«Լեռնային Ղարաբաղն ու Բայդենի նոր քաղաքականության կանխատեսումները. ինչպես կգործի ԱՄՆ նախագահը»․ Regnum

Ռուսական Regnum լրատվական գործակալությունը հրապարակել է հոդված, որում հեղինակը՝ կովկասագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու Ստանիսլավ Տարասովը, անդրադարձ է կատարել ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի պաշտոնավարման ընթացքում ԱՄՆ-ի հնարավոր քաղաքականությանը Անդրկովկասում, Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգավորման շուրջ մոտեցմանը և տարածաշրջանում իր ազդեցության ընդլայնմանն ուղղված հնարավոր գործողություններին։


Tert.am-ը ներկայացնում է հեղինակի հոդվածը․

Ադրբեջանական աղբյուրները հայտնում են, որ մի խումբ ամերիկացի կոնգրեսականներ դիմել են ԱՄՆ–ի պետքարտուղարին և պաշտպանության նախարարին՝ խնդրելով ավելի ակտիվ մասնակցություն ունենալ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում, այդ թվում՝ բանակցել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի և ինքնորոշման վերաբերյալ հանրաքվեի իրականացման հարցի շուրջ: Հաղորդումներ եղան նաև այն մասին, որ Պետդեպարտամենտը մտադիր է վարձել մասնագետի, որին վստահված կլինի ոչ միայն ՀՀ իրավապահ մարմինների աջակցության ամերիկյան ծրագրի իրականացման վերահսկումը, այլև «ԱՄՆ-ի կառավարության նպատակներն ու քաղաքական կուրսը ձևավորելն ու առաջ տանելը»:


Բաքվում այդ տեղեկությանը նյարդային են արձագանքել: Այնտեղ գիտեն, որ դեռևս 2020 թվականի վերջին՝ Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև կրակի դադարեցման պայմանագրի ստորագրումից անմիջապես հետո, ԱՄՆ-ի ազգային հետախուզական ծառայությանը հանձնարարվել է Կոնգրեսի համար զեկույց պատրաստել, որում առաջին հերթին ներկայացված կլինեն ամերիկացիների և նրանց տարածաշրջանային գործընկերների ռազմավարական շահերը, երկրորդ՝ Վաշինգտոնի դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերաբերյալ և երրորդ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների հեռանկարները: Բացի այդ, «Ամերիկայի Ձայն»-ի հայկական ծառայությունը հաղորդել է, որ Կոնգրեսը մշակել է գրեթե 900 միլիոն դոլարարժողությամբ օրինագիծ՝ համավարակային համատեքստում ՀՀ տնտեսությանն օգնելու միջոցառումների նոր փաթեթի մասին: Նշվում է, որ «օրինագիծը ուժի մեջ մտնելուց ոչ ուշ, քան 90 օր անց, ԱՄՆ-ի ազգային հետախուզության տնօրենը պետք է գրավոր գնահատական ներկայացնի ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատի հատուկ հետախուզական հանձնաժողովին», որում պետք է կանխատեսում լինի և տարածաշրջանում ուժի հետագա կիրառման կամ հնարավոր ապակայունացման հավանականություն վերաբերյալ»:

