Եղբայրության մրցանակ՝ եղբայրների ցմահ աքսորի համար
Հայ ժողովրդի հավաքական վիրավորանքը ուղղված չէ ոչ ամերիկացիներին, ոչ եվրոպացիներին, ոչ անգամ Ալիևին, ով նրանց տնից ու տեղից զրկեց։ Ամեն մեկն իր գործն է արել՝ իր պետության շահերին համապատասխան։ Հայ ժողովրդի հավաքական վիրավորանքը ուղղված է մեր իշխանություն կոչվածին, որը բոլորը օգտագործում են՝ գեղեցիկ փաթեթավորմամբ հայ ժողովրդին ներկայացնել կորուստները… Մարդը հասկանում է, որ այն, ինչ նրա համար իրական ցավ ու կորուստ է, ուրիշները կարող են դարձնել «խաղաղություն», «մրցանակ» կամ «դիվանագիտական հաջողություն»։ Ուրիշնե՜րը, ամրագրեք այդ բառը։
Բայց երբ այդ «գեղեցիկ փաթեթավորումն» անում է Տանդ մեծը, դա շոկ է։ Երբ տունն այրվում է, երեխաները կրակի մեջ են, ծնողը պարում ու թմբուկ է զարկում, դրան այլ անուն ոչ մեկը չի տալիս, քան խելագարություն… Երբ մի կողմից ունես «կորուստ, ցավ, մահ, ստորացում», մյուս կողմից՝ միջազգային «պատվո» և «խաղաղության» մրցանակներ են տալիս կորուստ փաթեթավորողին, հասարակությունը ապրում է պատմության և արդարության խեղաթյուրված ընկալում։ Մե՞նք ենք գիժ, թե՞ աշխարհը…
Հասարակությունն ապրում է երկու հակադիր հոսանքների մեջ՝ ակնհայտ ցավը և անհասկանալի պատիվը, անհասկանալի ընդունելիությունը։ Սա ձևավորում է կորստի, անպատասխանատվության ու հոգեբանական ախտաբանական շոկի մշակույթ։ Այս շոկը դառնում է հավաքական հոգեբանական ժառանգություն, որը սովորեցնում է մի բան․ ինչպես էլ քեզ հետ վարվեն, պիտի լռես ու հանդուրժես։ Բայց հենց այդ ընթացքում է, որ ժողովուրդը սովորում է նաև դիմանալ, տեսնել, հիշել ու պահել իր ցավը, դարձնելով այն ուժի աղբյուր՝ չհանձնվել։
Բոլորովին պատահական չէ այն նսեմացումը, երբ Զայեդի «Մարդկային եղբայրության 2026» մրցանակը Փաշինյանին տրվում է հենց այն ժամանակ, երբ Բաքուն ցմահ դատապարտում է Արցախի առաջնորդներին։ Եղբայրության մրցանակ՝ եղբայրների ցմահ աքսորի համար։ Եվ հենց այս հակադրությունն է, որ ձևավորում է մեր հավաքական հիշողությունը, զգայունությունը և դիմացկունությունը՝ դառնալով հոգեբանական ու բարոյական հիմք՝ շարունակելու պայքարել, հիշել։
Հասմիկ Բաբաջանյան
«Հրապարակ օրաթերթ»
Հետևեք մեզ Viber-ում
