Կրեմլի հետ փայլուն հարաբերությունների  դրսևորո՞ւմ է, թե պատիժ՝ Ռոբերտ Քոչարյանին բանտախուց ուղարկելու դիմաց

Ռուսաստանից Հայաստան մատակարարվող գազի գինը 2019 թվականի հունվարից 10 տոկոսով թանկացել է: Նախորդ տարվա ամենավերջին օրը՝ դեկտեմբերի 31-ին, հայտնի դարձավ, որ մի քանի ամիս տևած բանակցությունների արդյունքում Ռուսաստանը թանկացրեց Հայաստանին մատակարարվող գազի գինը՝ 2019 թվականից 1000 խմ դիմաց մեր երկիրը վաճարում է 165 դոլար, նախկին 150 դոլարի փոխարեն։  

Ու թեպետ կառավարության և անձամբ վարչապետի կողմից ի սկզբանե հայտարարվել էր, որ  սահմանագլխին գազի գնի թանկացումը բնակիչներին մատակարարվող սպառողական գնի վրա չի ազդելու, միևնույնն է, փաստը մնում է փաստ, որ նախորդ տարվա համեմատ Հայաստանը գազի դիմաց 15 դոլարով ավելի բարձր գին է վճարում: Առայժմ սպառողների համար երկնագույն վառելիքի գինը չի թանկացել և ռուսական «Գազպրոմի» դուստր ձեռարկություն «Գազպրոմ Արմենիան» էլ չի հայտարարել Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով գազի գնի թանկացման հայտ ներկայացնելու մասին: Բայց դրանից իրավիճակը չի փոխվում, որովհետև անկախ սպառողական սակագնի փոփոխությունից գազի միջպետական գնի բարձրացումը բացասական է անդրադառնալու մեր երկրի տնտեսության վրա։ Մեծածախ գնի բարձրացումը կամ պետք է փոխհատուցվի «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության  շահութաբերության նվազեցման հաշվին կամ էլ պետությունը պետք է սուբսիդիա տրամադրի: Երկու դեպքում էլ մենք գործ ունենք տնեսական էֆեկտի  վատթարացման և պետությանը պատճառած վնասի հետ:

Առաջին դեպքում, սակագնի թանկացումը հանգեցնելու է «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության շրջանառության և շահույթի նվազեցմանը, որպես հետևանք՝ համպատասխանաբար նվազելու են նաև ընկերության կողմից պետությանը վճարված հարկերը։ Այսինքն` մեր երկրի ամենախոշոր հարկատուներից մեկը սկսելու է ավելի քիչ փող վճարել բյուջե` դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով: Երկրորդ դեպքում, եթե պետությունը ինչ-որ պահից սկսած ստիպված լինի իր վրա վերցնել գազի գնի թանկացման ռիսկը, կնշանակի որ մենք բյուջեի սուղ  միջոցները, աշխատավարձ ու թոշակ բարձրացնելու փոխարեն, գազի գնի փոխհատուցմանն ենք հատկացնում: Կա նաև երրորդ տարբերակը` բարձրացնել գազի սպառողական գինը, որը կլինի ամենանցակալին, քանի որ կհարվածի հանրային լայն շերտերի ընտանեկան և տնտեսական շահերին:

Այս հարցերի մասին սակայն առայժմ և՛ կառավարությունը, և՛ «Գազպրոմ Արմենիան» լռում են։ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը չի շտապում քաղաքական գնահատական տալ Հայաստան մատակարարվող գազի գնի թանկացման հարցին: Ի վերջո այդ ինչպես եղավ, որ Մոսկվա-Երևան հարաբերությունների աննախադեպ բարձր մակրադակի և կառուցողականության պայմաններում, Կրեմլը  հանկարծ թանկացրեց գազի գինը: Մոսկվան  Հայաստանի համար սահմանեց հետխորհրդային տարածքի երկրորդ ամենաբարձր գինը ՝Ուկրաինայից հետո։ Սա Կրեմլի հետ փայլուն հարաբերությունների  դրսևորո՞ւմ է, թե պատիժ՝ Ռոբերտ Քոչարյանին բանտախուց ուղարկելու դիմաց։  

Հայկ Դավթյան