19-րդ դարի վերջի անարխիստ-բոմբիստների ինքնասպան կարգախոսը հանկարծ հայտնվեց Նիկոլ Փաշինյանի ՖԲ պատին

Ինչ-որ բան կառուցելու համար հարկավոր է ինչ-որ բան քանդել: 19-րդ դարի վերջի անարխիստ-բոմբիստների ինքնասպան կարգախոսը հանկարծ հայտնվեց Նիկոլ Փաշինյանի ՖԲ պատին։ 

Ես չգիտեմ՝ արդյո՞ք Փաշինյանը գիտի այդ կարգախոսի իրական իմաստը, բայց եթե հետևենք ժանրի կանոններին, ապա երևի պետք էր շարունակել այս կարգախոսի հեղինակների (նույն անարխիստների) միտքը, որոնք այդ կարգախոսի ներքո առաջ էին տանում պետության կործանման և դրա դիմաց մարդկանց ինչ-որ «կոմունա» կառուցելու գաղափարը, որտեղ չեն լինի ոչ ազգություններ, ոչ սեռ, ոչ տարիք, ոչ համոզմունքներ, այլ միայն «ուտելու, խմելու և զուգակցման» անսահման ազատություն։ 

Անարխիստներն իրենք այս գործընթացն անվանել են «մարդու գիտակցության ազատում բարոյականության կապանքներից»։ 

Ի դեպ, այս կարգախոսի հեղինակը, Ագուրսկի Սամուիլ Խաւմովիչը ուլտրա-անարխիզմի գաղափարախոսներից մեկն է և մեջբերումն ամբողջությամբ հնչում է հետևալ կերպ. «Մենք պետք է ոչնչացնենք պետությունը, քանզի պետությունը հանդիսանում է մարդու ազատության բանտը, և պետության բեկորների վրա կառուցենք երջանկության և ազատության հասարակություն: Մենք պետք է մարդուն վերածենք անաղարտ էակի, որը պետք է երջանկություն գտնի աշխատանքի և սիրո մեջ: Մարդը պետք է դադարի մտածել ազգային կատեգորիաներով, նա պետք է վերադառնա կենդանու վիճակին, երբ ոչ խիղճը, ոչ պատիվը, ոչ արժանապատվությունը չեն կարող վեր լինել ինքնարտահայտման ազատությունից»` մեջբերման ավարտ։

Հետո եղավ 1917 թվականի արյունոտ հեղափոխությունը, որից հետո 1918-1920 թվականներին սարսափելի սով և քաղաքացիական պատերազմ եղավ։ Բայց վերադառնալով այն կարգախոսին, որը հնչեցրեց Փաշինյանը, եկեք մեկ անգամ ևս արձանագրենք, որ թավշյա իշխանությունները  քանդեցին Արցախի Հանրապետությունը և փոխարենը «կառուցեցին» «Ադրբեջանի Ղարաբաղի տնտեսական հատուկ գոտի»:

Հիմա հարց. եթե խոսքն այժմ Հայաստանի Հանրապետության «քանդման» մասին է, ապա Հայաստանի փոխարեն ի՞նչ են նախատեսում կառուցել նոր թավշյա «անարխիստներ» ...կարծում եմ` հարց հռետորական է։

Արման Աբովյան