Սկսվեց հրթիռների կիրառումը․ Պուտինի հակաքայլին սպասելիս

ԱՄՆ-ը առաջին անգամ հայտարարել է, որ առաջին ցամաքային հրթիռն է փորձարկել Ռուսաստանի հետ պայմանագրից դուրս գալուց հետո:

Պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ օգոստոսի 18-ին փորձարկել է հրթիռը Կալիֆորնիայի Սան Նիկոլաս կղզում։ Պենտագոնի հայտարարությունում նաև ասված է, որ հրթիռը, անցնելով ավելի քան 500 կիլոմետր, խոցել է թիրախը։
Հիշեցնենք, Միացյալ Նահանգները օգոստոսի 2-ին պաշտոնապես դուրս եկավ 1987 թվականին ԱՄՆ-ի և Խորհրդային Միության միջև կնքված Միջին հեռահարության միջուկային ուժերի մասին պայմանագրից, որով արգելվում էին 500-ից մինչև 5 հազար 500 կիլոմետր հեռահարության ցամաքային և բալիստիկ հրթիռները:

Դեռ այս տարվա հունվարի կեսերից հայտնի դարձավ, որ Միացյալ Նահանգները սկսելու է փոքր և միջին հեռահարության հրթիռների մասին պայմանագրից դուրս գալու գործընթացը:

Տարեսկզբին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը իր ամենամյա ամփոփիչ մամուլի ասուլիսին անդրադարձել էր այս թեմային, նկատելով, թե Վաշինգտոնը հունվարի 15-ին ժնևյան խորհրդակցություններին վերջնաժամկետ էր ներկայացրել՝ պահանջելով Մոսկվայից ոչնչացնել ամերիկյան կողմի կարծիքով պայմանագիրը խախտող հրթիռային համալիրները։

Ռուսական կողմը հենց ամերիկյան կողմին մեղադրեց պայմանագիրը տապալելու մեջ: ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը դեռևս անցած տարի հոկտեմբերի 20-ին հայտարարել էր, թե Միացյալ Նահանգները մտադիր է դուրս գալ փոքր և միջին հեռահարության հրթիռների մասին պայմանագրից։ Ավելի ուշ ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Փոմփեոն Մոսկվային մեղադրել էր պայմանագիրը խախտելու մեջ և 60 օր էր տվել խախտումը վերացնելու համար։

Պաշտոնական Մոսկվան մեղադրանքը չի ընդունում։

Նկատենք, որ այդ պայմանագիրը կողմերին թույլ չի տալիս ունենալ ցամաքային տեղակայման 500-ից մինչև 5,5 հազար կիլոմետր հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ․ կողմերը պարտավորվել են ոչնչացնել միջին՝ 1000-5500 կիլոմետր, և փոքր՝ 500-1000 կիլոմետր հեռահարության ցամաքային տեղակայման բալիստիկ և թևավոր հրթիռների բոլոր համալիրները, ինչպես նաև չարտադրել, չփորձարկել և չծավալել նման հրթիռներ ապագայում:

Մինչդեռ Վաշինգտոնը համարում է, որ Ռուսաստանը թաքցնում է «Իսկանդեր Մ» հրթիռների 9М729 համալիրի իրական հզորությունը, և պահանջում է ոչնչացնել այդ հրթիռները, քանի որ դրանք խախտում են դեռևս 1987 թվականին ստորագրված պայմանագրի պահանջը։ Վաշինգտոնը համարում է, որ այդ բալիստիկ հրթիռն ունի ավելի մեծ հեռահարություն։

Մոսկվան հայտարարել էր, թե այս պայմանագրի չեղարկումը կնշանակի, որ աշխարհում սկսվում է սպառազինության նոր մրցավազք, ինչպես «սառը պատերազմի» տարիներին էր, և չի լինի միջազգային իրավական դաշտ այդ մրցավազքը վերահսկելու և կանգնեցնելու համար։

Երկու օր առաջ պաշտոնական Մոսկվան ուշագրավ ուղերձ հղեց ԱՄՆ-ին։ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն «Россия-24» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում ասել է, թե Ռուսաստանը նախկինի պես պատրաստ է երկխոսության Միացյալ Նահանգների հետ փոքր և միջին հեռահարության հրթիռների հարցով՝ չնայած Վաշինգտոնը դուրս է եկել համապատասխան պայմանագրից: «Մենք նախկինի պես դուռը բաց ենք թողնում»,- ասել է Շոյգուն:

Մոսկվան այժմ հավաստիացնում է, որ Ռուսաստանը նման կարգի հրթիռներ Եվրոպայում չի տեղակայի, քանի դեռ այնտեղ չեն հայտնվի ամերիկյան հրթիռներ, նույնը՝ ասիական տարածաշրջանում:

Ամեն դեպքում՝ «գնացքը շարժվեց»․ ԱՄՆ-ը առաջին ցամաքային հրթիռը փորձարկեց Ռուսաստանի հետ պայմանագրից դուրս գալուց հետո։
Ինչպիսի՞ն կլինի Պուտինի հակաքայլը...

Մետաքսյա Շալունց