«Հրապարակ». Հեղուկ գազի դեֆիցիտը կլրացվի «խաղաղության օգուտներով»

«Հրապարակ». Հեղուկ գազով մեքենա վարելն ավելի ձեռնտու էր, քան բենզինով` մինչեւ այն պահը, երբ այդ ապրանքատեսակի գինը Հայաստանով մեկ կտրուկ բարձրացավ, 250-270 դրամից հասնելով 320 դրամի: 1 լիտր բենզինը միջինում արժե 450 դրամ, եւ սա նշանակում է, որ շուտով Հայաստանում կրկին կսկսեն բենզինով մեքենա վարել: 

Նոր ռեկորդային գինը՝ 320 դրամ լիտրի համար, արդեն քանի օր է՝ չի իջնում: Բազմաթիվ բենզալցակայաններում հեղուկ գազ չկա: 

Որպես պատճառ՝ կառավարության վերջին նիստում նշվեց Լարսի անցակետի փակ լինելը: Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահը հայտարարեց. «Ամեն տարի Լարսում երբ որ ճանապարհային խնդիր է լինում, հեղուկ գազը թանկանում է, լուրջ պրոբլեմ գոյություն չունի, ու դեֆիցիտ գոյություն չունի»: Իսկ վարչապետը, որին այնքան էլ դուր չեկավ «պրոբլեմ չկա» ձեւակերպումը, հակառակը՝ պնդեց, որ կա պրոբլեմ, եւ որ «էս տարի դեկտեմբերին էդ հարցը էլ չի լինի»: 

Լուծումը, ըստ Փաշինյանի, Ադրբեջանից հեղուկ գազ բերելն է: Այս ուղղությամբ ներկայում աշխատում է էկոնոմիկայի նախարարությունը՝ արդարացնելով այն կանխատեսումները, թե հեղուկ գազի դեֆիցիտ ստեղծելով, փորձում են խորացնել Ադրբեջանի հետ տնտեսական հարաբերությունները եւ հեղուկ գազը ոչ թե անմիջապես Ռուսաստանից, այլ Ադրբեջանով բերել: 

Ինչպե՞ս եք բացատրում այն հանգամանքը, որ հենց ադրբեջանական էժան բենզինը ներմուծեցինք, Ռուսաստանից բերվող հեղուկ գազը թանկացավ, ի՞նչ կապ կա այս երկուսի միջեւ: Էկոնոմիկայի նախարարությունից պատասխանում են. «Գները փոխկապակցված չեն, այլ առկա է խնդիր, որը պայմանավորված է երկու հանգամանքով: Առաջինը՝ որ մենք հեղուկ գազ ներմուծում ենք Իրանից ու Ռուսաստանից: Բայց Իրանում, հայտնի հանգամանքներով պայմանավորված, առաջացել են ներմուծման հետ կապված պրոբլեմներ, իսկ Ռուսաստանի հետ խնդիրը հիմնականում Վերին Լարսի հետ է կապված: Խնդիրները հիմնականում հնարավոր կլինի լուծել, երբ արդեն կկարողանանք Ադրբեջանի տարածքով ռուսական հեղուկ գազը երկաթուղու միջոցով ներմուծել Հայաստան»: Ո՞ր մարմինն է վերահսկում հեղուկ գազի գինը: Նախարարությունից պատասխանում են. «Հեղուկ գազի գնի հետ կապված՝ նախարարությունը վերահսկողություն չի իրականացնում»: Խորհուրդ են տալիս դիմել Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողով, այնտեղից էլ, ինչպես միշտ, պատասխանում են, որ մեզ սխալ են ուղղորդել. «Եթե տվյալ շուկայում չկա գերիշխող դիրք ունեցող ընկերություն, գինը չենք կարող նայել»: Հասկանալի չէ, թե այս դեպքում ինչու է ՄՊՀ նախագահ Գեղամ Գրիգորյանը առհասարակ խոսում խնդրի մասին կառավարության նիստի ժամանակ՝ ասելով, թե ոչ մի արտառոց բան տեղի չի ունեցել: 

Տնտեսագետ, ԱԺ պատգամավոր Թադեւոս Ավետիսյանն ասում է, որ գերիշխող դիրք ունեցողներ, անկասկած, կան, պարզապես իշխանությունը չի ուզում ուսումնասիրել այդ հարցը: «Կան այդտեղ գերիշխող դիրք ունեցողներ, ուղղակի իրենք չեն ուզում տեսնել, որ գործիք չկիրառեն նրանց նկատմամբ: Ես չգիտեմ՝ ովքեր են, բայց ակնհայտ է, որ եթե մի բան 100 կամ 150 դրամով է վաճառվում, ու մեկ էլ միասին կարողանում են պայմանավորվել ու գինը կրկնապատկել, սա նշանակում է, որ այդ ոլորտում ունենք գերիշխող դիրք: Հակառակ դեպքում, մրցակցային իրավիճակում սա չէր կարող տեղի ունենալ»: Ըստ Թադեւոս Ավետիսյանի, գազը թանկացել է պետական վատ կառավարման հետեւանքով, եւ ամենամեծ սխալը հենց գերիշխող դիրք ունեցողներին չանհանգստացնելն է: Ըստ նրա, պետական մարմինները պետք է օբյեկտիվ նայեն, թե թանկացման մեջ որ մասն է, որ մրցակցային դիրքը խախտելու եւ գերշահույթ ստանալու հետեւանք է եւ որը՝ օբյեկտիվ պատճառների: 

Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը կարծում է, որ Ադրբեջանով գազը պետք է բերել, բայց դա հեշտ չէ, եւ այդ գործընթացը կարգավորելու համար բավականին ժամանակ է պետք: «Այդ փոխադրումը կազմակերպելու համար բավականին թույլտվություններ է պետք ստանալ ե՛ւ Ադրբեջանում, ե՛ւ Վրաստանում, որ վառելիքի տարաները կարողանան այդ երկրների տարածքով՝ գնացքներով անցնել: Սա աշխատատար եւ ժամանակատար պրոցես է»,- ասում է նա: Այսինքն, մեկ-երկու ներմուծումներ պետականորեն կազմակերպելով, հեղուկ գազի գինը չի՞ կարգավորվի: «Մենք հիմնական խնդիրն ունենում ենք ձմռան ամիսներին, եթե ձմռան ամիսներին մեկ-երկու անգամ բերեն, այդ տատանումները կզսպվեն արդեն: Մեկ էլ խնդիր ենք ունենում ամռան պիկ սեզոնին, երբ որ արտահանումներն են ակտիվ, ու Լարսում կուտակումներ են լինում՝ դրա հետ կապված»,- պատասխանում է Պարսյանը: 

Նա չի կարծում, որ եթե հեղուկ գազը 300 դրամ է դարձել, բոլորը սկսելու են բենզինով վարել: «Եթե հեղուկ գազը դառնա 300, իսկ բենզինը 430 դրամ է, էլի ձեռնտու է վարել հեղուկ գազով: Գազով վարողն էլի շարունակելու է հեղուկ գազ լցնել»: Ասում են՝ դա արվել է, որպեսզի Ադրբեջանից գազ բերեն: «Դա քաղաքական շահարկում է: Մենք հիմա լուրջ խնդիր ունենք, որովհետեւ Լարսը փակ է, Իրանում էլ խառը վիճակ է, եւ այլընտրանքային ճանապարհ չունենք: Հայաստանը չի կարող հրաժարվել  այլընտրանքային ճանապարհներից»: 

Հիշեցնենք․ գազի դեֆիցիտը համընկավ բենզինի էժանացման հետ: 2025 թվականի դեկտեմբերի կեսերից, երբ սկսեց Հայաստան ներմուծվել ադրբեջանական բենզին, «պրեմիում» տեսակի նվազագույն գինը նվազեց 15 տոկոսով: Նախկին 510 դրամի փոխարեն այսօր այն միջինը մոտ 430 դրամ է: Դիզվառելիքի գինը, ըստ պաշտոնական տվյալների, նվազել է 2 տոկոսով, նաեւ «ռեգուլյար» տեսակի բենզինը՝ 8 տոկոսով: Նիկոլ Փաշինյանն իր հունվարյան ելույթներից մեկում սա ներկայացնում էր որպես «խաղաղության օգուտներ»:

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ : https://hraparak.am/post/0cf0034f98d25541ea345d4888fbb1d0

© 2008 - 2021 «Հրապարակ օրաթերթ»