Խորամանկում են, որովհետև չեն բացառո՞ւմ ԼՂ-ում ռազմական գործողությունները

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նախօրեին ստորագրել է՝ Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության հայեցակարգը, որում հիշատակվում է նաև ղարաբաղյան խնդիրը: «Ռուսաստանն աջակցում է հետխորհրդային տարածքի հակամարտությունների՝ քաղաքական ճանապարհով կարգավորմանը, արդեն գոյություն ունեցող բազմակողմանի մեխանիզմների շրջանակներում»,- գրված է փաստաթղթի 58-րդ կետում, որտեղ նաև նշվում է, որ ղարաբաղյան կարգավորումը հիմնված պետք է լինի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախագահների 2009-2013 թվականներին արած համատեղ հայտարարությունների հիման վրա: Ուշագրավն այն է, որ նույն՝ 58-րդ կետում ընդգծվում է՝ Ռուսաստանը ճանաչում է Մոլդովայի տարածքային ամբողջականությունը, սակայն, Մերձդնեստրին հատուկ կարգավիճակ տրամադրելու պայմանով: Մինչդեռ, ղարաբաղյան հակամարտությանը վերաբերող հատվածում հիշատակված չեն ո՛չ տարածքային ամբողջականության, ո՛չ էլ ազգերի ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքները։ Հավանաբար, այս քայլով Մոսկվան որոշել է չնեղացնել ո՛չ Հայաստանին, ո՛չ Ադրբեջանին: Սակայն, պետք է նկատել, որ տարածքային ամբողջականության և ազգերի ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքների մասին չհիշատակելով` Ռուսաստանը, կարծես, առհասարակ խուսափում է Ղարաբաղի լուծման` միջազգային սկզբունքներից հրաժարվել` հավանաբար ունենալով իր «մոտեցումները»: Որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր, սակայն, Ռուսաստանը պարտավոր էր հիշատակել այդ սկզբունքները, դա չանելն ապացուցում է, որ Ռուսաստանն առավելապես հակված է կողմերի հետ «պայմանավորվելուն», մասնավորապես` ռուս խաղաղապահների տեղակայման շուրջ` օրինակ: Այս առումով, կարելի է եզրակացնել, որ Ռուսաստանը, թերևս, փոքր-ինչ խորամանկել` կարգավորման սկզբունքների մասին չհիշատակել: Սա իր հերթին նաև նշանակում է, որ Մոսկվան չի բացառում ռազմական գործողությունների վերսկսումը Ղարաբաղում: Գալով Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության հայեցակարգի մյուս դրույթներին, նրանցում նշվում է. «Արտաքին քաղաքականությունը պետք է էլ ավելի ամրապնդի Ռուսաստանի՝ որպես ժամանակակից աշխարհի ազդեցիկ կենտրոններից մեկի դիրքերը», հայտնում է «Ազատությունը»: ՆԱՏՕ-ի վերաբերյալ Ռուսաստանի մոտեցումները չեն փոփոխվել։ Ռուսաստանը դարձյալ հայտարարում է, որ հյուսիսատլանտյան դաշինքի հետ կհամագործակցի միայն հավասարության սկզբունքի հիման վրա: Փաստաթուղթը նորից արձանագրում ՝ Ռուսաստանը դեմ է ՆԱՏՕ-ի ընդլայնմանը և Ռուսաստանի սահմանի մոտ դաշինքի ռազմական ստորաբաժանումների ակտիվությանը։ Առավել կոշտ են Միացյալ Նահանգներին վերաբերող ձևակերպումները: Մասնավորապես, նշված է, որ Ռուսաստանն իրեն իրավունք է վերապահում խիստ արձագանքել ԱՄՆ-ի տնտեսական, քաղաքական և ռազմական ճնշման փորձերին։ Բացի այդ, հայեցակարգից հանվել են ԱՄՆ-ի հետ վիզային ռեժիմի դյուրացման մասին դրույթները, իսկ ամերիկյան հակահրթիռային պաշտպանության համակարգը որակված է, որպես Ռուսաստանի ազգային անվտանգության սպառնալիք։ Հետաքրքիր է, որ ինչպես 2013-ի հայեցակարգում, ընդունված փաստաթղթում նույնպես նշված է, որ Ռուսաստանի համար հիմնական առաջնահերթությունը ԱՊՀ և Եվրամիության անդամ երկրների հետ համագործակցության զարգացումն է: ԱՊՀ երկրներին վերաբերող հատվածում առանձին կետեր կան Ուկրաինայի, Մոլդովայի և Վրաստանի մասին: «Ռուսաստանն անհրաժեշտ ջանքեր կգործադրի ներուկրաինական հակամարտությունը դիվանագիտական ճանապարհով կարգավորելու համար»։ Մինչդեռ, 2013-ին ընդունված հայեցակարգում ԱՊՀ անդամ երկրներից Ուկրաինան էր նշված՝ որպես առաջնային գործընկեր։ Ինչ վերաբերում է Վրաստանի հետ հարաբերություններին, ապա ըստ փաստաթղթի, պաշտոնական Մոսկվան պատրաստել է կարգավորել հարաբերություններն այդ երկրի հետ այն բնագավառներում, որտեղ հարաբերությունների կարգավորմանը պատրաստ կլինի նաև վրացական կողմը։ Հայեցակարգում նաև գրված է՝ Ռուսաստանը նպաստելու է, որպեսզի Աբխազիան և Հարավային Օսիան կայանան որպես ժամանակակից ժողովրդավարական պետություններ: Եվրամիության անդամ երկրների շարքում փաստաթուղթն առանձնացրել է Գերմանիան, Ֆրանսիան, Իտալիան և Իսպանիան՝ որպես Ռուսաստանի «կարևոր գործընկերներ»։ 2013-ի հայեցակարգում այս ցանկում նաև Մեծ Բրիտանիան էր։ Մինչ ՌԴ-ն հստակեցնում է արտաքին քաղաքական հայեցակարգը` միջազգային մամուլը վերլուծում է Պուտինի` գործընկերների հետ հարաբերվելու հնարավորությունները: Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Դաշնային ժողովին ուղղված ամենամյա ուղերձում հայտարարել է, որ պատրաստ է համագործակցել Դոնալդ Թրամփի հետ՝ գրում է Le Figaro-ն։ Պուտինը «թշնամիներ չի փնտրում», հակառակը՝ նրան «բարեկամներ են» պետք՝ ասվում է հոդվածում։ «Ի տարբերություն արևմտյան որոշ գործընկերների, որոնք Ռուսաստանն ընկալում են որպես հակառակորդ, մենք չենք փնտրում և երբեք չենք փնտրել թշնամիներ։ Մեզ բարեկամներ են պետք»,- հայտարարել է Կրեմլի ղեկավարը՝ ձիթապտղի ճյուղ մեկնելով խոշոր գերտերություններին՝ Չինաստանին՝ ռազմավարական գործընկերոջը, Հնդկաստանին՝ առաջին ռազմական հաճախորդին, և Ճապոնիային, որտեղ Պուտինը պատրաստվում է մեկնել դեկտեմբերի 15-ին՝ տարածքային վեճերը լուծելու նպատակով։ Միևնույն ժամանակ Պուտինն ասել է, որ պատրաստ է համագործակցել Դոնալդ Թրամփի հետ, քանի որ «կարևոր է համարում բարելավել և զարգացնել ռուս-ամերիկյան հարաբերությունները»։ 2015թ. ուղերձի ժամանակ նա ոչ մի բառ չի ասել Վաշինգտոնի մասին։ Երկու տարի առաջ նա Սպիտակ տանը մեղադրել է Մայդանի միջոցով Ուկրաինայի կառավարությունը տապալելու համար՝ հիշեցնում է հոդվածագիրը։ Ռուս փորձագետների կարծիքով՝ Կրեմլի առաջնորդի հաշտվողական տոնը կապված է Արևմուտքի մի քանի երկրներում ռուսամետ ուժերի հաղթանակով։ Արևմուտքի հետ հարաբերությունները, ըստ երևույթին, գտնվում են օբյեկտիվ դադարի վիճակում։ Պուտինը սպասում է, որպեսզի տեսնի, թե ինչպես կզարգանան ամերիկա-եվրոպական հարաբերությունները նախքան իր դիրքորոշումը հայտնելը՝ մեկնաբանում է Կարնեգի մոսկովյան կենտրոնի վերլուծաբան Անդրեյ Կոլեսնիկովը։ Նա կասկածում է Պուտինի անկեղծությանը, քանի որ արդեն 10 տարի է՝ Կրեմլի ղեկավարի վարկանիշը բարձրանում է Արևմուտքի հետ հարաբերությունների լարվածության ֆոնին։ Մետաքսյա Շալունց