Էրդողանը խուսափեց «Զանգեզուրի միջանցք» ձևակերպումից. Ինչ «սյուրպրիզ» կլինի նոր եռակողմ փաստաթղթում

Ներկայումս Հարավային Կովկասում հարաբերությունների կարգավորման և խաղաղության հաստատման համար պայմանները բարենպաստ են ավելի, քան երբևէ, երեկ Ֆիզուլիում հայտարարել է Թուրքիայի նախագահը: Ընդ որում, հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը Ռեջեփ Էրդողանը շաղկապել է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առկա խնդիրների հետ: «Անհրաժեշտ է քայլեր ձեռնարկել, որոնք կհամապատասխանեն տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրադրությանը: Մենք կողմ ենք կայուն խաղաղությանն ու բազմակողմ հարաբերությունների կարգավորմանը, բայց դրա համար անհրաժեշտ է որոշել պետական սահմանները և փոխադարձաբար դրանք ճանաչել: Հենց դրա վրա էլ պետք է հիմնվեն լավ հարաբերությունները: Այդօրինակ հարցերում Հայաստանին քաղաքական կամք է պետք` Ադրբեջանի հետ խնդիրները լուծելու համար: Եվ եթե Հայաստանը անկեղծ կամք ցուցաբերի Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ, ապա Թուրքիայի և Հայաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման համար ոչ մի խոչընդոտ չի մնա»,- ըստ «Ինտերֆաքսի» , ասել է Էրդողանն Ադրբեջանի նախագահի հետ Զանգելանում կազմակերպված համատեղ ասուլիսում: Էրդողանը նշել էր` այդ տարածքով անցնող ավտոմոբիլային ճանապարհներն ու երկաթգծերը տնտեսական ու առևտրային հարաբերություններ կստեղծեն ոչ միայն Ադրբեջանի ու Թուրքիայի, այլև տարածաշրջանի բոլոր երկրների համար: «Կամրապնդվեն նաև տարածաշրջանի դիրքերը` որպես տարանցիկ լոգիստիկ կենտրոն: Ադրբեջանի բոլոր հարևանները, այդ թվում` Իրանը, Վրաստանը և Հայաստանն այդ զարգացումներից կշահեն», - հավելել է նա:

Էրդողանի գլխավորած ներկայացուցչական պատվիրակությունը երեկ, հիշեցնենք, ժամանեց Ադրբեջան: Թուրք հյուրերին դիմավորեց անձամբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը: Էրդողանի մեկօրյա աշխատանքային այցը նրա հրավերով է կատարվում: Նրանք մասնակցեցին օդանավակայանի բացման հանդիսավոր արարողությանը, կտրեցին կարմիր ժապավենը՝ ստանալով հուշանվերներ՝ օդանավակայանի խորհրդանշական բանալիներ:

Ուշագրավ է, որ Էրդողանին այցի ընթացքում ուղեկցում էին ոչ միայն Թուրքիայի արտաքին գործերի, այլև պաշտպանության նախարարներ Մևլութ Չավուշօղլուն և Հուլուսի Աքարը, տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Ադիլ Քարաիսմայիլօղլուն, նախագահի աշխատակազմի հանրության հետ կապերի վարչության ղեկավար Ֆահրեթդին Ալթունն ու մամլո քարտուղար Իբրահիմ Քալընը:

Հիշեցնենք նաև, որ սա 44-օրյա պատերազմից հետո Էրդողանի թվով երրորդ այցն է Ադրբեջան: Առաջին անգամ նա անցյալ տարվա դեկտեմբերի 10-ին Բաքվում ներկա է եղել ադրբեջանական բանակի «հաղթանակի զորահանդեսին», որին մասնակցել էին նաև թուրքական ստորաբաժանումներն, ապա 2021-ի հունիսի 15-ին Շուշիում Ալիևի հետ ստորագրել է դաշնակցային հարաբերություններ հաստատելու հռչակագիրը:
Էրդողանի երրորդ այցի նախօրեին պաշտոնական Անկարան հայտնեց, որ Ֆիզուլիի օդակայանը չափազանց կարևոր է տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման համար: «Ադրբեջանը և Թուրքիան միասին ամեն ինչ կանեն այդ տարածաշրջանի բնակչության բարեկեցության մակարդակը բարձրացնելու և տնտեսությունը հզորացնելու համար»,- հավաստիացրեց Էրդողանի վարչակազմը:

Ֆիզուլիի օդանավակայանի կառուցումը սկսվել է այս տարվա հունվարի 14-ին: Իլհամ Ալիևը փետրվարին ասել է, թե շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել աշնանը: Օդանավակայանից առաջին փորձնական չվերթն իրականացվել է սեպտեմբերի 5-ին: Ալիևն ասել է, թե Ֆիզուլիի օդանավակայանի թռիչքուղին կունենա ցանկացած տեսակի, այդ թվում` գերծանր օդանավեր ընդունելու հնարավորություն:

Էրդողանի այս այցի օրակարգում կարևոր տեղ ուներ նաև Զանգելանը: Էրդողանն ու Ալիևն այնտեղ մասնակցել են «Խելացի ագրոպարկի» հիմնարկեքին: Ագրոպարկը, որն անվանել են «Dost»` թարգմանաբար «Ընկեր», կառուցվելու է Թուրքիայի աջակցությամբ: Ապա նախագահները ծանոթացել են Ահմեդբեյլի-Ֆիզուլի-Շուշի ճանապարհի կառուցման ընթացքին, ինչից հետո էլ մասնակցել են Հորադիզ-Ջաբրայիլ-Զանգելան-Աղբենդ ավտոճանապարհի հիմնարկեքին:

Թուրքիայի նախագահի դիմավորման պաշտոնական արարողությունը տեղի է ունեցել Զանգելանի շրջանի Բիրինչի Աղալի՝ թարգմանաբար Առաջին Աղալի անվամբ բնակավայրում, որտեղ զինվորական նվագախումբը կատարել է երկու օրհներգերը, և պատվո պահակախումբը ողջունել է նախագահներին: Ալիևն Էրդողանին և թուրք պաշտոնյաներին ցուցադրել է հատուկ տաղավարներում ներկայացված այդ գյուղի վերակառուցման հատակագծերն, ինչից հետո երկու ղեկավարներն առանձնացել և քննարկել են համագործակցությունն ընդարձակելու հնարավորությունները և տարածարջանային ու միջազգային ընթացիկ զարգացումները: Այդքանով Էրդողանի Ադրբեջան կատարած մեկօրյա այցի օրակարգը սպառվել է:

Ֆիզուլիի կառուցված օդանավակայանի բացման արարողությանը Էրդողանի խոսքով՝ Ալիևի հետ հանդիպմանը քննարկել են երկկողմ հարաբերությունները, տարածաշրջանային զարգացումները, ինչպես նաև տնտեսական ու առևտրային ոլորտներում համագործակցության ընդլայնմանը վերաբերող հարցեր։ Միաժամանակ քննարկել են ընթացքում գտնվող նախագծերը և ապագային միտված ծրագրերը, որոնք վերաբերում են էներգետիկ, տրանսպորտային ոլորտներին և Ղարաբաղի զարգացմանը։ Էրդողանը, նշելով, որ արդեն իսկ բավականին շատ ներդրումներ են կատարվել այդ տարածքներում, հույս է հայտնել, որ հնարավորինս շուտ այդ շրջաններ վերադառնալու հնարավորություն կունենան այն ադրբեջանցիները, որոնք ստիպված էին եղել հեռանալ այդ վայրերից։ Աշխատանքների ընթացքի վերաբերյալ Էրդողանը նաև հետևյալ շեշտադրումներն է արել․ «Մինչև այստեղ գալն ականատես եղանք Ֆիզուլին մի կողմից Շուշիին, մյուս կողմից հարավային սահմանի երկայնքով Աղբենդին ու ապագայում, ալլահի կամքով, Նախիջևանին կապող ճանապարհների շինարարությանը։ Այս ճանապարհները դառնալու են հիմնաքարերը բազմաշերտ բեռնափոխադրումների համար, որոնք զարգանալու են տարածաշրջանում»։

Այսպես, տարածաշրջանով անցնելիք ցամաքային (ավտոճանապարհ) և երկաթուղային կապուղիները ոչ միայն Ադրբեջանի և Թուրքիայի, այլև տարածաշրջանի բոլոր երկրների համար տնտեսական և առևտրային հնարավորություններ են ստեղծելու, սա է էրդողանի մեսիջը. «Օրը կգա, և մենք կկարողանանք Զանգեզուրից հասնել մինչև Ստամբուլ, Իգդիր ու Կարս, իսկ տարածաշրջանը կամրապնդի իր տեղը որպես տարանցիկ լոգիստիկ կենտրոն»։

Ուշագրավ է, սակայն, որ Թուրքիայի նախագահը՝ ի տարբերություն Իլհամ Ալիևի, իր ելույթում չի օգտագործել «Զանգեզուրի միջանցք» ձևակերպումը։ Նա, թեև պայման է ներկայացրել, որ Հայաստանն Ադրբեջանի հետ խնդիրների լուծման համար անկեղծ կամք պետք է դրսևորի, սակայն խուսափել է «միջանցք» ձևակերպումից:

Սա նշանակում է, որ ապագայում ստորագրվելիք փաստաթղթում «միջանցք» բառը կարող է չգործածվել, կարող է արձանագրվել ցանկացած այլ բառ, միջանցքի տրամաբանությունը մնալ: Հետևաբար, պետք է ուշադիր լինել, թե Ռուսաստան-Հայաստան-Ադրբեջան նոր եռակողմ հնարավոր փաստաթղթում ի՞նչ բովանդակություն է դրվելու:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 3864 անգամ
Լրահոս
Ինքը մի մեծ բանդա ունի, որոնք թիրախավորված աշխատում են, բողոքում այս կամ այն ալիքի ու էջի դեմ․ Անժելա Թովմասյան Տրամաբանական է, որ Փաշինյանը Հայելու մեջ իրեն տեսնելով պիտի ընկներ ցնցումների մեջ և փորձեր ճնշումների ենթարկել Ավերողին թողել, ավերմունքի դեմ խոսողին են ուզում բռնել` խելքի աշեցեք Դատարանը վարույթ է ընդունել Սորոսի հայաստանյան հիմնադրամի լուծարման պահանջով հայցադիմումը. ՀՀ ԱՆ-ն ներգրավված է որպես երրորդ անձ Նոր քրեական դատավարության օրենսգրքով անընդհատ երկարացվող 2-ամսյա ժամկետի ռեժիմը չի գործում. Ռուբեն Մելիքյան Թրքասեր Արսե'ն, հետաքրքիր է, եղբորդ կամ որդուդ, եթե թուրքը մորթի, կրկին նույն թրքամետ զառանցանքներով հանդես կգա՞ս... Թուրքիայի ԱԳՆ-ն` Սերդար Քըլըչի և Ռուբեն Ռուբինյանի չորրորդ հանդիպման մասին Հուլիսի 4-ին՝ 10:30-ին հավաքվենք Բաղրամյան-Դեմիրճյան խաչմերուկի այգում. Արամ Վարդեւանյան Պատրաստակամությունս եմ հայտնում թե՛ իրավական, թե՛ քաղաքական իմաստով աջակցել Անժելա Թովմասյանին Կեցցե՛ս, Անժելա... Վերջապես նիկոլականների համույթն էլ սկսեց գնահատել քեզ... Տեղապտույտը հենց ձեր «խաղաղության» օրակարգն է Չի հաջողվելու, հետ կանգնեք այդ կործանարար գործողություններից Այս թրքահաճո, ադրբեջանամետ, ստահոտ, անգրագետ և հակահայկական հայտարարության հետքերով ԱՆՊԱՅՄԱՆ պետք է «գնան» համապատասխան ծառայությունները. Արման Աբովյան էրդոհան-ալիև-փաշինյան տրիոն Հայաստանում թիրախավորել է բոլոր այն անհատներին, ովքեր փորձում են ըմբոստանալ իրենց Հայաստանակործան ծրագրերին Վթար Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին Արտամարմնային բեղմնավորմամբ չօգտագործված սաղմերը կարող են տրամադրվել կարիքն ունեցող զույգերին.Ռոբերտ Հայրապետյան Իվետա Տոնոյանը նշանակվել է ԲՀԿ աշխատակազմի ղեկավար Պետական դավաճանության գործը կարճվեց Ովքեր են Ալեքսանյանի դստեր հարսանիքի հյուրերը Էշով տղան ազատ է արձակվել «Տեսնես ո՞ւր մնացին»․ Սուրեն Սարգսյանը՝ Հայաստան չժամանած կոնգրեսականների մասին Տեղապտույտը հենց ձեր «խաղաղության» օրակարգն է․ Արսեն Բաբայան Բայրամովն առաջիկա օրերին կայցելի Իրան Նիկոլը ցույց է տալիս աշխարհին, որ իբրև թե հայ ժողովրդի համար դավաճանությունը «նորմալ երևույթ» է. Զաքարյան Սպասվում է անձրև և ամպրոպ. օդի ջերմաստիճանը կնվազի
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հուլիսի 1-ին, ժամը 16:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է մանկավարժ Գյուլնարա Ալեքսանյանը: Հուլիսի 1-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար էդգար Ղազարյանը Հուլիսի 1-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԺ նախկին պատգամավոր Գևորգ Պետրոսյանը: Հուլիսի 1-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Գառնիկ Դավթյանը: Հուլիսի 1-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է զոհված զինծառայողի մայր Լիդա Առուշանյանը: Հունիսի 29-ին, ժամը 15:30-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են զոհվածների հարազատները Հունիսի 29-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ազգային օրակարգ կուսակցությունից Հայկ Փայտյանը։ Թեմա՝ Ջհանգիրյանի և Վարդազարյանի հայտնի ձայնագրությունը, Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսն ու լրատվամիջոցնեորի բոյկոտը Հունիսի 29-ին, ժամը 15:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Արա Զոհրաբյանը։ Թեմա՝ Ջհանգիրյանի և Վարդազարյանի հայտնի ձայնագրությունը, Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսն ու լրատվամիջոցնեորի բոյկոտը Հունիսի 29-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հեռուստամեկնաբան Լիլիթ Մելքոնյանը։ Թեմա՝ Լարսի վիճակը, արտահանողների առջև ծառացած խնդիրները, ինչ է սպասվում գյուղմթերքի շուկայում Հունիսի 29-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է մուլտիպլիկատոր Դավիթ Սահակյանցը։ Թեմա՝ Լարսի վիճակը, արտահանողների առջև ծառացած խնդիրները, ինչ է սպասվում գյուղմթերքի շուկայում
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub