Կիսամյակի արտաքին տեսքը

Առաջին կիսամյակի տնտեսական հաշվետվությունները մի տեսակ ալարկոտ են վերլուծվում:

Հայտնի փորձագետների կարծիքից դժվար է միանշանակ եզրակացնել, թե արդյոք սպասելի՞ էին այս արդյունքները, թե՞ ոչ:

Գերիշխող կարելի է համարել այն տեսակետը, որ 2019թ առաջին կիսամյակի արդյունքները հիմնականում տնտեսական իներցիոն գործընթացների արդյունք են: Հետևաբար կտրուկ կամ արմատական փոփոխություններ չկան:

Ծավալների առումով «ամենակայունը», (կամ եթե կուզեք՝ ամենաիներցիոնը) արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտը դուրս եկավ:

Այս տարվա առաջին կիսամյակի արտաքին առևտրի տվյալները համարյա կրկնում են 2018-ը: Զուտ գնային առումով իհարկե (եթե հաշվի չառնենք երկու գործոն` նախ գնաճը համաշխարհային շուկայում, և երկրորդ ԱՄՆ դոլարի տարեկան արժեզրկումը):

2018-ի մեր արտաքին առևտրի ծավալը հունվար-հունիսին 3 մլրդ 476.1 մլն դոլար էր: 2019-ին՝ 3 մլրդ 495.2 մլն դոլար:

Պահպանվել է նաև համամասնությունը արտահանման և ներմուծման մեջ: Մեկ փոքր, բայց «տհաճ» տարբերությամբ՝ 2019-ի պուճուր աճը գրանցվել է ներմուծման ոլորտում: Անցած տարվա համեմատ արտահանման ծավալը կրճատվել է կես տոկոսով, փոխարենը ուղիղ այդքան` կես տոկոս աճել է ներմուծումը: Բացարձակ թվերով պատկերը սա է. արտահանում՝ 2018թ` 1 165.2 մլն դոլար, 2019թ՝ 1 173.8 մլն դոլար և ներմուծում՝ 2018թ`2 310.9 մլն դոլար, 2019թ՝ 2 321.4 մլն:

Փաստորեն, անցած մեկ ու կես տարում արտաքին առևտրի կառուցվածքը չփոխվեց: Բացասական սալդոն իր ծավալով կազմում է արտահանման համարյա կրկնակին: Մեր արտաքին ապրանքաշրջանառության 33.58 տոկոսը կազմում է արտահանումը, 66.42 տոկոսը` ներմուծումը:

Արտաքին առևտրի «կայուն» ցուցանիշների ֆոնին որոշակի փոփոխություններ են գրանցվել գործընկեր պետությունների խմբում:

Մեր վիճակագրությունը արտաքին ապրանքաշրջանառության ոլորտի կիսամյա հաշվետվությունը ներկայացնում է երկրների երեք խոշոր խմբերով: Առաջին խումբը կազմում են ԱՊՀ անդամ երկրները (այս խմբում տարանջատում կա` ԵԱՏՄ անդամ և ԱՊՀ անդամ այլ երկրներ): Երկրորդում Եվրամիության անդամ երկրներն են, իսկ երրորդ խումբը հաշվառվում է «Այլ երկրներ» անվան տակ:

Ապրանքաշրջանառության տվյալներն ըստ երկրների, որպես կանոն, կարելի է գտնել միայն տարեկան տվյալները պարունակող տարեգրքում, որը հրապարակվում է տվյալ տարվա ավարտից համարյա 10 ամիս հետո (2018-ի տարեգիրքը դեռ հրապարակված չէ): Ուստի՝ արտաքին առևտրի կառուցվածքը հիմա կարելի է դիտարկել պետությունների միայն այդ երեք խոշոր խմբերի թվերով:

2018թ արձանագրված տենդենցները այս տարի պահպանվել են: Մեր արտաքին առևտրում աճում է ԱՊՀ անդամ երկրների հետ մասնաբաժինը (նախորդ տարվա համեմատ աճը 2 տոկոս է): Ընդ որում՝ աճում է հիմնականում ԵԱՏՄ երկրների հետ (աճը՝ 5.1 տոկոս):

ԵԱՏՄ անդամ երկրների մասնաբաժինը մեր արտաքին առևտրում 26․7 տոկոսից 2019-ի առաջին կեսին դարձել է 28․1 տոկոս։ Սա այն դեպքում, երբ ԱՊՀ մյուս անդամների հետ ապրանքաշրջանառությունը նվազել է։

Շարունակվում է նաև նվազել ԵՄ երկրների հետ ապրանքաշրջանառությունը։ Առևտրի կառուցվածքում ԵՄ երկրների կշիռը 26 տոկոսից իջել է 21․6 տոկոսի։

Աճ արձանագրվել է «Այլ երկրներ» անվանախմբում՝ 44․4 տոկոսի փոխարեն դառնալով 47․8։

Ըստ վիճակագրության՝ աճի դինամիկան հատկապես աշխույժ է ԵԱՏՄ երկրների հետ և արտահանման և ներմուծման ոլորտում։ Այս դեպքում արտահանումը նախորդ տարվա 25․8 տոկոսի փոխարեն դառնալով 27․4։ Իսկ ներմուծման պարագային պատկերն այս է՝ 29․6 տոկոսի փոխարեն այս տարի՝ 31․1։ Իսկ ԵՄ անդամ երկրների հետ առևտուրը նվազել է թե՛ արտահանման, թե՛ ներմուծման ոլորտում։

Դժվար է պնդել՝ արտաքին առևտրի այս պատկերը վերջին շրջանում ձևավորվում է մեր երկրի վարած տնտեսակա՞ն քաղաքականության արդյունքում, թե՞ այն տնտեսական գործընթացների իներցիայով են պայմանավորված։ Բայց սա արդեն քաղաքական վերլուծության թեմա է։

Գծապատկեր 1․ ՀՀ արտաքին ապրանքաշրջանառությունը 2019թ․ հունվար-հունիս

jh 1

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

դիտվել է 232 անգամ
Լրահոս
Տիգրան Ավինյանը թաղեց անկախ դատարանը Այդ հարցի շեշտադրումը Սթոլթենբերգին խորթ չէր. Ա. Քոչարյան (video) «Արդարադատության» 2–րդ դասը Եղբորս երեխաներին թույլ չեն տալիս տեսակցել հորս. Լեւոն Քոչարյան (video) Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների արարքն ամենախիստն է որակավորվել, «Հայելու» դեպքը՝ ամենամեղմը․ փաստաբան (video) Փորձում են այնպես անել, որ Մանվել Գրիգորյանը դանդաղ մահանա. Լևոն Բաղդասարյան (փաստաբան) (video) Տրանսպորտի և կապի նախկին նախարարը կալանավորվեց Ո՞ր պետքարանից պետք է օգտվեն տրանսգենդերները՝ տղաների՞, թե՞ աղջիկների.Լևոն Բաղդասարյան (փաստաբան) (video) ՍԱՊԾ-ի կոռուպցիան կոռուպցիա չէ՞, թե՞ կոռուպցիան պոզով-պոչով է.ՍԱՊԾ Կոտայքի մարզի նախկին պետ (video) ՍԱՊԾ պետը պարգևատրումներ բաժանելուց ու բիզնես կլասով էսկողմ-էնկողմ մեկնելուց բացի ի՞նչ է անում.Դոնարա Ալեքսանյան (video) ՄԻԵԴ-ի որոշումը Հրայր Թովմասյանի մասով սարերի հետևում չէ.Լևոն Բաղդասարյան (փաստաբան) (video) Ո՞վ է իրավունք տվել իրականացնել փողոցային, խուժան արդարադատություն.փաստաբանը՝ «Հայելի» ակումբի դեմ ոտնձգության մասին (video) Ադրբեջանական պատվիրակությունը ՆԱՏՕ-ում հին մեթոդներով է գործում.ՀՀ-ն գիտի ինչպես հակազդել (video) Հայտնի՞ է՝ ով է Վանեցյան-Փաշինյան,Վանեցյան-Խաչատրյան գաղտնալսումների պատվիրատուն (video) Հեղափոխության փուլերի մասին (մերժիր, պատժիր, հեռացիր) Ողբերգական վթարից զոհվածը նախկին փոխմարզպետի որդին է. Մի քանի օրից նախատեսված էր նրա հարսանիքը /լուսանկար/ Շիզոֆրենիայի դրսեւորումներ. ինչու եք փչացնում մասնագետներին Հաջորդն ո՞վ է հերթում Քվեարկենք, հետո ոնց ուզում եք իրար նայեք․ Արարատ Միրզոյան Ժողովրդի վարչապետը էլ ժողովրդի հետ չէ «Դավաճանություն» քրդերի հանդեպ. ԱՄՆ-ում մեղադրում են Թրամփին Նիկոլ Փաշինյանի` կոռուպցիայի դեմ պայքարի խայտառակ ավարտը Զանգվածային ձերբակալություններ Բաքվում․ Ալիևի վերջին «սխրագործությունները» Բողոք Արթուր Դավթյանի որոշման դեմ Դատախազությունից ստացել եմ պարզաբանումներ. ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը Հայելի ակումբի վրա հարձակման մասին
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հոկտեմբերի 22-ին ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը: Թեմա` ներքաղաքական իրավիճակ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված թնջուկ, Բաքվում տեղի ունեցած թուրքալեզու համաժողով, Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումներ: Հոկտեմբերի 22-ին ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են քաղաքական գործիչ Արամ Գասպարի Սարգսյանը և քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցը:Թեմա` ներքաղաքական իրավիճակ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված թնջուկ, Բաքվում տեղի ունեցած թուրքալեզու համաժողով, Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումներ Հոկտեմբերի 22-ին ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Մեկ առողջություն» կոալիցիայի առաջնորդ, ՍԱՊԾ նախկին պետ Գրիգոր Գրիգորյանը և Մարիամ Բադալյան,Չախոյանը: Թեմա` մասնագետներն ահազանգում են Հայաստանի դեմ թշնամական տրամադրված երկրներից ներմուծվող վտանգավոր սննդի մասին, կենսաբանական հավելումներով երեխաների համար նախատեսված սնունդ, անդրադարձ բանակին մատակարարվող սնունդին Հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն «Առողջ հանրություն» ՀԿ նախագահ Մարինա Խաչատրյանը, փաստաբան Մարատ Կոստանյանը և ծնող Սուզաննա Պատվականյանը: ԹԵՄԱ՝ մանկավաճառություն, թե՞ ծնողական իրավագիտակցության բացակայություն/մասնավոր դեպք/: Հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կյուրընկալվի «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը: ԹԵՄԱ՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը մտադիր է «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում եւ «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ եւ փոփոխություն կատարել. օրենքում անհրաժեշտ փոփոխություններն ու սպասելիքները: Հոկտեմբերի 22-ին` ժամը 13:30-ին, ՀՀ ԱԺ 334 դահլիճում տեղի կունենա ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Գայանե Աբրահամյանի հրավիրած մամլո ասուլիսը: ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 22-ին՝ ժամը 13:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա «ՌեԱնիմանիա» կինոփառատոնի հիմնադիր-տնօրեն Վրեժ Քասունու, կինոփառատոնի ֆիլմերի համակարգող, կինոքննադատ Դիանա Մարտիրոսյանի ասուլիսը: Թեմա.- «ՌեԱնիմանիա» անիմացիոն ֆիլմերի և պատկերապատման արվեստի 11-րդ միջազգային փառատոնի մեկնարկ. Փառատոնի շրջանակում իրականացվող հատուկ ծրագիր: Հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանի ասուլիսը: Թեման՝ Հայաստանում խոսքի ազատության վիճակի և լրագրողների ու ԶԼՄ-ների իրավունքների խախտումների մասին 2019թ. երրորդ եռամսյակային զեկույցը: հոկտեմբերի 22-ին ժամը 14:30-ին «Նովոստի-Արմենիա» մամուլի կենտրոնում կկայանա ասուլիս` նվիրված Հայաստանի տնտեսական հեղափոխության մարտահրավերներին և հնարավորություններին: Ինչպես ավելի վաղ հայտնել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, երկիրը տնտեսական հեղափոխության կենսական կարիք ունի, որը պետք է ամրապնդի 2008 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած թավշյա հեղափոխության արդյունքները: Փորձագետը կգնահատի Հայաստանի տնտեսության ոլորտի ձերքբերումները և կնշի թերացումները: Ասուլիսի բանախոսն է` - տնտեսական... Սիրով հրավիրում ենք լուսաբանելու հոկտեմբերի 22-25-ը Երևանում կայանալիք «Արևորդի 9-րդ միջազգային բնապահպանական փառատոնը» (SunChild 9th International Environmental Festival)։