Ադրբեջանը ոչնչացնում է Շուշիի գերեզմանոցները

«Հայկական պատմական հետքը Արցախի բռնազավթված տարածքներում ոչնչացնելու համար Ադրբեջանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 5-ից մինչև նոյեմբերի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում հատուկ տեխնիկայի գործադրմամբ Շուշիում ոչնչացրել է երկու պատմական գերեզմանոցներ։ Այս մասին գրում է Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում իրականացնող monumentwatch.org կայքը:

Գերեզմանատների ավերումն արբանյակային մոնիտորինգի միջոցով ձեռք բերված տվյալների արդյունքում փաստել է Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկման միջազգային կենտրոնը (Caucasus Heritage Watch). «Ադրբեջանցիները ծանր տեխնիկայի կիրառմամբ ճանապարհ են հարթել Շուշիի պատմական գերեզմանատան միջով (նկ. 1), որը հայտնի է որպես Երևանյան դարպասների կողքի գերեզմանոց», — նշված է ահազանգի մեջ։

Կովկասի ժառանգության կենտրոնը հաստատել է նաև Շուշիում մեկ այլ` Հին գերեզմանատան ավերումը , որի արդյունքում վերացվել են դեռևս խորհրդային տարիներին Շուշիի ադրբեջանական բնակչության կողմից կիսաջարդ արված պատկերազարդ տապանաքարերը:

Խորհրդային Միության տարիներին լրջորեն վնասված գերեզմանոցում 1990-ականներին մնացել էր ընդամենը 45 տապանաքար։ Այս տապանաքարերից մեկը հիշատակում է Նախիջևանի Ղազանչի գյուղի դարբին Ստեփանի 1758 թվականի մահը: Նա այդ գյուղի բռնի տեղահանված բազմաթիվ հայերից մեկն էր, գյուղ, որի անունով էլ կոչվել է Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցին։

ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության ինստիտուտի Արցախի արշավախումբը (Պետրոսյան Հ., Սաֆարյան Վ., Վարդանեսովա Տ., Ենգիբարյան Ն., Տիտանյան Մ.) 2004-2005 թվականներին հնագիտական հետազոտություններ է իրականացրել Շուշի քաղաքում և շրջակայքում: Շուշիի մի այլ՝ հայ-հունական հին գերեզմանոցի պեղումների ժամանակ վավերացվել են 12-13-րդ դարերի խաչքարեր (նկ. 11), ինչը ցուցում է, որ Շուշիի սարահարթը բնակեցված է եղել դեռևս 12-13-րդ դարերում: Հետագայում՝ 19-րդ դարում խաչքարերը վերօգտագործվել են նոր թաղումների վրա: Շատ կարևոր են քաղաքի Հին հանգստարանի մաքրման աշխատանքների ժամանակ բացված տապանաքարերը հայերեն արձանագրություններով:

Մեր արձագանքը

Կարևոր է արձանագրել, որ պատմական գերեզմանատների ոչնչացումը բռնազավթված տարածքներում Ադրբեջանի քաղաքականության հստակ ուղղությունն է. հիշյալ քաղաքականության արդյուքնում արդեն իսկ ոչնչացվել են Մեծ Թաղերի, Սղնախի, Շուշիի Հյուսիսային և Երևանի դարպասների գերեզմանոցները, ինչպես նաև Վազգենաշեն գյուղի մերձակայքում գտնվող գերեզմանատունը։

Հաագայի արդարադատության միջազգային դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի որոշմամբ արգելվել են հայկական եկեղեցիների ոչնչացման գոծողությունները․ «Ադրբեջանը պարտավոր է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ կանխելու և պատժելու վանդալիզմի և պղծման գործողությունները, որոնք իրականացվում էին հայկական մշակութային ժառանգության նկատմամբ․․․» (International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34)։

Մշակութային ժառանգության նմանօրինակ դիտավորյալ ոչնչացման քաղաքականությունը դատապարտվում է նաև «Մշակութային ժառանգությունը դիտավորյալ ոչնչացնելու մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թվականի հռչակագրով»։

դիտվել է 5078 անգամ
Լրահոս
Նիկոլը Հայաստանը դրել է խժռման սեղանին․ Նաիրա Զոհրաբյան (video) Երեկ ԱԺ-ում Նիկոլն իրեն դրեց աճուրդի. ով շատ կտա. Նարինե Դիլբարյան (video) Ես պարտավո՞ր եմ նրանց կացարանով ապահովել․ պաշտոնյան՝ Նոր Նորքում ջարդի մասին (video) Նիկո՛լ, հիշի՝ ինչ տղու քցեցին․ Նարեկ Սամսոնյան (video) 2021 թ-ին պետք էր, որ ռուսները Սյունիքում տեղակայվեին. Արմեն Խաչատրյան (video) Չկա հին ու նորի, վարչապետի խնդիր, այս վտանգավոր իրավիճակում մի անելիք ունենք․ Վազգեն Մանուկյան (video) Նվարդ Հովսեփյանը ինձ և մյուս փոխտնօրեններին հորդորել է աշխատանք տանել աշակերտների հետ՝ գրանցված դասաժամերը չուսուցանվելու փաստը կոծկելու համար․ համար 130 դպրոցի փոխտնօրեն Օր 2. Բեռլինում մեկնարկել է երեկ սկսված Միրզոյան-Բայրամով հանդիպման երկրորդ փուլը Հայաստանը ՀԱՊԿ-ին անդամակցությունը դադարեցնելու իրավաբանական գործողություններ չի կատարել. Ղազախստանի ԱԳՆ Լվովյան փողոցում անօրինական տիրապետումից ազատվում են համայնքային սեփականության անօրինական շինությունները. Փամբուխչյան Երևանում BMW-ն մխրճվել է Երևան-Ապարան երթուղու ГАЗель-ի մեջ. կան վիրավորներ Ավինյանը մեր տները քանդում է մեր գլխին․ Նոր Նորքի բնակիչ (video) Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը քիչ բան արեց անցած սեպտեմբերին Ադրբեջանի հարձակումը կանգնեցնելու համար․ «Freedom House» Պայքարը մերն է, հաղթանակը՝ Աստծունը, պայքարի մեջ ոչ մեկ թող չընկրկի. Բագրատ Սրբազան (video) Ոչ մի իրեն հարգող ժողովուրդ ու պետություն չի կարող հրաժարվել իր բնական իրավունքներից հանուն ոչնչի և մի ցեղասպան բռնապետի բավարարման. Արտակ Բեգլարյան Ինչու՞ Փաշինյանի թիմը որոշեց փչացնել դատավոր Դավիթ Բալայանին «Խնդիրը տնօրենի կողմից կիրառվող մեթոդներն են». թիվ 130 դպրոցի փոխտնօրենները՝ աշխատանքից ազատման դիմումների մասին Բենզինի շուկայում ավելացել է երկու նոր տնտեսվարող. Գեղամ Գևորգյան Սիրիայում հայտնել են Դամասկոսին իսրայելական հարվածների մասին Եվրամիության վրա հույս դնելը հայ ժողովրդին խաբելն է. Վլադիմիր Սերգիենկո Կասկածել է, և, որ այդ հատվածում, ամենայն հավանականությամբ, կկառուցվեն այլ շինություններ. բնակիչներ ՇՏԱՊ․ «Մի քաշի, արա՜, ի՞նչ եմ արել». բերետավորների ու Նոր Նորքի բնակիչների միջև քաշքշուկ է ընթանում (video) Զելենսկու այցը կթաղի Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունները. Ալեքսեյ Լեոնկով Շանտղություն է քո արածը․ կեղտոտ թաթիկներով տեսեք՝ ինչ են ուզում անել․ Արամ Մանուկյան (video) «Կալցո օպերացիա՝ երեւանցիների դեմ»․ բերետավորները գործի են անցել՝ քանդում, ջարդում են (video)
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սերգեյ Շաքարյանցը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նարինե Դիլբարյանը Փետրվարի 29-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Վոլոդյա Հովհաննիսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Թաթուլ Պետրոսյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էլեոնորա Մանանդյանը Փետրվարի 28-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նաիրա Զոհրաբյանը Հարգելի գործընկերներ, Ալեն Սիմոնյանն ընդդեմ Անժելա Թովմասյանի առաջին դատական նիստը կկայանա Հալաբյան 41ա հասցեում (Երևան քաղաքի Ընդհանուր Իրավասության դատարանի Աջափնյակ-2 նստավայր) փետրվարի 27-ին՝ ժամը 12։00-ին։ Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սուրեն Սուրենյանցը Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 10։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էդգար Ղազարյանը
Հետևեք մեզ Viber-ում https://cutt.ly/5wn8sJBS
Hayeli.am