Նիկոլ Փաշինյանի փրկության շանսը՝ ամեն ինչ իր գինն ունի

 Կառավարության պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը 2020թ. վերջին հատել է օրենքով սահմանված 60%-ի շեմը և կազմել 63.5%, իսկ 2021թ. առաջին եռամսյակի տվյալներով այն արդեն իսկ մոտ է 70%-ին, ինչը Հայաստանին դարձնում է պարտքի կառավարման առումով անհուսալի երկիր:

Հայաստանի տնտեսությունն այժմ գտնվում է այնպիսի մի վիճակում, երբ առանց ֆինանսական ուղղակի հոսքերի, կարող է կոլապս սկսվել։ Արդեն իսկ լրջագույն խնդիր է պետական բյուջեի պակասուրդի ծավալը, որն աննախադեպ է անկախության շրջանի ողջ պատմության ընթացքում։ Պետական բյուջեի պակասուրդը 2016 թվականից հետո դրսևորել է նվազման միտում, որը պահպանվել է նաև 2019-ին՝ հասնելով ՀՆԱ-ի նկատմամբ 1%-ի։ 2020 թվականին, սակայն, պատերազմով ու համավարակով պայմանավորված, գրանցվել է բյուջեի պակասուրդի կտրուկ վատթարացում՝ հասնելով ՀՆԱ-ի նկատմամբ 5.4%-ի։ Այսինքն՝ դիֆիցիտի ցուցանիշը վատթարացել է ավելի քան 5 անգամ։ Ընդ որում, ծախսերի շեշտակի աճով պայմանավորված, պակասուրդի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրը պետական պարտքի ավելացումն է եղել։ 2019-ի տարեվերջի համեմատ՝ պարտքի բեռը 2020-ին աճել է 13.4 տոկոսային կետով և գերազանցել է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված բոլոր թույլատրելի շեմերը։ Ի դեպ, 2020 թվականի արտաքին պարտքի սպասարկման ծավալը 164.8 մլրդ դրամի է հասել։ 2021 թվականին այդ թիվն աճելու է։

Նման պայմաններում Եվրոպական Միության առաջարկած 2,6 մլրդ եվրոյի աջակցությունը իշխանության համար ամենաերանելի նվերն է։ ԵՄ դրամաշնորհը հատկացվելու է յոթ ուղենշային ծրագրերի համար՝ ի սկզբանե նախանշված հինգի փոխարեն։ Այդ ծրագրերն են՝ Հյուսիս-հարավի կառուցումը, Հայաստանի հարավային շրջանների դիմակայունության ամրապնդումը, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացումը, կանանց տնտեսական գործունեության և առաջնորդության քաջալերումը, բնապահպանական խնդիրների լուծումը ու կանաչ օրակարգի խթանումը, նորարարության, գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացումը, ջրային և կրթական ենթակառուցվածքների ձևավորումը։ Սրանք, անշուշտ, Հայաստանի համար առաջնային նշանակության խնդիրներ են, նախ և առաջ տնտեսական աշխուժություն առաջացնելու առումով։ Հիմնական ակնկալիքն այն է, որ տնտեսության ակտիվությունը կարող է նպաստել հավելյալ բյուջետային մուտքերի հավաքագրմանը, ինչի արդյունքում կբարելավվի նաև ՀՆԱ/ արտաքին պարտք հարաբերակցության ցուցանիշը։

Բացի այդ, այս տարվանից սկսած, նախկինում վերցրած արտաքին պարտքի սպասարկման համար պետական բյուջեից բավական լուրջ գումարներ են վճարվում։ Եթե հաջողվի նոր պարտք չկուտակել, զուգահեռաբար արձանագրվի նաև համախառն ներքին արդյունքի աճ, ապա ըստ էության ԵՄ դրամաշնորհը որոշակի առումով կնպաստի պետական պարտքի ցուցանիշի բարելավմանը՝ միաժամանակ կոմպեսացնելով նաև այդպես էլ չստացվող մասնավոր ներդրումների հարցը։ Այլ կերպ ասած՝ Նիկոլ Փաշինյանի համար ԵՄ դրամաշնորհը փրկության շանս է՝ մի պայմանով սակայն, եթե լուծում ստանա անվտանգության հարցը և հնարավոր լինի խուսափել նոր պատերազմից։ Այստեղ արդեն սկսվում է փակուղին՝ դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով։ Ամեն դեպքում, կա մի հարց, որն ունի հնչելու լեգիտիմ իրավունք․ ինչպե՞ս է, որ ԵՄ-ն 2018 թվականի այսպես կոչված թավշյա, ժողովրդավարական հեղափոխությունից հետո Հայաստանին որևէ աջակցություն չառաջարկեց, և ո՞րն է այն գինը, որի դիմաց այժմ այդ առաջարկն արվում է։

 

Հայկ Դավթյան

 

դիտվել է 3504 անգամ
Լրահոս
Խոշոր հրդեհ է բռկնվել Դավադիր նոր պլան. Բաքուն քարտեր է բացում, Մոսկվան լուռ՝ համաձայն է Արտախորհրդարանական ուժերը կաջակցեն, որ Նիկոլ Փաշինյանը կատարի Ալիևին տված խոստումները Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ Ռուսական պրոպագանդայի ադրբեջանամետ «վարձկանները». Նիկո՛լ, խոսիր Իլհամի ջղաձգության պատճառները. Ծանր «բազար»՝ Զանգեզուրի հարցով Մառախուղ է եղել, բոյ է գնացել, վիրավորում է ստացել. Արմանը 1 տարվա ժամկետային զինծառայող է Պայթյուն Ստեփանակերտում․ տուժածի վիճակը ծանր է․ ԱՀ ԱԻՊԾ Փաշինյանը հարյուրավոր ոստիկանների ուղեկցությամբ գնում է Իջևան Քննչական կոմիտեն ընդդեմ ՊՆ-ի․ի՞նչ գործողություն է կատարում Ադրբեջանը Հայաստանի սահմանին «Վլադիմիր, Վլադիմիրովիչ, ի՞նչ ասաց Ալիևը». Մոսկվան՝ Երևան-Բաքու գծի վրա Վերաքննիչ դատարանում մակագրումները ձեռքով են անում Հանրային տրանսպորտի խցիկներն արգելվում է զարդարել սրբապատկերներով, փափուկ խաղալիքներով և այլ զարդերով Երասխում կրակում են, Կութում կրակում են, նախագահը գնացել է Տոկիո՝ օլիմպիական խաղեր նայելու. Հրանտ Բագրատյան Հայկ Սարգսյանի (Շիշ բռնող) հարսանիքի քավորը եղել է Փաշինյանը «Մեր օրերի Ռոբին Հուդին են ժողովրդից պաշտպանում». Ոսկան Սարգսյան Համարյա հրաշք․ մնում է վերցնել ու դիմում գրել Նիկոլ Փաշինյանին Փաշինյանը գծել է Սյունիքի հանձնման ծրագիրը Վտանգավոր խաղ. ուր է տանում Փաշինյանը Անամոթ ղժղժոց Նիկոլի լիսկայապետությունը
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հուլիսի 26-ին, ժամը 16:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԵԿՄ նախկին անդամ Դավիթ Մկրտչյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 26-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Սննդի անվտանգության պետական ծառայության նախկին պետ Գրիգոր Գրիգորյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 26-ին, ժամը 15:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ազատամարտիկ Շահե Աճեմյան: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 26-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Գևորգ Պետրոսյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 22-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Հայաստան դաշինքի աջակից Տաթև Արցախը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 22-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է պրոդյուսեր Արմեն Գրիգորյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 22-ին, ժամը 15:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Շիրակի պետական համալսարանի դասախոս Արթուր Համբարձումյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 22-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հոգեբան Կարինե Նալչզջյանը: Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 22-ին, ժամը 16:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Արմինե Ադիբեկյանը:Թեմա` Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը, Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցը, Պուտին-Ալիև հանդիպումը, զուգահեռներ Պուտին-Փաշինյան հանդիպման հետ Հուլիսի 21-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար էդգար Ղազարյանը: Թեմա` Ինտեսնիվ փոխհրաձգություն Երասխի ուղղությամբ, Հայաստանին ուղղված Ալիևի կոշտ հայտարարությունները, Ադրբեջանն ակնհայտորեն կոշտացրել է իր դիրքորոշումը և Հայաստանին տարածքային զիջումների նոր օրակարգ ներկայացրել, արտահերթ ընտրությունների հետ կապված ՍԴ որոշումը
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub