Նիկոլ Փաշինյանը միտումնավոր, թե ակամայից անտեսում է առանցքային իրավական փաստերն ու փաստաթղթերն

2024թ. փետրվարի 11-ին՝ բրիտանական The Telegraph թերթին տված հարցարույցի ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանը, մասնավորապես, հայտարարել է հետևյալը.
• «…Ալմա-Աթայի հռչակագրում արձանագրվում է, որ այդ հանրապետություններն (հռչակագիրը ստորագրած միութենական հանրապետությունները – Ս. Հ.-Ջ.) ընդունում են գոյություն ունեցող սահմանները, այսինքն՝ այդ պահին ինչ սահման գոյություն ուներ, նրանք այդ սահմանների անձեռնմխելիությունը ճանաչում են:»:
Մեջբերվածի առնչությամբ ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման համատեքստում հարկ է նշել հետևյալը.
ԽՍՀՄ 15 հանրապետություններից 11-ի ղեկավարները Ղազախստանի մայրաքաղաք Ալմա-Աթայում 1991թ. դեկտեմբերի 21-ին ստորագրելով Ալմա-Աթայի հռչակագիրը, մասնավորաբար, արձանագրել են. «ճանաչելով և հարգելով միմյանց տարածքային ամբողջականությունն ու գոյություն ունեցող սահմանների անխախտելիությունը,»:
Ի՞նչ է նշանակում «գոյություն ունեցող սահմաններ» ձևակերումը: Սա նշանակում է հռչակագրի ստորագրման պահին, այսինքն՝ 1991թ. դեկտեմբերի 21-ի դրությամբ, գոյություն ունեցող սահմաններ: Իսկ որո՞նք էին Ադրբեջանի սահմանները 1991թ. դեկտեմբերի 21-ի դրությամբ: Ադրբեջանի սահմանները 1918-1920թթ. գոյություն ունեցած Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության սահմաններն էին: Ինչո՞ւ, որովհետև ներկայիս Ադրբեջանը հանդիսանում է 1918թ. մայիսի 28-ին հռչակված և մինչև 1920թ. ապրիլի 28-ը գոյություն ունեցած Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության իրավահաջորդը:
Բանն այն է, որ Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդը 1991թ. օգոստոսի 30-ին ընդունել է «Ադրբեջանի պետական անկախության վերականգնման մասին» հռչակագիրը, իսկ նույն թվականի հոկտեմբերի 18-ին նույն մարմինն ընդունել է նաև «Ադրբեջանի պետական անկախության վերականգնման մասին» սահմանադրական ակտը: Թե՛ հռչակագրով և թե՛ սահմանադրական ակտով Ադրբեջանը հայտարարել է, որ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետությունը հրաժարվում է Խորհրդային Ադրբեջանի իրավահաջորդությունից և իրեն հայտարարում է 1918թ. մայիսի 28-ին հռչակված և մինչև 1920թ. ապրիլի 28-ը գոյություն ունեցած Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության իրավահաջորդը:
Հիմնվելով «ԽՍՀՄ-ից միութենական հանրապետության դուրս գալու հետ կապված հարցերի լուծման կարգի մասին» ԽՍՀՄ 1990թ. ապրիլի 3-ի օրենքի վրա, մասնավորապես՝ 3-րդ հոդվածի վրա, որն ինքնավար կազմավորումների ժողովուրդներին իրավունք էր վերապահում ինքնուրույն որոշելու իրենց պետական-իրավական կարգավիճակը ԽՍՀՄ-ից միութենական հանրապետության դուրս գալու դեպքում ժողովրդական պատգամավորների Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների, բոլոր մակարդակների խորհուրդների պատգամավորների մասնակցությամբ համատեղ նստաշրջանը, արձանագրելով, որ Ադրբեջանը, դուրս գալով ԽՍՀՄ-ից, հռչակել է իր անկախությունը՝ վերականգնելով 1918-1920թթ. պետական անկախությունը, 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ընդունել է «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին» հռչակագիրը Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի և հարակից Շահումյանի շրջանի սահմաններում: Իսկ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցած անկախության հանրաքվեի արդյունքներով Արցախի Հանրապետությունը հռչակել է իր անկախությունը:
Այսպիսով, Ալմա-Աթայի հռչակագրի ստորագրման պահին, այսինքն՝ 1991թ. դեկտեմբերի 21-ին, Արցախի Հանրապետությունը հանդիսացել է դե ֆակտո ավելի քան 3 ամսվա, իսկ դե յուրե 11 օրվա անկախ պետություն:
• «Խոսել Խորհրդային Միություն մտնելու պահին եղած տարածքների մասին, գիտեք՝ ես կարծում եմ, որ Խորհրդային Միության մաս կազմելու ժամանակաշրջանի վերաբերյալ քննարկումները տվյալ կոնտեքստում ընդհանրապես պատեհ չեն: Ինչո՞ւ, որովհետև արդեն իսկ ասել եմ, որ եռակողմ և քառակողմ ֆորմատով գրավոր կերպով արձանագրվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի պայմանավորվածությունը, որ երկու երկրները միմյանց տարածքային ամբողջականությունը ճանաչում են Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա:»:
Մեջբերվածից պարզ է դառնում, որ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև դելիմիտացիայի և դեմարկացիայի հարցի կարգավորման ընթացքում միտումնավոր, թե ակամայից անտեսում է առանցքային իրավական փաստերն ու փաստաթղթերը: Փաստորեն, նման կերպ նա ցանկանում է հիշյալ հարցին տալ քաղաքական լուծում:
Եթե Նիկոլ Փաշինյանը հաշվի չի առնում, որ Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի կողմից 1991թ. օգոստոսի 30-ին ընդունված «Ադրբեջանի պետական անկախության վերականգնման մասին» հռչակագրով և նույն թվականի հոկտեմբերի 18-ին նույն մարմնի կողմից ընդունված «Ադրբեջանի պետական անկախության վերականգնման մասին» սահմանադրական ակտով ներկայիս Ադրբեջանը հրաժարվել է Խորհրդային Ադրբեջանի իրավահաջորդությունից, այսինքն՝ նաև Խորհրդային Ադրբեջանի սահմաններից և իրեն հռչակել է 1918-1920թթ. գոյություն ունեցած Ադրբեջանի Հանրապետության իրավահաջորդը, ապա դա նշանակում է, որ նա Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանագծման և սահմանազատման հարցը ցանկանում է կարգավորել ոչ թե իրավական, այլ՝ քաղաքական ճանապարհով:
Մինչդեռ նման հարցի քիչ թե շատ երաշխավորված լուծմանը կարելի է հասնել ոչ թե քաղաքական, այլ՝ իրավական ճանապարհով: Քանզի քաղաքական ճանապարհը չի կարող երաշխավորել տվյալ հարցի շուտափույթ, արդար և տևական կարգավորում: Հարցի քաղաքական լուծման պարագայում օկուպանտ և ցեղասպան Ադրբեջանն ապագայում ավելի շատ է ունենալու Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ ռազմական ագրեսիա իրականացնելու հնարավորություններ:

 

ՍՏԵՓԱՆ ՀԱՍԱՆ-ՋԱԼԱԼՅԱՆ
քաղաքագետ

դիտվել է 327 անգամ
Լրահոս