Այս պահին դժվար է ասել, թե, ընդհանուր առմամբ, Անդրկովկասում և մասնավորապես Լեռնային Ղարաբաղում ԱՄՆ-ի նոր քաղաքականության վերաբերյալ Բայդենից երբ պետք է հատուկ հայտարարություններ ակնկալել: Այդ ընթացքում ամերիկացի փորձագետները, իրենց խոսքով, ակտիվորեն քննարկում են «Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի պասիվ քաղաքականության» պատճառները: Ինչպես The National Interest հրատարակության հրապարակած վերլուծության մեջ գրում է հայտնի փորձագետ Մայքլ Ռուբինը, «այդ պահին ԱՄՆ-ի ռազմավարությունը խառնաշփոթի մեջ էր, և հակամարտությունը դադարեցնելու համար Վաշինգտոնին անհրաժեշտ էր հույսը չդնել ԵԱՀԿ-ի կամ Մինսկի խմբի վրա, այլ ճանաչել (կամ սպառնալ, որ կճանաչի) Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը՝ Կոսովոյի օրինակով»: Ի դեպ, սրա վրա էին հույս դնում ԱՄՆ-ում հայկական սփյուռքը և ՀՀ քաղաքական որոշ շրջանակներ: Ըստ Ռուբինի, դրա համար անհրաժեշտ էր Ղարաբաղյան պատերազմին հստակ բնորոշում տալ որպես «ավտոկրատ Ադրբեջանի և ժողովրդավարական Հայաստանի միջև առճակատում, վերականգնել 907-րդ բաժինը և արգելել Ադրբեջանին օգնություն ցուցաբերելը»: Միաժամանակ անհրաժեշտ էր «ազդանշան ուղարկել Թուրքիային, ցույց տալով, որ այլ երկրների գործերին միջամտելը կարող է բացասական հետևանքներ ունենալ»:

Սակայն Թրամփը միայն «բարձրաձայն» հայտարարություններ է արել՝ ասելով, որ «հեշտ է հաշտեցնել Հայաստանն ու Ադրբեջանը»: Սակայն նրա վարչակազմը ղարաբաղյան ուղղությամբ որևէ առանձնահատուկ բան չի ձեռնարկել: Միացյալ Նահանգներում փորձագետները Թրամփի գործողությունները գնահատում էին որպես հայկական ծագում ունեցող ընտրողներից ձայներ ստանալու փորձ, սակայն դա անհաջող էր և ամերիկահայերը սատարում էին Բայդենին, ոչ թե հանրապետականին: Ի վերջո, Ադրբեջանը հաղթել է Ղարաբաղյան պատերազմում: Սակայն ազգային անվտանգության փորձագետ Մարկ Էպիսկոպոսը պնդում է, որ «երկարաժամկետ հեռանկարում Բաքվի հաղթանակը կարող է ավելի թանկ նստել, քան Երևանի պարտությունը, քանի որ Ադրբեջանը հրաժարվել է իր ազգային ինքնիշխանության մի մասից»: Նրա խոսքով․ «Թուրքիան պլանավորել, համակարգել և մեծամասամբ նաև իրականացրել է Ադրբեջանի ռազմական գործողությունները», իսկ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համաձայնվել է Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների ներկայությանը՝ բացառապես Թուրքիայի ազդեցության աճի նկատմամբ աշխարհաքաղաքական հակակշիռ ստեղծելու նպատակով»:

Այս առնչությամբ Բայդենին առաջարկվում է փոխել Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը, Ռուսաստանի հետ գործել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափով և Ֆրանսիայի հետ համատեղ առաջարկել առաջին պլան մղել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը: Ավելին, Ղարաբաղի հարցով կրակի դադարեցման պայմանագիրը ոչինչ չի ասում նրա կարգավիճակի մասին, ինչը նշանակում է, որ ԱՄՆ-ն կարող է օգտվել «դիվանագիտական հնարավորությունների բացից»: Դա Բաքվում հասկանում են: Պատահական չէ, որ Ալիևը կտրուկ քննադատում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունը և կարծում, որ «հակամարտությունն ավարտվել է»: Անկարայի կողմից առկա է նաև աշխարհաքաղաքական խաղի մի տարր, որն առաջարկում է կովկասյան հարթակ ստեղծել` այնտեղ հրավիրելով Ադրբեջանին, Հայաստանին և Վրաստանին՝ առանց Արևմուտքի մասնակցության: Միևնույն ժամանակ, Habertürk-ի հրատարակությունը հիշեցնում է, որ Բայդենը, ի տարբերություն իր նախորդի, անմիջական մասնակցություն է ունեցել ԱՄՆ Կոնգրեսում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու ջանքերին: 2019 թվականին նա աջակցել է այս հարցի վերաբերյալ օրինագծին: Բարաք Օբամայի նախագահության տարիներին, փոխնախագահի պաշտոնում, նա վերահսկում էր Հայաստանի օգնության և Լեռնային Ղարաբաղի մարդասիրական օգնություն տրամադրումը:

Բայդենը ջանքեր է գործադրել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման, սահմանների բացման և առևտրի վերսկսման ուղղությամբ: Դժվար թե նման թղթապանակ ունենալով հանդերձ` նա անտարբեր մնա Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրադարձությունների զարգացմանը: Սակայն մինչ այժմ խաղաղության գործընթացում Միացյալ Նահանգների գործունեությունը սահմանափակվել է՝ Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեին 5 միլիոն դոլար և Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների հետևանքով տուժածներին օգնություն տրամադրող միջազգային և հասարակական այլ կազմակերպություններին օգնություն հատկացնելով: Հնարավոր է, ապագայում ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցությունն ակտիվություն ցուցաբերի Հայաստանին աջակցելու հարցում՝ փորձելով այն նոր Վրաստանի վերածել: Սակայն շատ բան կախված կլինի Երևանի քաղաքական իրավիճակից: Բացառված չէ, որ Բայդենի պաշտոնավարման ընթացքում գաղափարական հայեցակարգը նույնպես ավելի շատ օգտագործվի: Ի դեպ, պատահական չէ, որ մի խումբ կոնգրեսականներ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացին ավելի ակտիվ մասնակցություն ունենալու նպատակով ԱՄՆ պետքարտուղարին և պաշտպանության նախարարին բաց նամակ են հղել Հայաստանում տիրող քաղաքական ծանր ճգնաժամի ֆոնին:

Երևանում ոմանք դա ընդունում են որպես որոշակի ազդանշան: Սակայն, թե ինչպես կգործի Բայդենն այս ուղղությամբ, առայժմ դժվար է ասել»:

դիտվել է 607 անգամ
Լրահոս
Կա սուտ, կա շատ մեծ սուտ և կա Նիկոլ Փաշինյան 6 ադրբեջանական նոր զորամաս՝ Հայաստանի սահմանին. Խոսի՛ր, Փաշինյան Էրդողանն ու Ալիևը «հարվածում» են ռուսական անօդաչուներին. Անթաքույց պայքար Եթե նախկինում եղածը չապացուցվեց, ոչ ոք չդատապարտվեց, ինչու՞ պետք ներկան ապացուցվի և դատապարտվի Կապիտույլանտի սոցիալական հենարանը տգետ և անհայրենիք մասսան է. Վահան Իշխանյան Հադրութն իր անտառներով, Շուշին իր անտառներով, ամբողջ Քարվաճառն իր անտառներով, Կապանին հարող Սոսիների պուրակը թշնամուն հանձնած անասունի տղեն խոսում է ծառահատման ցուցանիշներից Սևանի մակարդակի պատմական ռեկորդային բարձրացման շուրջ ծաղրածուի հայտարարությունները հերթական հիմարեցման փորձերն են. լիճը բարձրացել է 15 սմ-ից էլ պակաս «ՔՊ»-ն «Civic.am»-ի միջոցով բուռն հակաքարոզչություն է տանում Ռոբերտ Քոչարյանի ու «Հայաստան» դաշինքի դեմ. Antifake.am ՄԻՊ-ը լրագրող Նանե Արզումանյանին սպառնալու կապակցությամբ գրություն կուղարկի Ոստիկանություն Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակում է կատարել Ալիևը սպառնացել է Հայաստանին Ադրբեջանի նախագահ Ի․ Ալիևը կրկին հոխորտացել է, որ «Լեռնային Ղարաբաղ անունով տարածք Ադրբեջանում գոյություն չունի» Իլհամ Ալիևը Նախիջևանում մասնակցել է ռազմական աերոդրոմի «բացմանը» Արցախյան 44-օրյա պատերազմի թեմայով համապարփակ դասախոսությունների շարք՝ Գերմանիայի Հալլեի համալսարանի հայագիտական կենտրոնում Ռուսաստանի Դաշնությունը մի շարք ոլորտներում «աշխատող ձեռքերի» պակաս ունի Դուք մեր դեմ ավելի շատ եք պայքարում, քան ալիեւների Հիմա մեր երեսով են տալիս Օսիպյանին, էլի մարդկանց կարող են երեսով տալ. Փաշինյանի ամփոփիչ ելույթը Կա՛մ մենք կհաղթենք մահաբեր «նիկոլավիրուսին», կա՛մ վիրուսը վերջնականապես կկործանի մեզ․ հայրենիք հանձնած վիժվածքի հետ ապագա չկա․ Միքայել Մինասյան. video Ափսոսում են գործընկերների համար Մանե Գևորգյանն իր համանման վարքագծով կոպտորեն խախտել է մասնագիտական էթիկայի բոլոր կանոնները
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Մայիսի 11-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը: Թեմա՝ Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ հատուկ նիստում, մեսիջներ, խորհրդարանի լուծարումը, հետագա անելիքները Մայիսի 11-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ռեժիսոր, մուլտիպլիկատոր Դավիթ Սահակյանցը: Թեմա՝ Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ հատուկ նիստում, մեսիջներ, խորհրդարանի լուծարումը, հետագա անելիքները Մայիսի 11-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցը: Թեմա՝ Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ հատուկ նիստում, մեսիջներ, խորհրդարանի լուծարումը, հետագա անելիքները Մայիսի 11-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի անդամ Արա Սահակյանը: Թեմա՝ Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ հատուկ նիստում, մեսիջներ, խորհրդարանի լուծարումը, հետագա անելիքները Մայիսի 11-ին, ժամը 15:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը: Թեմա՝ Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ԱԺ հատուկ նիստում, մեսիջներ, խորհրդարանի լուծարումը, հետագա անելիքները Մայիսի 11-ին՝ ժամը 11:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի մեդիափորձագետ Հայկ Դերզյանը: ԹԵՄԱ՝ նախընտրական քարոզչության թեզերն ու դրանց հնարավոր հակադարձումները. Թուրքիայի հետ Հայաստանի թշնամության կառավարելի լինելու մասին Փաշինյանի հայտարարությունը. Ալիևը ռազմական օդանավակայան է բացել Նախիջևանում՝ Հայաստանի հետ սահմանին: Մայիսի 10-ին, ժամը 12:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է հասարակական-քաղաքական գործիչ, Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Գասպարի Սարգսյանը: Թեմա՝ մայիսի 9-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի ելույթը,Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունները, «Հայաստան» դաշինքի հավաքը, սպասվող ընտրությունները, Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարական Մայիսի 10-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է անկախ պատգամավոր Գևորգ Պետրոսյանը: Թեմա՝ մայիսի 9-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի ելույթը,Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունները, «Հայաստան» դաշինքի հավաքը, սպասվող ընտրությունները, մայիսյան եռատոն Մայիսի 10-ին, ժամը 16:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է«Երկիր ծիրանի» կուսակցության նախագահ Զարուհի Փոստանջյանը: Թեմա՝ մայիսի 9-ին ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռ. Քոչարյանի ելույթը,Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտարարությունները, «Հայաստան» դաշինքի հավաքը, սպասվող ընտրությունները, մայիսյան եռատոն Մայիսի 10-ին, ժամը 14:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԲՀԿ պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը: Թեմա՝ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարական, սպասվող ընտրությունները, ինչ է արվում գերիներին վերադարձնելու գործով , ներքաղաքական կյանք
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub