները (այս խմբում տարանջատում կա` ԵԱՏՄ անդամ և ԱՊՀ անդամ այլ երկրներ): Երկրորդում Եվրամիության անդամ երկրներն են, իսկ երրորդ խումբը հաշվառվում է «Այլ երկրներ» անվան տակ:

Ապրանքաշրջանառության տվյալներն ըստ երկրների, որպես կանոն, կարելի է գտնել միայն տարեկան տվյալները պարունակող տարեգրքում, որը հրապարակվում է տվյալ տարվա ավարտից համարյա 10 ամիս հետո (2018-ի տարեգիրքը դեռ հրապարակված չէ): Ուստի՝ արտաքին առևտրի կառուցվածքը հիմա կարելի է դիտարկել պետությունների միայն այդ երեք խոշոր խմբերի թվերով:

2018թ արձանագրված տենդենցները այս տարի պահպանվել են: Մեր արտաքին առևտրում աճում է ԱՊՀ անդամ երկրների հետ մասնաբաժինը (նախորդ տարվա համեմատ աճը 2 տոկոս է): Ընդ որում՝ աճում է հիմնականում ԵԱՏՄ երկրների հետ (աճը՝ 5.1 տոկոս):

ԵԱՏՄ անդամ երկրների մասնաբաժինը մեր արտաքին առևտրում 26․7 տոկոսից 2019-ի առաջին կեսին դարձել է 28․1 տոկոս։ Սա այն դեպքում, երբ ԱՊՀ մյուս անդամների հետ ապրանքաշրջանառությունը նվազել է։

Շարունակվում է նաև նվազել ԵՄ երկրների հետ ապրանքաշրջանառությունը։ Առևտրի կառուցվածքում ԵՄ երկրների կշիռը 26 տոկոսից իջել է 21․6 տոկոսի։

Աճ արձանագրվել է «Այլ երկրներ» անվանախմբում՝ 44․4 տոկոսի փոխարեն դառնալով 47․8։

Ըստ վիճակագրության՝ աճի դինամիկան հատկապես աշխույժ է ԵԱՏՄ երկրների հետ և արտահանման և ներմուծման ոլորտում։ Այս դեպքում արտահանումը նախորդ տարվա 25․8 տոկոսի փոխարեն դառնալով 27․4։ Իսկ ներմուծման պարագային պատկերն այս է՝ 29․6 տոկոսի փոխարեն այս տարի՝ 31․1։ Իսկ ԵՄ անդամ երկրների հետ առևտուրը նվազել է թե՛ արտահանման, թե՛ ներմուծման ոլորտում։

Դժվար է պնդել՝ արտաքին առևտրի այս պատկերը վերջին շրջանում ձևավորվում է մեր երկրի վարած տնտեսակա՞ն քաղաքականության արդյունքում, թե՞ այն տնտեսական գործընթացների իներցիայով են պայմանավորված։ Բայց սա արդեն քաղաքական վերլուծության թեմա է։

Գծապատկեր 1․ ՀՀ արտաքին ապրանքաշրջանառությունը 2019թ․ հունվար-հունիս

jh 1

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

դիտվել է 219 անգամ
Լրահոս
«Բախտներս բերեց, թե չէ՝ էդ էլ էին կապելու մեր գլխին, քրքրելու էին մեզի». գեներալ Սարոյան Մթոմ ես շատ կարամ քայլեմ, մի հատ էլ փախնեմ. Սեյրան Սարոյան (Տեսանյութ) Մանվել Գրիգորյանի բժիշկը ներգրավվեց բժշկական հանձնաժողովում/տեսանյութ/ LIVE. ԱԺ նախկին պատգամավոր Սեյրան Սարոյանի ասուլիսը Սոնա Աղեկյանը դույլերով կոյուղաջուր է տարել Երևանի քաղաքապետարան.բողոքի ակցիան/տեսանյութ/ Գայանե Շագոյանը խնդրում է ազատել իրեն պաշտոնից Արարատ Միրզոյանը խմբագրել է իր գրառումը Ոնց թե շվեյցարացիները մեզանից առաջ ընկան. Փաշինյանի կարծիքով մեր ծրագիրն էլ վատը չէ Պատկերացնու՞մ եք ինչ բոլոլա կարա լինի, եթե իրոք Հայաստան ժամանեն գարդասիլների, ստամբուլյանների, ու ցանցային ատելության խոսքի հովանավորները «Իմ համար վարչապետի այս խոսքերի մեջ մեծ վիրավորանք կա». Դավիթ Պետրոսյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթի մասին Մենք ունենք բռնապետական ռեժիմ, որը փորձում է լռեցնել իրազեկված քաղաքացիներին. Սոնա Աղեկյանը նամակ հանձնեց ԵՄ գրասենյակ Ոսկու սարն՝ ընդդեմ քաղաքական դաշտի «Ամուլսարի՝ հանք դառնալուն դեմ «Իմ քայլի» պատգամավորները կարող են կանաչների անկախ պատգամավորական խումբ ստեղծել» «Ներկայիս քաղաքական դաշտը փլուզված է և մեծ հարցական է, թե արդյոք նոր խորհրդարանն ի վիճակի կլինի՞ գործուն մեծամասնություն ունենալ» Գագիկ Ծառուկյանին չհրավիրելու որոշումը եղել է քաղաքական ՀՀ-ում սիբիրյան խոցի դեպք է արձանագրվել Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները դեռևս պաշտոնական ծանուցում չեն ստացել գործի մակագրման վերաբերյալ «Կներեք, բայց ինձ չհամոզեց մեր վարչապետը». Արամ Մանուկյան Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրել է զինծառայողների աշխատավարձերի բարձրացման ցուցանիշները ԱԱԾ-ն կուսումնասիրի Ամուլսարի հանքի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ ֆեյսբուքյան գրառումները Սամվել Կարապետյան․ «Ես հպարտ եմ, որ հայ եմ, մենք փոքր, բայց շատ հպարտ ու իմաստուն ազգ ենք» «Չէ Գայանե ջան, ձերոնք չեն, ՄԵՐՈՆՔ են: Ձերոնք՝ Սոռոսի կանտոռան, Տավուշում նոր դիրքեր նվաճած գնդապետ Խաչատուրովի հոր՝ գեներալ Խաչատուրովին դատելով են զբաղված» Այ տղա, մի հատ հլը քեզ թափ տուր. Գուրգեն Եղիազարյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Կրակոց` գիշերվա կեսին Ռոբերտ Քոչարյանի գործը մակագրվել է դատավոր Աննա Դանիբեկյանին. Azatutyun.am
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Օգոստոսի 20-ին, ժամը 11.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է փաստաբան Արման Թամրազյանը: Թեման՝ «2018 թ. հուլիսի 8-ին` Վարդավառի տոնի օրը, Կոտայքի մարզի Կոտայք գյուղում տեղի ունեցած միջադեպի կապակցությամբ Կարեն Գասպարյանի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործով` Կ. Գասպարյանի խախտված իրավունքների և վարույթն իրականացնող մարմնի ակնհայտ ապօրինի որոշումների մասին»: Ասուլիսի ընթացքում կցուցադրվեն թեմային առնչվող տեսագրություններ: Օգոստոսի 20-ին, ժամը 11:00-ին Sputnik Արմենիայի մուլտիմեդիոն կենտրոնում տեղի կունենա «Մեկ առողջություն» կոալիցիայի առաջնորդ, կենսաբանական անվտանգության հարցերով միջազգային փորձագետ Գրիգոր Գրիգորյանի և նույն կոալիցիայի համահիմնադիր, «Թռչնասերների կենտրոն» ՀԿ նախագահ և բնապահպանական հարցերով ազգային փորձագետ Սիլվա Ադամյանի մամուլի ասուլիսը: «Մեկ առողջություն» կոալիցիան արձանագրում է, որ Ամուլսարի վերագործարկումը հղի է անկանխատեսելի հետևանքներով` կենսաբազմազանության, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի ... Օգոստոսի 20-ին ժամը 12.30-ին «Նոյյան Տապան» լրատվական գործակալության մամուլի սրահում (Իսահակյան 28. 3-րդ հարկ) տեղի կունենա «Արմերիկա» ՍՊ Ընկերության հիմնադիր տնօրեն՝ Ռուբեն Մկրտչյանի և նույն ընկերության տնօրեն, իրավաբան Արմեն Ումրշատյան ի համատեղ ասուլիսը։ Թեման՝ «1. Կառավարությունը արձագանքել է Հեմփ տեսակի կանեփազգի բույս աճեցման և վերամշակման հայ գործարարի առաջարկին. օգոստոսի 14-ին Ռուբեն Մկրտչյանի կողմից հրավիրված ասուլիսի արդյունքները և հետագա անելիքները։ 2. Ընկերության իրավական խնդի... Օգոստոսի 20-ին ժամը 11:30-ին «Նոյյան տապան» լրատվական գործակալության մամուլի սրահում (Իսահակյան 28, 3-րդ հարկ) տեղի կունենա ռուսաստանաբնակ բժշկուհի Շուշաննա Սիմոնյանի ասուլիսը։ Թեման՝ «Սիրտ-անոթային, անոթային և պլաստիկ վիրաբույժ Շուշաննա Սիմոնյանը Ռուսաստանից կրկին ժամանել է Հայաստան՝ օգտակար լինելու համար իր հայրենակիցներին։ Օգոստոսի 20-30-ը Արմավիր քաղաքի կենտրոնական հիվանդանոցում նա, համաձայն նախորդ այցի ժամանակ՝ այս տարվա հուլիսին, ձեռք բերված պայմանավորվածության, կշարունակի ընդունել հիվա... Օգոստոսի 18-ին` ժամը 13:30-ին, Երևանի Սրբ. Գրիգոր Լուսավորիչ Մայր եկեղեցում տեղի կունենա Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման /խաղողօրհնեք/ տոնի առիթով հանդուսություն: Ավանդական, ազգագրական, ժողովրդական երգ ու պարի ներքո ժողովրդին կբաժանվի օրհնված խաղող: Հրավիրում ենք լուսաբանման: Օգոստոսի 19-ին,ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են քաղաքական գործիչ Գուրգեն Եղիազարյանը և պահեստազորի գնդապետ ,ազատամարտիկ Վոլոդյա Հովհաննիսյանը: Թեմա՝Արցախի ներքաղաքական վիճակը,տեղի ունեցող գործընթացները Արցախի շուրջ,ՀՀ-ում ընթացող դատական պրոցեսներ Օգոստոսի 19-ին,ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Առողջ Հանրություն» ՀԿ նախագահ Մարինա Խաչատրյանը: Թեմա՝Օրգանների փոխպատվաստումը ՀՀ-ում որպես անվտանգության հարց.բացահայտումներ,փաստերի արձանագրում: Երկուշաբթի օրը՝ օգոստոսի 19-ին, ժամը 12:00-ին, Բաղրամյան 26 հասցեում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ամուլսարի հարցով հանդիպում է հրավիրել: Հրավիրյալների թվում կան բնապահպանները, Ջերմուկ համայնքի ավագանին, դպրոցներն ու Ամուլսարի համար պայքարող ակտիվիստները և այլ անձիք։ Օգոստոսի 19-ին` ժամը 11.00-ին «Զարկերակ» մամուլի ակումբում (Հասցե Մամուլի շենք (5-րդ հարկ), մանրամասները 098-50-93-50 հեռախոսահամարով) տեղի կունենա «Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Կարեն Չիլինգարյանի ասուլիսը: Թեմա` նոր ուսումնական տարվան ընդառաջ ի՞նչ է տիրում շուկայում, որքանո՞վ են վերահսկելի շուկան ու գները: Ինչպիսի՞ պատկեր է այս պահին և արդյոք նկատվում են թանկացումներ: Օն-լայն գնումներն ու վերահսկողությունը: Օգոստոսի 19-ին, ժ. 11.00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի մարզչական շտաբի նախկին անդամ Ռազմիկ Գրիգորյանի մամուլի ասուլիսը: Ի՞նչ խնդիրներ կան հայկական ֆուտբոլում և ինչո՞ւ են մասնագետներն անհանգստացած։ Այս և այլ հարցերին կանդրադառնա Հայաստանի ազգային հավաքականի առաջին պաշտոնական գոլի հեղինակ, երկրի եռակի չեմպիոն և հնգակի գավաթակիր Ռազմիկ Գրիգորյանը։