Գեղամ Գևորգյանը վերընտրվեց «Ավինյա՛ն, Նիկո՛լ, 3 անչափահաս երեխայիս վերցնեմ, ո՞ւր գնամ». բնակիչներն անելանելի վիճակում են (video) «Բա էս ի՞նչ ա, ձեր կարծիքով: Սրանից պարզ Էլ ո՞նց գրվեր, որ գլուխներդ մտներ». Արտակ Զաքարյանը տեսանյութ է տարածել Ադրբեջանը պետական մակարդակով ոչնչացնում է Արցախի Հին Շեն բնակավայրի գերեզմանոցը Նռնակը չպայթեց Սրանք Իրանին էլ թշնամացրին․ զորքերը, որ մտան Սյունիք, դուրս չեն գա․ Սերգեյ Շաքարյանց (video) Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Լարված իրավիշակ․ Քաշքշուկ քաղաքացիների եւ բերետավորների միջեւ (video) Պարզվել են փետրվարի 2-ին Գորիսում 3 անձի սպանության փորձի դեպքի էական հանգամանքներ Մանրամասներ՝ ինչպես են զինված ադրբեջանցիները մտել Տեղ գյուղ (video) Նիկո՛լ, ձեր համար փողոց ենք փակել, այօր մեզ թողում եք անտուն. տնից զրկվող քաղաքացի (video) Նիկոլը Հայաստանը դրել է խժռման սեղանին․ Նաիրա Զոհրաբյան (video) Երեկ ԱԺ-ում Նիկոլն իրեն դրեց աճուրդի. ով շատ կտա. Նարինե Դիլբարյան (video) Ես պարտավո՞ր եմ նրանց կացարանով ապահովել․ պաշտոնյան՝ Նոր Նորքում ջարդի մասին (video) Նիկո՛լ, հիշի՝ ինչ տղու քցեցին․ Նարեկ Սամսոնյան (video) 2021 թ-ին պետք էր, որ ռուսները Սյունիքում տեղակայվեին. Արմեն Խաչատրյան (video) Չկա հին ու նորի, վարչապետի խնդիր, այս վտանգավոր իրավիճակում մի անելիք ունենք․ Վազգեն Մանուկյան (video) Նվարդ Հովսեփյանը ինձ և մյուս փոխտնօրեններին հորդորել է աշխատանք տանել աշակերտների հետ՝ գրանցված դասաժամերը չուսուցանվելու փաստը կոծկելու համար․ համար 130 դպրոցի փոխտնօրեն Օր 2. Բեռլինում մեկնարկել է երեկ սկսված Միրզոյան-Բայրամով հանդիպման երկրորդ փուլը Հայաստանը ՀԱՊԿ-ին անդամակցությունը դադարեցնելու իրավաբանական գործողություններ չի կատարել. Ղազախստանի ԱԳՆ Լվովյան փողոցում անօրինական տիրապետումից ազատվում են համայնքային սեփականության անօրինական շինությունները. Փամբուխչյան Երևանում BMW-ն մխրճվել է Երևան-Ապարան երթուղու ГАЗель-ի մեջ. կան վիրավորներ Ավինյանը մեր տները քանդում է մեր գլխին․ Նոր Նորքի բնակիչ (video) Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը քիչ բան արեց անցած սեպտեմբերին Ադրբեջանի հարձակումը կանգնեցնելու համար․ «Freedom House» Պայքարը մերն է, հաղթանակը՝ Աստծունը, պայքարի մեջ ոչ մեկ թող չընկրկի. Բագրատ Սրբազան (video)
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սերգեյ Շաքարյանցը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նարինե Դիլբարյանը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Վոլոդյա Հովհաննիսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Թաթուլ Պետրոսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էլեոնորա Մանանդյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նաիրա Զոհրաբյանը Հարգելի գործընկերներ, Ալեն Սիմոնյանն ընդդեմ Անժելա Թովմասյանի առաջին դատական նիստը կկայանա Հալաբյան 41ա հասցեում (Երևան քաղաքի Ընդհանուր Իրավասության դատարանի Աջափնյակ-2 նստավայր) փետրվարի 27-ին՝ ժամը 12։00-ին։ Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սուրեն Սուրենյանցը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 10։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էդգար Ղազարյանը
Հետևեք մեզ Viber-ում https://cutt.ly/5wn8sJBS
Hayeli.am