Շուշիից պրծար Արագածի՞ն հասար... Ի՞նչ է ուզածդ, ասա

Երբ Նիկոլը խոսում էր Շուշիի դժբախտ ու դժգույն լինելու մասին, շատ մտավորականներ ընկան «հոսանքի տակ»՝ մտածելով, որ դա նախկիններին մրոտելու առիթ է ընդամենը։  Չհասկացան, որ նա հայոց զարդի գինը զրոյացնում, աննշան է դարձնում, որպեսզի հանձնելը ցավագին չընդունվի։ Հիմա նույնանման բան է ասում Արագածի մասին․ 
«Երբ խոսում ենք հայրենասիրության մոդելների մասին, հասկանում ենք, որ իսկապես շատ լուրջ ու կարևոր խնդիրներ կան։ Օրինակ ես չեմ լսել, որ մեզնից որևէ մեկը սեր արտահայտի Արագած սարի նկատմամբ ու սա իսկապես  ինձ համար խնդիր է»։ 

Արագածը հայ ժողովրդի ամենասիրված լեռներից է։ Հրաբխային քառագագաթ լեռ է,Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայաստանի կենտրոնական հատվածում՝ Արագածոտնի և Շիրակի մարզերի սահմանագլխին։ Ամենաբարձր կետը հյուսիսային գագաթն է, որն ունի 4090.1 մետր բարձրություն[2]։ Հայաստանի Հանրապետության ամենաբարձր գագաթն է։ Ես սա հիշեցնում եմ նրա համար, որովհետև՝ ըստ Փաշինյանի, Արագածը չսիրված լեռ է, ոչ մեկի տանը նրա նկարը չկա։  Իր տանն էլ չկա։ Այդ մարդը սիրելը բնորոշում է տանը նկարը պահելու  մեջ։ Մինչ ասելիքս ամփոփելը, ասեմ, որ Արագածի վրա բնությունն արտասովոր գեղեցիկ է: Լեռնազանգվածը հարուստ է խոտհարքներով և ալպյան փարթամ մարգագետիններով, որտեղ տարածված են անուշահոտ ծաղիկներ (մանուշակ, վայրի շուշան, կակաչ, զանգակածաղիկ և այլն):

Պատմիչները վկայում են, որ հնում Արագածը ծածկված է եղել փարթամ անտառներով, որտեղ ապրել են վայրի կենդանիներ: Մաքուր ու զովաշունչ օդը, առվակները, մարգագետիններն ու բազմերանգ ծաղիկներն ամռան ամիսներին իրենց գիրկն են կանչում լեռների հազարավոր սիրահարների: Իրենց ստեղծագործություններում Արագածը գովերգել են հայ պատմիչները, նկարիչները, բանաստեղծները, երաժիշտները (Ղ. Ալիշան, Կոմիտաս, Հ. Թումանյան, Ե. Չարենց, Մ. Սարյան, Ավ. Իսահակյան և այլն):

Ըստ Նիկոլի՝ Արագածը չսիրված լեռ է։ Սա ի՞նչ է նշանակում։ Որ պատրաստվում է դժբախտ Շուշիի նման Հայաստանի ամենաբարձր գագաթ ունեցող Արագա՞ծն էլ հանձնել թշնամուն։ Նա տեղյա՞կ է մեր պատմությանը, թե ինչ սքանչելիքներ են գրվել Արագածի մասին։  Եթե դու չես լսել, որ որևէ հայ սեր արտահայտի Արագած սարի նկատմամբ, ադրբեջանցուց լսե՞լ ես․․․ Ի՞նչ է ուզածդ, ասա։

Հասմիկ Բաբաջանյան

Հրապարակ