ՀՀ վարչապետին և կառավարությանը. սովորելը երբեք ուշ չէ

Թեմա.Գիտական աշխատանքների կազմակերպման և ֆինանսավորման Ձեր սկզբունքային սխալների մասին


Հավատացնում եմ ձեզ, որ իմ կենսագրությունը ինձ իրավունք է տալիս կարդալ այս դասախոսությունը:

Հարգելի՛ ունկընդիր, գիտությունը իրոք կարող է հզորացնել մեր պետությունը և լուծել այսօրվա բազմաթիվ խնդիրներ: Բայց սկսած 1990-ական թվականներից դավադիր ուժերը աննկատ և խորամանկ կերպով քայքայեցին գիտության զարգացման և նրանով պետությունը հզորացնելու հնարավորությունները, խախտեցին հետևյալ հիմնական կանոնը՝ ով վճարում է, նա էլ պատվիրում է: Դժգոհությունից խուսափելու համար սկսեցին քիչ-միչ վճարել գիտական աշխատողներին, բայց ոչինչ չպահանջել, պետպատվեր չիջեցնել և չտալ նախկին արդյունքների գնահատականները: Մեր երկրում չկային և հիմա էլ չկան մեծ ֆիրմաներ, որոնք ֆինանսավորեին, պատվիրեին և պահանջեին պետությանը անհրաժեշտ գիտական արդյունք: Եվ այս պայմաններում, փաստորեն, իրականացվեց քաղաքականություն՝ հարգելի՛ գիտնականներ, ինչով ուզում եք զբաղվեք, բայց մեզ չխանգարեք, բավարարվեք այս քչով, պետությանը օգուտ չտաք:

Այսպես, չկա պետպատվեր, վճարման ենթակա գիտական թեմաները առաջարկվում են իրենց իսկ կատարողների կողմից: Նրանցից յուրաքանչյուրը առաջարկում է իր համար ցանկալի, երբեմն դեռ սովետից մնացած գիտական թեմաներ, երբեմն ոչ մի առնչություն չունեցող մեր պետության շահերի հետ: Իսպառ բացակայում են ստացված արդյունքների ներդրման պահանջները և այդ ներդրման կազմակերպումը: Ստացվում է թեմաների մեծ խայտաբղետություն, պետական բյուջեի ոչ նպատակաուղղվածություն, բյուջեի միջոցների փոշիացում: Վերջերս, ավելի են անհասկանալի դարձել պահանջները գիտական արդյունքների վերաբերյալ: Որպես վերջինիս որակի չափանիշ` պահանջում են տպած հոդվածներ արտասահմանյան գիտական բաց մամուլում: Այսինքն` մեր պետությունը փող է ծախսում, իսկ օգտվում են օտարները: Չկա ոչ մի վերահսկում` գուցե մեր գիտնականների կողմից իրենց հոդվածներում առաջարկած գաղափարները, մեթոդները յուրացվում են մեր թշնամիների կողմից, վերջին հաշվով դառնում մեր իսկ դեմ կռվող զենք:

Այս գրվածքը կլիներ թերի, եթե չտայինք վիճակից դուրս գալու լուծումները: Իսկ անհրաժեշտ է`
    1. Դադարեցնել գիտություն բառի սպեկուլյացիան:
    2.  Վճարել միայն պետությանը անմիջական օգուտ տվող և ավարտված արդյունքների համար:
    3. Դադարեցնել վճարումը գիտական կոչումների, այսպես կոչված գիտական արժեքների համար, տպված հոդվածների համար :
    4. Արգելել արժեքավոր հոդվածների տպագրումը արտասահմանյան մամուլում (սովորաբար հայերը տալիս են հետաքրքիր հեռանկարային գաղափարներ, լուծումներ):
    5. Պարզեցնել գիտական բյուրոկրատիան` գիտական աստիճանների բազմաստիճան ցանկը:
    6. Չվճարել հիմնարար գիտության համար, որոնք ռեալ արդյունք կարող են տալ միայն 50-100 տարի հետո: Քանի որ մենք գտնվում ենք պատերազմական վիճակում, մեզ անհրաժեշտ է լուծել ավելի օպերատիվ խնդիրներ: 
    7. Մեր գիտական միավորներին վճարել միայն պետպատվերների համար: Իսկ եթե պատվերը չկատարվի, ապա գիտական հիմնարկներին պատժել ծախսված ֆինանսը հետ պահանջելով: Թույլ տալ, որ նրանք կատարեն մեր երկրի մասնավոր ընկերություներից ստացվող պատվերներ:
    8. Պարզեցնել գիտության կառավարման ներկայիս խճճված սխեման (այժմ կա և´ Գիտության Կոմիտե, և´ Ակադեմիա): Ամենակարևորը` կազմակերպել պետական պատվերներ առաջադրող օրգանների աշխատանքը: Պետբյուջեն պետք է ծախսել միայն այդ պատվերների կատարման համար:
    9. Պետության շահերին նպատակաուղղված պետպատվերների ձևավորումը պետք է իրականացնել լուրջ մասնագետների օգնությամբ ելնելով պետության օրգանների (պաշտպանության, էկոնոմիկայի, բարդ տեխնոլոգիաների նախարարությունների) պահանջներից: Պատվերները պետք է ձևավորվեն Գիտության Կոմիտեի կողմից, բայց անհրաժեշտ կլինի փոխել ներկայիս աշխատաոճը, փոխել Գիտության Կոմիտեի ներկայիս կազմը, ընդգրկել լուրջ մասնագետների, բարձրացնել Գիտության Կոմիտեի պատասխանատվության աստիճանը գիտական արդյունքների վերջնական ներդրման կազմակերպման համար: 
      Մի քանի խորհուրդ Գիտության Կոմիտեի ղեկավարներին, որոնք թույլ կտան չփչացնել բյուջեի գիտության համար նախատեսված ծախսերը: Պետք է օգտվել միջազգային փորձից, որն ասում է՝ գիտական մեծ ծավալի ավարտուն աշխատանքները պետք է վերածել հետևյալ փուլերի կատարմանը.
    1. Տեխնիկական առաջադրանքի կազմում:
    2. Գիտահետազոտական աշխատանքների կատարում (կամ այլ կերպ անվանում են էսքիզային նախագծում):
    3. Փորձնա-կոնստրուկտորական աշխատանքների կատարում (այլ կերպ՝ տեխնիկական նախագծում):
    4. Աշխատատող նմուշի ստեղծում (այլ կերպ՝ աշխատանքային նախագծում):
    5. Աշխատանքի արդյունքների շահագործմսն մեկնարկում և ընդունումը պետական հանձնաժողովի կողմից:

 Նշված փուլերից յուրաքանչյուրի կատարումից հետո միայն իրականացվում է հաջորդ փուլի ֆինանսավորումը: Այսպիսով կանխվում է աշխատանքի կատարման միջանկյալ անհաջող լուծումները, որոնք անխուսափելի են գիտական աշխատանքների դեպքում: Իսկ ինչպե՞ս եք վարվում դուք: Դուք կազմակերպում եք նշված փուլերից միայն առաջին և երկրորդը, ընդ որում հաշվի չառնելով պետական շահերը: Որպես երկրորդ փուլի արդյունք դիտում եք միայն արտասահմանյան մամուլում տպված հոդվածները: Այսինքն, մեր գիտական միտքը, գաղափարները մատուցում եք օտարին, մի գուցե նաև մեր թշնամուն: Այսպիսով գործը չեք հասցնում մինչև հինգերորդ փուլ և ամեն տարի բյուջեից պահանջում եք նորից և նորից մեծ գումարներ: Կազմակերպման նման եղանակի դեպքում, թեկուզ տասնապատկվի գիտության բյուջեն, միևնույն է ՀՀ-ին ոչ մի օգուտ չի լինի, քանի որ գիտության վրա կատարած ծախսերի արդյունքը վերը նշված երկրորդ կետով արտահոսում են դեպի դուրս:  
Վերջում նորից պնդեմ, որ սովորելը երբեք ուշ չէ. դուք ջահել եք, վերը նշված աշխատանքի սխեմայով փորձ չունեք: 

Տեխնիկական գիտությունների սովետական պրոֆեսոր՝ Էդուարդ Մանուկյան

 

դիտվել է 478 անգամ
Լրահոս
Թուրք բնորոշման իրական նշանակությունը խճճել է ազգային արժանապատվության նվաստացման հարցում չկողմնորոշվածին Փաշինյանի Հայաստանը չունի դաշնակիցներ ո՛չ ՀԱՊԿ-ում, ո՛չ էլ ՀԱՊԿ-ից դուրս՝ անկախ նրա «ջղային» ելույթից Փառավորվեք անհայրենիքներ․ video ԱԱԾ-ն ռեժիսոր Արմեն Գրիգորյանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացրել դատարան Փաշինյանը ծնունդի է ․ Նա արդեն հասցրել է մի քանի բաժակ օղի խմել և զվարճանալ Երթը կանգ կառնի կառավարական ամառանոցների դիմաց Չմեռանք, մեղադրյալ էլ դարձանք… Մենք այսպիսի խայտառակ վիճակ երբեք չենք ունեցել․Հրանտ Բագրատյան Ականի պայթյունի հետևանքով պայմանագրային զինծառայող է վիրավորում ստացել. ՊՆ Պուտինի այցը Թուրքիա չի նախատեսվում․ Կրեմլը հերքում է Հայաստանի ոչ մի հատվածում հայելային հետքաշում չի լինելու․ Աննա Գրիգորյան Շատ դեպքերում հրմշտոց կամ միջադեպ ստեղծելուն հրահրել են ոստիկանության ծառայողները․ ՄԻՊ Նիկոլ Փաշինյանին ձերբակալելու նոր միջնորդություն ներկայացվեց գլխավոր դատախազին. News.am Բերման են ենթարկում ԳՇ նախկին պետ Յուրի Խաչատուրովի որդուն՝ Իգոր Խաչատուրովին. video Ըստ Կրեմլի պաշտոնական կայքի` Նիկոլ Անհողը հայրանուն չունի «Ոստիկաններն ասում էին՝ հերիքա, էսքան մի բերեք, քաղմասերում տեղ չկար». Շահե Աճեմյանն այսօր բերման է ենթարկվել Ֆրանսիայի հրապարակում մեկնարկել է Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հանրահավաքը Այսօրվա բերման ենթարկելու ավելի քան 400 դեպքերից միակ օրինականը․․․ Ես գնահատական այստեղ չեմ տա այս վայրագությանը Ճիշտ ճանապարհով եք գնում, քայլիստ Գևորգ՝ իրականցնելով թուրքերի երազանքը՝ տեսնել Հայաստանն առանց հայերի... «Իգոր Խաչատուրովը վաղուց է թիրախավորված այս ստահակների կողմից։ Եվ ոչ միայն նա։ Խաչատուրովների ողջ ընտանիքը»․ Մելիք–Շահնազարյան Նիկոլի փոքրաթիվ «կողմնակիցները» ընդդիմությանն են ասում՝ գնացեք սահման. Խենթի երկիր է դարձել. Արտակ Զաքարյան Նարեկ Մանթաշյանի առողջական վիճակը շարունակում է ծանր մնալ. փաստաբան Ռեժիսոր Արմեն Գրիգորյանին ձերբակալել են բռնություն գործադրելու կոչերի, բռնության քարոզի հոդվածով Երկրաշարժ Խաշթառակ գյուղից 3 կմ արևմուտք
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Մայիսի 17-ին, ժամը 15։00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ազգային ճակատ» կազմակերպության հիմնադիր, ռազմական գործիչ Գևորգ Գևորգյանը: Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 17-ին, ժամը 15։30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է երգչուհի Արմինե Գրիգորյանը։ Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 16-ին, ժամը 16։00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է պրոդյուսեր Արմեն Գրիգորյանը:Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 16-ին, ժամը 14։00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Միջազգայնագետ, տնտեսագետ Լևոն Մնացականյանը:Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 16-ին, ժամը 12։30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ազատագրական շարժման անդամ Վազգեն Պետրոսյանը:Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 16-ին, ժամը 11։30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանը:Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 13-ին, ժամը 15։00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ոստիկանության գեներալ մայոր Գագիկ Համբարձումյանը:Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 13-ին, ժամը 14։30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ազատամարտիկ Դավիթ Մկրտչյանը։Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 13-ին, ժամը 14։00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ազատամարտիկ Շահե Աճեմյանը։ Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ Մայիսի 13-ին, ժամը 16։30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Համերաշխություն» կուսակցության ղեկավար Սարգիս Ավետիսյանը: Թեմա՝ Հայաստանին և Արցախին սպառնացող վտանգներ, ՀՀ ամբողջ տարածքում սկսված բողոքի ակցիաներ
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub