Չի կարող օրենքից բխող ստորադաս իրավական փաստաթուղթը հակասություն ունենալ օրենքի հետ

Կրկին թեժացել են «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան ուսումնական պլանից հանելու մասին խոսակցությունները, որի առիթը դարձավ նոր «Հանրակրթության պետական չափորոշիչ» փաստաթղթի հանրային քննարկումը, որտեղ գրված է, որ 5-6-րդ դասարաններում Հայաստանի պատմությունը, աշխարհագրությունը, մշակույթը, կրոնը, հասարակական կյանքի ոլորտները ներկայացվելու են ինտեգրված առարկաների միջոցով, իսկ 7-12-րդ դասարաններում՝ առանձին առարկաներով։ Կարծես հստակ գրված է, որ 7-12-րդ դասարաններում առանձին պետք է դասավանդվեն վերոնշյալ առարկաները, որոնց մեջ է նաև Հայ եկեղեցու պատմությունը։

Այս առարկայի դասավանդումը պաշտպանված է օրենքով և ՀՀ Սահմանադրությամբ Հայաստանյայց առաքելական Սուրբ եկեղեցուն տրված կարգավիճակով ու ոչ մի պաշտոնյա իրեն չի կարող իրավունք վերապահել դեմ գնալ Օրենքին։
Եվ այսպես․ 1999թ․ մայիսին ընդունված «Կրթության մասին» ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 3-րդ կետն ասում է․«Հայաստանի Հանրապետության կրթական համակարգը նպատակաուղղված է հայ ժողովրդի հոգևոր և մտավոր ներուժի ամրապնդմանը, ազգային և համամարդկային արժեքների պահպանմանն ու զարգացմանը: Այդ գործին իր նպաստն է բերում նաև Հայ Եկեղեցին:»

ՀՀ Սահմանադրությունն ասում է․ «Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում է Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու՝ որպես ազգային եկեղեցու բացառիկ առաքելությունը հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, նրա ազգային մշակույթի զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման գործում»։ 2007թ․ փետրվարի 22-ին Ազգային ժողովն ընդունեց «Հայաստանի Հանրապետության և Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու հարաբերությունների մասին» օրենքը, որտեղ 8-րդ հոդվածում ամրագրվեց․ Հայաստանյաց առաքելական Սուրբ եկեղեցին իրավունք ունի․ «2) մասնակցելու պետական կրթական հաստատություններում «Հայ Եկեղեցու պատմություն» առարկայի ուսումնական ծրագրի և դասագրքի մշակմանը, այն դասավանդող ուսուցիչների որակավորման պահանջների սահմանմանը և դպրոցներին ներկայացնելու այդ ուսուցիչների թեկնածությունները.
3) պետական կրթական հաստատություններում կամավոր ուսումնական դասընթացներ կազմակերպելու՝ օգտագործելով դրանց շենքերն ու ռեսուրսները՝ այդ հաստատությունների հետ համաձայնեցնելով դասընթացների իրականացմանն առնչվող խնդիրները.
4) նպաստելու հասարակության հոգևոր կրթությանը կրթական հաստատություններում՝ օրենքով սահմանված կարգով:
3. Պետությունը երաշխավորում է կրոնական կրթության իրավունքի իրացումը՝ կամավորության հիման վրա:»
Խնդրում եմ, հեռու մնացեք «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան դպրոցական ուսումնական պլաններից հանելու մտքից,, դա չի բխելու ո՛չ մեր գործող Սահմանադրությունից, ո՛չ Օրենքներից։ Մեր եսակենտրոն ժամանակներում մեզանում գլուխ բարձրացնող բազմաթիվ անբարոյական երևույթներ կկանխվեն նաև ա՛յս կրթությամբ, որի արդյունավետությունը դեռևս հեռու է գրված չափորոշիչներից։ Ա՛յ, սա խնդիր է, արժե ա՛յս մասին լրջորեն մտահոգվել ու սթափվել։
Պետական չափորոշչի այս նախագծի դրական առանձնահատկությունը ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏԻ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ԿԱՐՈՂՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ՀԱՆՐԱԿՐԹԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ՎԵՐՋՆԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐն են։ Շրջանավարտից ակնկալվող կարողունակություններն 8-ն են իսկ վերջնարդյունքները տարրականի շրջանավարտների դեպքում սահմանվել են 37 կետով, հիմնականի դեպքում՝ 52-ով և միջնակարգի դեպքում՝ 48-ով։ Կարդում ես ու մտածում, տեսնես կա՞ արդյոք ուսումնասիրություն, վերլուծություն այն մասին, թե առաջարկվող ուսումնական առարկաներն ապահովելո՞ւ են այս ակնկալվող կարողունակություններն ու վերջնաարդյունքները, մեր մանկավարժների ո՞ր տոկոսն է պատրաստ ապահովելու Չափորոշչով պահանջվող այս արդյունքները, նախատեսվո՞ւմ է բուհական մանկավարժական կրթության այն բարեփոխումը, որի արդյունքում կունենանք աշակերտից պահանջվող 8 կարողունակությունները բացահայտող մանկավարժներ։ Հայտնի չէ, որովհետև դեռևս չունենք «Կրթության զարգացման պետական ծրագիր» օրենք, որը կձևակերպեր հեղափոխությունից հետո կրթության բարեփոխմանն ուղղված տեսլականն ու քայլերի հաջորդականությունը։ Ե՞րբ կունենանք, հայտնի չէ։
Բայց ինձ մեկ այլ հարց է շատ մտահոգում։ Ես Չափորոշչի այս նախագծի մի քանի կետում նկատել եմ գործող «Հանրակրթության մասին» օրենքի հետ հակասություն, որի մասին փակ քննարկումների ժամանակ էլ եմ ասել, սակայն որևէ արձագանք չեմ ստացել։
Վերոնշյալ օրենքում Չափորոշչի սահմանումը սա է․ « հանրակրթության պետական չափորոշիչ` նորմատիվ փաստաթուղթ, որը սահմանում է հանրակրթական հիմնական ծրագրերի բովանդակության պարտադիր նվազագույնը, կրթական ծրագրի առավելագույն ծավալը, ըստ կրթական մակարդակների` շրջանավարտներին ներկայացվող ընդհանրական որակական պահանջները, սովորողների գնահատման համակարգը.", իսկ այս նախագծի հիմնավորման մեջ առաջարկվում է հանրակրթության պետական չափորոշչում հրաժարվել «Հանրակրթական հիմնական ծրագրերի բովանդակության պարտադիր նվազագույնը» սահմանումից, ինչը հնարավորություն կընձեռի գիտության և տեխնոլոգիաների արագ զարգացմանը զուգընթաց ներդնել նոր բովանդակություն և ծրագրեր: Համամիտ լինելով այս առաջարկի հետ, ավելին՝ առաջարկում եմ հրաժարվել նաև «կրթական ծրագրի առավելագույն ծավալ» հասկացությունից, բայց խնդիր եմ տեսնում Օրենքի սահմանման հետ։ Չի կարող օրենքից բխող իրավական ստորադաս փաստաթուղթը հակասություն ունենալ օրենքի հետ։
Հաջորդ հակասությունը գալիս է գիտելիքների գնահատման 1-10 միավորների համակարգում բացասական միավորներից հրաժարվելուց, որի հետ շատ համամիտ եմ, այն շատ կարևոր է գիտելիքը արժևորելու տեսակետից, որքան էլ այն փոքր կամ քիչ լինի, ինչպես ուզում եք որակեք, ցանկացած գիտելիք ու կարողություն չի կարող բացասական գնահատվել, երբ երկրում համընդհանուր ներառական կրթություն է իրականացվում։ Ինչպես պահանջում է 2014թ․ դեկտեմբերին ընդունված «Հանրակրթության մասին» օրենքը, որով երաշխավորվում է կրթության ներառական քաղաքականությունը, յուրաքանչյուր սովորող պետք է ստանա իր կարողություններին համապատասխան գիտելիք և հմտություն, որը կամփոփվի հիմնական կրթության վկայականով և ատեստատով, որտեղ կարող են լինել 1-10 միավորներ։ Ուղղակի խելամիտ շեմեր պետք է սահմանվեն միջին մասնագիտական կրթական հաստատությունների և բուհերի համար։
Սակայն գնահատման 10, միայն դրական միավորներով համակարգը ընդունելու դեպքում ամբողջությամբ պետք է վերանայվեն «Հանրակրթության մասին» օրենքի 16րդ հոդվածի 10-րդ և 11-րդ կետերն ու սովորողների տեղափոխման, փոխադրման և ազատման գործող կարգերը։

Մասնավորապես, Օրենքում պետք է վերանայվի այս միտքը․"Հանրակրթական ծրագրերի յուրացման արդյունքներն ամփոփվում են կրթական յուրաքանչյուր աստիճանի ավարտին: Հանրակրթական ծրագրի նախորդ աստիճանը չյուրացրած սովորողին չի թույլատրվում անցնել հանրակրթության հաջորդ աստիճան:" Կամ սա․"200 ժամից ավելի բացակայելու դեպքում սովորողը կրկնում է ուսումնական պլանով սահմանված տվյալ դասարանի ծրագիրը"։ Այս նորմը միջնակարգ կրթության 3-րդ մակարդակում կարելի է կիրառել ներդրվող կրեդիտային համակարգի մեջ։
Ինչ վերաբերում է տարրական դպրոցում միավորային գնահատումից հրաժարվելուն, որին կողմնակից եմ, սակայն այն, իմ կարծիքով, հակասության մեջ է մտնում Օրենքի այս կետի հետ․"2. Տարրական, հիմնական և միջնակարգ հանրակրթական ծրագրերի ավարտին իրականացվում է հանրակրթության պետական չափորոշչի պահանջներին սովորողների համապատասխանության ստուգում` պետական ամփոփիչ ատեստավորում:" "Ստուգում" -ը ենթադրում է միավորային գնահատում, որն առաջարկում են փոխարինել բնութագրերով, որոնք պետական ամփոփիչ ատեստավորմանը փոխարինող փաստաթուղթ չեն կարող լինել, որովհետև նման փաստաթուղթ սահմանված չէ Օրենքով։ Կարելի է միավորային գնահատումը սկսել 4-րդ դասարանի 2-րդ կիսամյակից, տարրականն ավարտել համապատասխան ստուգում իրականացնելով, որը նաև տարրականի դասվարների աշխատանքի ցուցիչ կարող է դիտվել նրանց ատեստավորման ժամանակ։
Ամփոփենք այս հարցով՝ մինչև Օրենքում չարվեն վերոնշյալ փոփոխությունները, այս Նախագիծն ինչպե՞ս կարող է գործողության մեջ դրվել։

Անահիտ Բախշյան
Հանրային խորհրդի անդամ
07․07․2020թ․

 

դիտվել է 314 անգամ
Լրահոս
Արցախը՝ Պուտինի մեծ քաղաքականության նուրբ դետալների կիզակետում Թուրքական ապրանքի արգելանքի լույսն ու ստվերը Ինչ են ուզում ապահովել Ալիևի համար Արցախում. Ամերիկացի դեսպանի սենսացիոն բացահայտումը Մոսկվայից արդեն բաց են խոսում Արցախում ռուս դեսանտների ներգրավման հարցով «Արցախը անկախ պետություն է, և վե՛րջ»․ ճանաչել Արցախի անկախությունը Էրդողանը և Ռոհանին հեռախոսազրույց են ունեցել Պատերազմը հասավ իմ խրամատ «Գուցե պետք է փոքր-ինչ փոփոխել Մինսկի խմբի ձևաչափը, բայց ընդունելի կոմպրոմիս պետք է լինի բոլորի համար»․ Վ․ Պուտին. video Ղարաբաղի հարցում մեր ու Թուրքիայի դիրքորոշումները չեն համընկնում․ Պուտին. video Արցախի հյուսիսային ուղղությամբ Banak.info-ն ենթարկվել է ականանետային հարձակման Ըստ թուրք նախարարի՝ Թուրքիան բացի ռուսական S-400-ներից, կարող է ունենալ նաև ամերիկյան Patriot-ներ Պուտին. Լեռնային Ղարաբաղում ներկայիս հակամարտությունում զոհերի ընդհանուր թիվը մոտենում է 5 հազարի. video Պուտին. Եթե Ղարաբաղում 30 տարի բանակցություններ են ընթանում, բայց օգուտ չկա, դա դեռ չի նշանակում, որ պետք է կրակել ՀՀ վարչապետն անդրադարձել է ԼՂ հակամարտության գոտում խաղաղապահների տեղակայման հնարավորությանը Հույս ունեմ, որ ԱՄՆ-ն կօգնի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում. Պուտին «Շուշին հրթռիակոծել են շատ ավելի հզոր զենքով, քան «Սմերչն» է». ռուսական տելեգրամյան ալիք Սարգսի երազանքները շատ էին. ուզում էր՝ աղջիկը բժիշկ դառնար, որպեսզի միասին լինեին զինծառայողների կողքին. մտերիմը՝ ջավախքցի զոհված զինծառայողի մասին Մեզ մտահոգում է մի բան՝ չմրսել ձեր թաղման ժամանակ. Պուտինը զգուշացում է արել Ռուսաստանի թշնամիներին ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը՝ Թուրքիային. «նվազեցնել լարվածությունը Լեռնային Ղարաբաղում» Զատուլինը` ղարաբաղյան հակամարտության համատեքստում «դեսանտային գործողության» մասին իր հայտարարության մասին Այսօր մենք ունենք հակամարտություն ամենավատ ձևով. Պուտին Խուճապ չկա, բնակիչների մարտական ոգին բարձր է. Դավիթ Տոնոյանը եղել է մարտական գործողությունների հարակից բնակավայրում (լուսանկարներ) Կապի մեջ եմ եղել Արցախի նախագահի հետ. Ծառուկյան Արցախի ՊԲ-ն խոցել է թուրքական արտադրության հերթական Bayraktar TB2 ԱԹՍ-ը. video Պաշտպանության բանակն այս պահին թեժ մարտեր է մղում Մարտունու շրջանի Շեխեր և Ջիվանի գյուղերի մատույցներում
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հոկտեմբերի 23-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբը Մամուլի շենքի 2-րդ հարկում՝ «Արծիվ մահապարտների» գրասենյակում, կազմակերպում է մամուլի ասուլիս: Բանախոսն է «Արծիվ մահապարտների միություն» ՀԿ ղեկավար, գեներալ-մայոր Աստվածատուր Պետրոսյանը: Թեման՝ «Մեր տեսլականը, հերոսական մաքառումը այս պատերազմում»: Հասցեն՝ Արշակունյաց 4, Մամուլի շենք, 2-րդ հարկ: Հարցերի դեպքում զանգահարել՝ 077 400-955: Հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 11:15-ին, Մեդիա կենտրոնի առցանց հյուրը իրանագետ Գարիկ Միսակյանն է: Հարցազրույցի թեման՝ «Իրանի գործոնը՝ Արցախի դեմ ադրբեջանաթուրքական պատերազմում»: Հոկտեմբերի 21-ին՝ ժամը 12։00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպում է առցանց քննարկում «Թուրքական ապրանքների ներկրման արգելք. այլընտրանքային ի՞նչ լուծումներ են առաջարկվում» թեմայով։ Բանախոսներ՝ - Արտակ Մանուկյան, ՀՀ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ, - Արուսյակ Հայրապետյան, Ֆրանսիա-Հայաստան առևտրաարդյունաբերական պալատի տնօրեն, - Ֆելիքս Փայտյան, Հայ-բելգիական, առևտրաարդյունաբերական պալատի գործադիր տնօրեն - Դիանա Սարումովա Եվրոպական առևտրաարդյունաբերական պալատի գործադիր տն... Հոկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի Ղարաբաղ կոմիտեի հիմնադիր անդամ Գագիկ Սաֆարյանը: ԹԵՄԱ՝ Արցախյան պատերազմ. մարտունակ բանակ. Արցախի անվտանգությունը. ազատամարտիկները բանակի կողքին. արցախցու ոգին: ԱՌՑԱՆՑ ԱՍՈՒԼԻՍ ԼՐԱՏՎԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՀԱՐԳԵԼԻ ԳՈՐԾԸՆԿԵՐՆԵՐ, Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 13:00-ին «Արմենպրես»-ի մամուլի սրահում տեղի կունենա Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանի և ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախախազության Զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի ավագ դատախազ Արշակ Մարտիրոսյանի մամուլի ԱՌՑԱՆՑ ասուլիսը: ԹԵՄԱ- Արցախում ընթացող պատերազմի շուրջ տեղի ունեցող իրավական գործընթացնե... Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհուրընկալվի նախիջևանագետ, հայագետ Արգամ Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ թշնամու ձեռագիրը 100 տարի անց. Ցեղասպանություն. էթնիկ զտում. ունեցվածքի յուրացում. Թուրքիայի ներգրավածությունը Արցախի պատերազմում՝ պատճառներն ու հիմքերը: Հոկտեմբերի 17-ին, ժամը 13:00-ին, Մեդիա կենտրոնն առցանց հարցազրույց կվարի Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի համահայկական ծրագրերի վարչության գիտակրթական ծրագրերի բաժնի պետ Հայկ Ենգիբարյանի հետ: Թեման՝ «Երբ արևմտյան և եվրոպական նավերը հայկական լեռներ չեն բարձրանում. Հայկական Սփյուռքի ներուժը»: Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ցեղասպանագետ Հայկ Դեմոյանը: ԹԵՄԱ՝ Արցախյան պատերազմ. հայերի Ցեղասպանություն. թշնամու ձեռագիրը 100 տարի անց. հայրենազրկում. ունեցվածքի յուրացում: Հարգելի գործընկերներ, վաղը՝ հոկտեմբերի 12֊ին, ժամը 13։00֊ին '' Պոստ Սկրիպտում" մամուլի ակումբի հյուրերն են «ՀԱՅ արտադրողը ՀԱՅ զինվորի կողքին» նախաձեռնության կազմակերպիչներ Ֆլորա Վարդանյանը և Գոհար Մկոյանը։ Թեման՝ միասին օգնենք հայոց բանակին։ Այս նախաձեռնության լուսաբանումը խիստ ԿԱՐԵՎՈՐ և խրախուսելի է։ Հոկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ցեղասպանագետ Սուրեն Մանուկյանը: ԹԵՄԱ՝ Արցախյան պատերազմ. հայերի Ցեղասպանություն. թշնամու ձեռագիրը 100 տարի անց. հայրենազրկում. ունեցվածքի յուրացում:
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub