Ալիևը խայթեց Պուտինին առաջին անգամ և հրապարակավ

Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի նախագահները երեկ հեռախոսազրույց են ունեցել երկկողմ հարաբերությունների շուրջ, հաղորդեց Կրեմլը:

Հետաքրքրականն այն է, որ 44-օրյա պատերազմից հետո` առաջին անգամ պաշտոնական հաղորդագրության մեջ որևէ խոսք չկա ոչ տարածաշրջանային խնդիրների, ոչ էլ Մոսկվայի միջնորդությամբ Հայաստանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների մասին: Կարճ տեքստում միայն նշվում է, որ «քննարկվել են առևտրա-տնտեսական ու էներգետիկ ոլորտներում ռուս-ադրբեջանական համագործակցությանը վերաբերող առանձին հարցեր»:

Բաքուն նույնաբովանդակ տեքստ է տարածել, ավելացնելով միայն, որ զրույցը կայացել է ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ:

Մինչ այդ` այսօր, հանդիպելով Եվրամիության դիվանագետներին, Ադրբեջանի նախագահը խոսել էր Ղարաբաղի հայերի հետ շփումներին խոչընդոտելու փորձերի, արտաքին ուժերի միջամտությունների մասին ու հրապարակավ պնդել` Բաքուն պատրաստ է խոսել Ղարաբաղում ապրող հայերի, բայց ոչ «հատուկ օրակարգով Մոսկվայից ուղարկված Ռուբեն Վարդանյանի հետ», ով վերջերս նշանակվեց Ղարաբաղի պետնախարար:

Ալիևը Եվրամիության Արևելյան գործընկերության գծով հատուկ բանագնաց Դիրկ Շուբելի հետ երեկվա հանդիպման ժամանակ էր թեմային անդրադարձել ու շեշտել, որ չի պատրաստվում «Ղարաբաղի հայերի ճակատագիրը քննարկել» Հայաստանի իշխանությունների, ինչպես նաև արտաքին խաղացողների ու նրանց ներկայացուցիչների հետ՝ կոնկրետ մատնանշելով Ռուսաստանից Ղարաբաղ վերադարձած Ռուբեն Վարդանյանին:

«Պատրաստ ենք խոսել Ղարաբաղում ապրող հայերի հետ, «բայց ոչ Մոսկվայի կողմից ուղարկված [Ռուբեն] Վարդանյանի նմանների, որի գրպանում ռուս ժողովրդից գողացված միլիարդներն են։ Նրան Մոսկվայից ուղարկել են հստակ օրակարգով», - ասել էր Ալիևը՝ շարունակելով․ - «Եթե որոշ երկրներից, չլինեն արտաքին միջամտություն ու Ղարաբաղի հայերի հետ մեր կապերին խոչընդոտելու փորձեր, գործընթացը շատ ավելի լավ կզարգանա»։

Արձագանքելով Ադրբեջանի նախագահին՝ Վարդանյանը ողջունել է Արցախի հետ ուղիղ երկխոսություն սկսելու նրա ցանկությունը՝ շեշտելով՝ Արցախն այս գործընթացում պետք է սուբյեկտային լինի։ «Կցանկանայի նաև առաջարկել ավելի կառուցողական տոնայնության անցնել և պարզաբանումներ ստանալ «հստակ օրակարգի» վերաբերյալ, որը, ըստ պարոն Ալիևի, իբր ունեմ։ Ես բազմիցս ընդգծել եմ, որ հրաժարվել եմ Ռուսաստանի քաղաքացիությունից, որպեսզի խուսափեմ մեղադրանքներից, թե Արցախում հետապնդում եմ ևս ինչ-ոչ մեկի շահերը՝ բացի Արցախի ժողովրդի շահերի։ Կարծում եմ, որ լիովին համապատասխանում եմ պարոն Ալիևի կողմից առաջադրված բանակցողի չափանիշին. «ապրում է Ղարաբաղում և ցանկանում է ապրել այնտեղ», - ֆեյսբուքում գրել է Ղարաբաղի պետնախարարը։

Հիշեցնենք, որ «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության ու «ԻԴԵԱ» հիմնադրամի համահիմնադիրը սեպտեմբերի սկզբին հայտարարեց, որ հրաժարվում է Ռուսաստանի քաղաքացիությունից և որոշել է բնակություն հաստատել Արցախում: Ավելի վաղ գործարարը հանդես էր եկել Արցախի անվտանգության ու զարգացման աջակցության Համահայկական ճակատ ստեղծելու առաջարկով: Հոկտեմբերի սկզբին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը 54-ամյա գործարարին առաջարկեց ստանձնել Արցախի պետական նախարարի պաշտոնը։ Վարդանյանն էլ հայտարարեց պատրաստ կլինի ընդունել այն, եթե իր մոտեցումներն ու որոշումները լայն աջակցություն ստանան։ Նոյեմբերի 4-ին Վարդանյանը նշանակվեց Արցախի պետնախարար։

Ըստ էության, առաջին անգամ Ալիևը հրապարակավ Մոսկվային մեղադրեց «իր երկրի գործերին խառնվելու» մեջ: Մինչ այժմ ոչ ուղղակիորեն Ալիևի ակնարկները վերաբերում էին ռուս խաղաղապահներին, որոնց վերաբերյալ նա պարբերաբար հիշեցնում է, որ նրանք ժամանակավոր են Լեռնային Ղարաբաղում մնալու:

Իսկ այժմ, փաստացի, Ալիևը մեղադրում է Ռուսաստանին՝ «հատուկ օրակարգով Մոսկվայից ուղարկված Ռուբեն Վարդանյանին» Արցախ գործուղելու մեջ:
Թերևս, Ալիևի նշյալ դժգոհություններից հետո Պուտինը որոշել է հեռախոսազրույց ունենալ Ալիևի հետ:

Երեկ ի դեպ, ՌԴ վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը ժամանել Է Բաքու, գրում են ադրբեջանական ԶԼՄ-ները։ Նա երկկողմ հանդիպումներ կունենա Ադրբեջանի ղեկավարության հետ, ինչպես նաև կմասնակցի ադրբեջանա-ռուսական միջտարածաշրջանային համաժողովին։

Օդանավակայանում Միշուստինին դիմավորել են Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևը, փոխարտգործնախարար Խալաֆ Խալաֆովը, Ռուսաստանում Ադրբեջանի դեսպան Փոլադ Բյուլբյուլօղլին, Ադրբեջանում ՌԴ դեսպան Միխայիլ Բոչարնիկովը և այլ պաշտոնատար անձինք։

Ավելի վաղ լրատվամիջոցները հայտնել էին, որ համաժողովին կմասնակցեն երկու երկրների կառավարությունների ղեկավարները, կառավարության անդամներ, գործարար շրջանակների և տարածաշրջանների ներկայացուցիչներ: Սպասվում է նաև տարբեր ոլորտներում համագործակցության մասին փաստաթղթերի ստորագրում։

Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը պետք է լիովին օգտագործեն իրենց բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը և ակտիվորեն զարգացնեն իրենց տրանսպորտային և տարանցիկ ներուժը, ասել է ՌԴ վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը, մեջբերում է Interfax-ը։

«Մենք պետք է ամբողջությամբ օգտագործենք Ռուսաստանի և Ադրբեջանի բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը Եվրասիայի և Կասպից ծովի կենտրոնում և ակտիվորեն զարգացնենք տրանսպորտային և տարանցիկ ներուժը», - ասել է Միշուստինը Ադրբեջանի վարչապետ Ալի Ասադովի հետ հանդիպման ժամանակ։ Նա հավելել է, որ նկատի ունի առաջին հերթին «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի շրջանակներում երկաթուղային, ավտոմոբիլային և ծովային ենթակառուցվածքների ստեղծումը։

«Այս ոլորտում աշխատանքներն արդեն մեկնարկել են համապատասխան ճանապարհային քարտեզի հիման վրա։ Մենք նախատեսում ենք մինչև 2030 թվականը Հյուսիս-Հարավ միջազգային միջանցքի արևմտյան երթուղու երկայնքով բեռնափոխադրումների ծավալը հասցնել տարեկան մինչև 15 միլիոն տոննայի»,- ասել է Միշուստինը։

ՌԴ վարչապետն ընդգծել է, որ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հարավային Կովկասում տնտեսական և տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակման վերաբերյալ Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների պայմանավորվածությունների իրականացումը։ «Մենք համոզված ենք, որ նոր ենթակառուցվածքային նախագծերի իրականացումը բխում է Հարավային Կովկասի բոլոր պետությունների շահերից»,- ասել է նա։

Մետաքսյա Շալունց