Ստալինը, Սուրբ Էջմիածինը և մեծ պահքի շրջանը․ Էդգար Էլբակյան

Քաղաքագետ Էդգար Էլբակյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «1941 թ․ հուլիսի 3-ին ԽՍՀՄ ղեկավար Իոսիֆ Ստալինը կյանքի մեջ առաջին և վերջին անգամ անվստահ և ընդհատվող ձայնով դիմեց քաղաքացիներին։ 11-րդ օրն է՝ ընթանում էր պատերազմը, գերմանական ավիացիան և ծանր հրետանին անարգել ռմբակոծում էին սովետական աերոդրոմները, զորամասերը, քաղաքներն ու գյուղերը՝ խորանալով երկրի տարածքի ներսում։

Իսկ Ստալինը չգիտեր, ինչ ասել այդ վիճակում։ Եվ ահա նրա ելույթն սկսում է աննախադեպ դիմելաձևերով՝ «Ընկերնե՛ր, քաղաքացինե՛ր, եղբայրնե՛ր և քույրե՛ր… ձեզ եմ դիմում ես, ի՛մ բարեկամներ»։ Չկար որևէ հիշատակում բանվորագյուղացիության, սոցիալիստական աշխատավորների, ինտերնացիոնալի և դասակարգային ու կեղծ ինքնութենական այլ կատեգորիաների մասին։ Փոխարենը կար մի դիմելաձև, որ դեռ 24 տարի առաջ ամեն կիրակի հնչում էր ռուս մարդկանց ականջներում եկեղեցական քարոզի ժամանակ՝ «եղբայրնե՛ր և քույրե՛ր»…

Կրթությունը եկեղեցուց սկսած, ապա եկեղեցու անհաշտ թշնամու վերածված Ստալինը լավ գիտեր, ինչ էր ասում։ Պատերազմի այդ բախտորոշ օրերին նա ցանկանում էր մարդկանց մեջ արթնացնել վաղուց անթեղված աստվածընկալողունակությունը, որպեսզի կարողանային, երկրային մահը ուրանալով, հաղթել գերմանական ամենակուլ բանակին, որի համազգեստների վրա նույնպես գրված էր՝ «Ընդ մեզ Աստված»։

Եկեղեցամերժության և անսանձ աթեիզմի քարոզը, որ տարվել է անկախացած Հայաստանում, առաջին հայացքից միայն կարող է թվալ «անձնական խղճի նախընտրության» դրսևորում։ Իրականում դա եղել է և շարունակում է մնալ մի սիստեմատիկ ավերիչ ալիք, որն իր ներքո պետք է թաղի մարդկանց լավագույն բնազդները, ընդհանուրն անձնականից վեր դասելու գիտակցությունը և երկրի վրա գանձեր դիզելու փոխարեն երկնքում գանձեր դիզելու, այդ թվում՝ «մահ իմացեալ»-ը գերադասելու պատրաստակամությունը։ Եվ դեռ չեմ խոսում այն մասին, որ դրական առնչակցություն կա եկեղեցական հավատացյալ լինելու և բազմազավակության մեջ։ Կարճ ասած՝ որտեղ օրինավոր եկեղեցի, այնտեղ կյանքի օրինավոր շարունակականություն։

Այս բոլոր ճշմարտությունների իմացությունն էր, որ պատերազմի օրերին Ստալինին տարավ հաշտության թե՛ ռուսաց եկեղեցու, թե՛ հայոց եկեղեցու հետ։ «Խնդրում եմ` իմ ողջույնը և Կարմիր Բանակի շնորհակալությունը հայտնել հավատացյալ հայերին ու Էջմիածնի կաթողիկոսարանի հոգևորականությանը, որը միջոցներ է մուծել «Սասունցի Դավթի» անվան տանկային շարասյունը կառուցելու համար»,- 1943 թ․ հունվարին գրում էր սովետական առաջնորդը կաթողիկոսական տեղապահ Գևորգ Զ Չորեքչյանին։

Վաղը Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցու տոնացույցում սկսվում է մեծ պահքի շրջանը՝ խորհրդանշելով անապատում Քրիստոսի ծոմապահությունը։ Ըստ մեր եկեղեցու հայրերի՝ մեծ պահոց շրջանը երբեմնի կորուսյալ դրախտը վերագտնելու հնարավորություն է։ Հայերիս համար եկեղեցական ցանկացած տոն, ցանկացած ծես ու օրենք կրկնակի հանձնառություն է պարունակում, որովհետև մեր եկեղեցին ազգային եկեղեցի է, և հոգևոր փրկությունից զատ՝ առաջնորդում է նաև դեպի ազգային փրկություն, հոգևոր դրախտից զատ՝ առաջնորդում է նաև դեպի երկրային դրախտ, այն է՝ դեպի մեր հայրենիքի կորուսյալ հողերի ազատագրություն»։

դիտվել է 1850 անգամ
Լրահոս
Նիկոլը Հայաստանը դրել է խժռման սեղանին․ Նաիրա Զոհրաբյան (video) Երեկ ԱԺ-ում Նիկոլն իրեն դրեց աճուրդի. ով շատ կտա. Նարինե Դիլբարյան (video) Ես պարտավո՞ր եմ նրանց կացարանով ապահովել․ պաշտոնյան՝ Նոր Նորքում ջարդի մասին (video) Նիկո՛լ, հիշի՝ ինչ տղու քցեցին․ Նարեկ Սամսոնյան (video) 2021 թ-ին պետք էր, որ ռուսները Սյունիքում տեղակայվեին. Արմեն Խաչատրյան (video) Չկա հին ու նորի, վարչապետի խնդիր, այս վտանգավոր իրավիճակում մի անելիք ունենք․ Վազգեն Մանուկյան (video) Նվարդ Հովսեփյանը ինձ և մյուս փոխտնօրեններին հորդորել է աշխատանք տանել աշակերտների հետ՝ գրանցված դասաժամերը չուսուցանվելու փաստը կոծկելու համար․ համար 130 դպրոցի փոխտնօրեն Օր 2. Բեռլինում մեկնարկել է երեկ սկսված Միրզոյան-Բայրամով հանդիպման երկրորդ փուլը Հայաստանը ՀԱՊԿ-ին անդամակցությունը դադարեցնելու իրավաբանական գործողություններ չի կատարել. Ղազախստանի ԱԳՆ Լվովյան փողոցում անօրինական տիրապետումից ազատվում են համայնքային սեփականության անօրինական շինությունները. Փամբուխչյան Երևանում BMW-ն մխրճվել է Երևան-Ապարան երթուղու ГАЗель-ի մեջ. կան վիրավորներ Ավինյանը մեր տները քանդում է մեր գլխին․ Նոր Նորքի բնակիչ (video) Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը քիչ բան արեց անցած սեպտեմբերին Ադրբեջանի հարձակումը կանգնեցնելու համար․ «Freedom House» Պայքարը մերն է, հաղթանակը՝ Աստծունը, պայքարի մեջ ոչ մեկ թող չընկրկի. Բագրատ Սրբազան (video) Ոչ մի իրեն հարգող ժողովուրդ ու պետություն չի կարող հրաժարվել իր բնական իրավունքներից հանուն ոչնչի և մի ցեղասպան բռնապետի բավարարման. Արտակ Բեգլարյան Ինչու՞ Փաշինյանի թիմը որոշեց փչացնել դատավոր Դավիթ Բալայանին «Խնդիրը տնօրենի կողմից կիրառվող մեթոդներն են». թիվ 130 դպրոցի փոխտնօրենները՝ աշխատանքից ազատման դիմումների մասին Բենզինի շուկայում ավելացել է երկու նոր տնտեսվարող. Գեղամ Գևորգյան Սիրիայում հայտնել են Դամասկոսին իսրայելական հարվածների մասին Եվրամիության վրա հույս դնելը հայ ժողովրդին խաբելն է. Վլադիմիր Սերգիենկո Կասկածել է, և, որ այդ հատվածում, ամենայն հավանականությամբ, կկառուցվեն այլ շինություններ. բնակիչներ ՇՏԱՊ․ «Մի քաշի, արա՜, ի՞նչ եմ արել». բերետավորների ու Նոր Նորքի բնակիչների միջև քաշքշուկ է ընթանում (video) Զելենսկու այցը կթաղի Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները. Ալեքսեյ Լեոնկով Շանտղություն է քո արածը․ կեղտոտ թաթիկներով տեսեք՝ ինչ են ուզում անել․ Արամ Մանուկյան (video) «Կալցո օպերացիա՝ երեւանցիների դեմ»․ բերետավորները գործի են անցել՝ քանդում, ջարդում են (video)
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սերգեյ Շաքարյանցը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նարինե Դիլբարյանը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Վոլոդյա Հովհաննիսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Թաթուլ Պետրոսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էլեոնորա Մանանդյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նաիրա Զոհրաբյանը Հարգելի գործընկերներ, Ալեն Սիմոնյանն ընդդեմ Անժելա Թովմասյանի առաջին դատական նիստը կկայանա Հալաբյան 41ա հասցեում (Երևան քաղաքի Ընդհանուր Իրավասության դատարանի Աջափնյակ-2 նստավայր) փետրվարի 27-ին՝ ժամը 12։00-ին։ Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սուրեն Սուրենյանցը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 10։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էդգար Ղազարյանը
Հետևեք մեզ Viber-ում https://cutt.ly/5wn8sJBS
Hayeli.am