2018 թվականի ապրիլը 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ից առաջ է եղել․ մինչև 2060 թվականի ռազմավարական ծրագիր

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն անկախության տոնի առիթով ներկայացրել է Հայաստանի վերափոխման՝ մինչև 2050 թվականի ռազմավարությունը։ Նա հայտարարել է, թե մինչ այս՝ նախորդ 30 տարիներին, մեր իրականության մեջ, առնվազն պետական

մակարդակում, առնվազն 30 տարվա կտրվածքով այդպիսի ռազմավարություն չի եղել, ինչը գուցե նաև պայմանավորում է այսօրվա բազմաթիվ խնդիրները: Նախ միանգամից նկատենք, որ այս պնդումն ոչ միայն աբսուրդային է, այլ նաև վիրավորական մեր պետության նախորդ բոլոր ղեկավարների նկատմամբ՝ սկսած առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանից։ Փաստորեն անկախության հռչակումը, պետության ստեղծումը, պետական ամենակարևոր ինստիտուտների՝ բանակի, պետական կառույցների, բազմաթիվ այլ համակարգերի ձևավորումն ու կայացումը տեղի են ունեցել առանց ռազմավարության։

Դրանք բոլորը, ըստ Փաշինյանի տրամաբանության, իներցիայի ուժով, կամ հախուռն արված քայլեր են․ որևէ ռազմավարական ծրագիր, քայլերի պլանավորված հաջորդականություն չի եղել։ Սա առնվազն նշանակում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը պետականաշինության գործընթացից բացարձակապես անտեղյակ է եղել, որը հեղափոխական և ընդդիմադիր Փաշինյանի համար գուցե և ինչ-որ տեղ հասկանալի լիներ։ Բայց եթե վարչապետ Փաշինյանը ևս անցած երկու տարիներին այդպես էլ չի կարողացել ընկալել, թե այնումանայնիվ պետության մեջ ինչ է կատարվել, սա արդեն վտանգավոր է, որովհետև այս տրամաբանությամբ մի օր էլ հեղափոխական վարչապետը կարող է հանկարծ հայտարարել, թե 2018 թվականի ապրիլը 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ից առաջ է եղել, իսկ հռչակագրի տեքստը, Արամ Մանուկյանի փոխարեն, ինքն է կարդացել։ Աբսուրդ է, բայց անհնար չէ։ 

Շատ ավելի լուրջ աբսուրդներ կան Փաշինյանի ներկայացրած ռազմավարության տեսլականի մեջ։ Վարչապետի խոսքով՝ ռազմավարության հանրային պահանջարկը ձևակերպվում է հետևյալ կերպ. մենք ցանկանում ենք ապրել երջանիկ՝ մեր կենսական շահերի կենտրոն Հայաստանում, որը կլինի անվտանգ, արդար, ազատ, արժանապատիվ և առաջադեմ, զանգվածային վերափոխման նպատակն արտահայտվում է «Վերափոխենք միլիոնավոր հայրենակիցների և օտարերկրացիների վերաբերմունքը Հայաստանի հանդեպ» գաղափարի ներքո։ Իսկ ռազմավարության գաղափարախոսությունն ամփոփվում է «Հայաստանն իմ օջախն է, ժողովուրդն իմ ընտանիքն է», «Կառուցենք Հայաստանը նորովի», և «Հայաստանի ապագան կախված է մեկ մարդուց, և այդ մեկ մարդը դու ես» 3 առաջնորդող կարգախոսներում։

Գործնական կամ չափելի արդյունքների մասով՝ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, թե մինչև 2050 թ. ՀՀ բնակչությունը պետք է հասցնել առնվազն 5 միլիոնի, յոթնապատկել միջին աշխատավարձը և այլն։ Ռազմավարությունը, որպես կանոն, ունենում է գործողության ծրագիր՝ ըստ տարիների, ինչպես նաև արդյունքային ցուցանիշներ։ Փաշինյանը, սակայն չի նշել, թե, օրինակ, մինչև 5 մլն-ին հասնելը, օրինակ՝ 3,5 մլն բնակչություն երբ ենք ունենալու՝ 2025-ին, 2030-ին, թե 2040-ին։ Կամ ինչ նախադրյալներ կան հավատալու, որ այդ թեզը կդառնա իրականություն։ Ի դեպ, 5 մլն բնակչություն ունենալու թեզը առաջին անգամ հնչեցրել է նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը։

Նույնը նաև աշխատավարձերի մասին, թեպետ պետք է նկատել, որ 30 տարվա ընթացքում միջին աշխատավարձի յոթ անգամ բարձրացումը զարգացման շատ ավելի ցածր տեմպ է, քան ունեցել ենք նախորդ 30 տարիներին։ 1991 թվականին՝ անկախությունից հետո, երբ 1993 թվականի դեկտեմբերին թողարկվեց պետական արժույթը՝ հայկական դրամը, նվազագույն աշխատավարձը 5000 դրամ էր, իսկ միջին աշխատավարձը մոտ 12 հազար դրամ։ Այսօր նվազագույն աշխատավարձը մեր երկրում 68 հազար դրամ է կազմում, իսկ միջին աշխատավարձը, ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների, 2020 թվականի հունվարի դրությամբ՝ եղել է 183 հազար դրամ։ Այսինքն՝ 29 տարվա ընթացքում նվազագույն աշխատավարձն աճել է 13,6, միջին աշխատավարձը՝ 15,25 անգամ։

Փաստորեն Հայաստանի նախկին իշխանությունները, որոնց Փաշինյանը մեղադրում է պետական մակարդակով երկարաժամկետ ռազմավարություն չունենալու մեջ, ՀՀ քաղաքացու բարեկեցության համար արել են ավելին, քան այսօր խոստանում է Նիկոլ Փաշինյանը։ Ընդ որում, կարելի է չկասկածել, որ 2050 թվականին աշխատավարձի աճը յոթնապատիկից ավելի մեծ կլինի, քանի որ եթե անգամ հաշվարկներ կատարվեն փողի ինֆլացիայի և գնաճի ռիսկերի փոխհատուցման ինդեքսով, ապա աճը շատ ավելի մեծ թվով կարտահայտվի։

Հայտնի չէ, թե Նիկոլ Փաշինյանը իր 30 տարվա ռազմավարության տեսլականի հիմքում ինչ ծրագրեր, հաշվարկներ և վերլուծություններ են դրված, կամ դրվա՞ծ են ընդհանրապես։ Հայտնի է, որ կառավարությունն առ այսօր չի հաստատել մինչև 2025 թվականը կրթության, մշակույթի, սպորտի, սոցիալական ապահովության, գյուղատնտեսության, առողջապահության և մնացած ոլորտների ռազմավարական զարգացման ծրագրերը։ Այդ դեպքում Նիկոլ Փաշինյանը 30 տարվա ռազմավարությունը որտեղի՞ց է հորինել։

 

Հայկ Դավթյան

դիտվել է 1484 անգամ
Լրահոս
Բիոզանգված տաշելու նուրբ արվեստը Նիկոլ ասելիս Նեռին եմ հիշում «Ամեն ինչ բարդել ժողովրդի վրա...». Դերենիկ Մալխասյան «Պայմանավորված պատերազմ է եղել», որը պատերազմի միջոցով պետք էր ամբողջական Արցախը հանձներ, բայց իրենց մոտ ոչինչ չստացվեց Տիգրան Ավինյանի որոշմամբ՝ իր գրասենյակի աշխատողները հոկտեմբերի ամսին պարգևավճար են ստացել Հայ զինծառայողը փրկում է ականի վրա հայտնված ծառայակցի կյանքը. Տեսանյութ Արցախի փրկարարները զոհվածների մարմինների որոնման աշխատանքներ են իրականացնում Մարտունու և Մարտակերտի շրջաններում Որքա՞ն է իրականում դոլարի փոխարժեքը. սպասվում է սոցիալական ծանրագույն վիճակ Իշխանությունը երկարացնում է իր հոգեվարքի նոպաները Նույնիսկ եթե Ֆրանսիան ճանաչի Արցախի անկախությունը, ռազմաքաղաքական ուժերի հաշվեկշիռը մեր օգտին չէ․ Չալաբյան Ինչ է արել այս ընթացքում Գլխավոր դատախազությունը Օնիկ Գասպարյանը փոշմանել է Գործարարներին զարմացրել է Փաշինյանի որոշումը. ով է լինելու նոր նախարարը Փաշինյանն ընդհանրապես չի տիրապետում իրավիճակին և մանիպուլյացիաներ է անում Իշխանական թիմում ևս առկա են կուլիսային տարաձայնություններ «շեֆի» գործողությունների վերաբերյալ. «Նիկոլի մահապարտները» Արթուր Վանեցյանը՝ մեկուսարանում անցկացրած օրերի մասին Ինչո՞ւ Վիտալի Բալասանյանին թույլ չտվեցին ստանձնել Շուշիի պաշտպանությունը Իշխանականները պատրաստվում են ճիշտ պահին թռչել «գնացքից» Փաշինյանը հերթով չեզոքացնելու է բոլոր «անվստահելիներին» Բաբայանի թիմն անհասկանալի է պահում իրեն Արցախի անկախությունը Ֆրանսիան չի ճանաչել. Արմեն Աշոտյան Նոր հանցավոր գործարքի հոտ է զգացվում Արցախի թիկունքում ՀՀ-ի հետ կապված հարցերը, այլեւս, քննարկվում և լուծվում են առանց Հայաստանի մասնակցության.Գոհար Մելոյան Դատավոր Ֆարխոյանը վերջացած մարդ է, որովհետև դավաճան Նիկոլի քաղաքական հրահանգները դակելով՝ նպաստել է հայրենիքի հանձնմանը․ Բաբկեն Հարությունյան Խոսնակ Մանեն պետք է կատարեր «Դավաճաններ» իշխանական խմբավորման պարագլխի հանձնարարությունը ու պետք է շեղեր հանրության ուշադրությունը
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Տեսակամուրջ. «Ե՞րբ ԵԱՏՄ անդամ երկրները կհաղթահարեն ճգնաժամը» Նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 12: 00-ին, Sputnik Արմենիա մամուլի կենտրոնում կանցկացվի Մոսկվա - Երևան - Մինսկ - Բիշքեկ - Նուր-Սուլթան տեսակամուրջ։ Թեման՝ «ԵԱՏՄ երկրների տնտեսությունները 2021 թ. - կանխատեսում Հայաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղըզստանի, Ռուսաստանի և Տաջիկստանի համար»: Նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն հոկտեմբերի 27-ից արցախյան պատերազմում գտնվող մասնակիցներ: ԹԵՄԱ՝ արցախյան պատերազմի կամավորները չեն ընդունում Նիկոլ Փաշինյանի ստորագրած խայտառակ կապիտուլիացիայի փաստաթուղթը. կամավորները պատրաստ են նոր պատերազմի: նոյեմբերի 25-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը: Թեմա` Արցախյան պատերազմ, գերիների հանձնում, ինչ քայլեր են իրականացվում գերիներին հայրենիք վերադարձնելու հարցում նոյեմբերի 25-ին, ժամը 14:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը Թեմա` գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները, ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը, ՌԴ պաշտոնատար անձանց այցը Հայաստան, իրականացվող քայլերը: Ներքին քաղաքական կյանք: Մովսես Հակոբյանի և վարչապետի տիկին Աննա Հակոբյանի կոնֆլիկտը Նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 12.00-ին Sputnik Արմենիա մամուլի կենտրոնում տեղի կունենա Մոսկվա-Երևան տեսակամուրջ. «WarGonzo» նախագծի հեղինակ Սեմյոն Պեգովը կխոսի արցախյան պատերազմի ու մարտական գործողությունների վերաբերյալ իր դիտարկումների և տպավորությունների մասին: Ասուլիսը կհեռարձակվի Facebook–ի և Youtube–ի մեր էջերում: Նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն Ռեֆորմիստներ կուսակցության նախագահ Վահան Բաբայանը և մեդիափորձագետ Տիգրան Քոչարյանը: ԹԵՄԱ՝ գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները. մամուլում շրջանառվում է Սեյրան Օհանյանին կալանավորելու Բաքվի դատարանի որոշման մասին տեղեկություն. Մայր Աթոռը հաստատում է՝ ԱԱԾ-ն հերքում է, Տեր Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանի ԱԱԾ հրավիրվելը. ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը. ներքաղաքական զարգացումներ: նոյեմբերի 23-ին, ժամը 11:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է գնդապետ Սայաթ Շիրինյանը: Թեմա` գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները, ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը, ՌԴ պաշտոնատար անձանց այցը Հայաստան, իրականացվող քայլերը: Ներքին քաղաքական կյանք: Մովսես Հակոբյանի և վարչապետի տիկին Աննա Հակոբյանի կոնֆլիկտը նոյեմբերի 23-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի նախկին տնօրեն Արա Վարդանյանը: Թեմա` գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները, ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը, ՌԴ պաշտոնատար անձանց այցը Հայաստան, իրականացվող քայլերը: Ներքին քաղաքական կյանք: Մովսես Հակոբյանի և վարչապետի տիկին Աննա Հակոբյանի կոնֆլիկտը նոյեմբերի 23-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ազգագրագետ Սուսաննա Մելիքյանը և «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը։ Թեմա` գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները, ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը, ՌԴ պաշտոնատար անձանց այցը Հայաստան, իրականացվող քայլերը: Ներքին քաղաքական կյանք նոյեմբերի 23-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը Թեմա` գեներալ-գնդապետ Մովսես Հակոբյանի հայտարարությունները, ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի անդրադարձը Ղարաբաղի հարցի լուծմանը, ՌԴ պաշտոնատար անձանց այցը Հայաստան, իրականացվող քայլերը: Ներքին քաղաքական կյանք
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub