Ետկորոնավիրուսյան Հայաստան․ էմոցիաները լքում են քաղաքական թատերաբեմը

Որքան էլ վարակի հետևանքներն ահասարսուռ ու ավերիչ լինեն, այն մի օր պետք է վերջանա, և մենք մի օր արթնանալու ենք ու ստիպված ենք լինելու որոշել, թե ինչպես ենք շարունակելու ապրել։ Ոմանք հայտնաբերելու են, որ անգամ կարանտինի ավարտից հետո էլ ստիպված են լինելու շարունակել տանը նստել, աշխատանքի բացակայության պատճառով ոմանց համար կյանքը նեղանալու է այնքան, որ ստիպված են լինելու մտածել ամենապարզագույն կենցաղային խնդիրների մասին։ Արտագաղթելու ծրագրեր ունեցողները հայտնաբերելու են, որ արտագաղթելու վայրերն արդեն փակ են և իրենց այնտեղ այլևս սպասող չկա։ Մի խոսքով, կյանքի նպատակները՝ հնարավորությունների հետ մեկտեղ, սեղմվելու են՝ աշխարհը փոխվում է, փոխվում են նաև քաղաքակրթական վեկտորները։ Համենայն դեպս նման կանխատեսումներն ամենատարածվածերից են ու ամենատրամաբանականը։

Պետական կառավարմամբ կամ անգամ քաղաքականությամբ զբաղվելու հիմնական խնդիրներից մեկն ապագա զարգացման սցենարները կանխագուշակելն է և դրանցից յուրաքանչյուրի ժամանակ գործողությունների պլաններ մշակելը։ Դա այն է, ինչը երբեք բնորոշ չի եղել հայկական քաղաքական մտքին, որը հիմնականում պատեհապաշտ է, իրավիճակային ու անպատասխանատու։

Վերջ իներցիային․ պետական ազգայնականություն

Ժամանակակից աշխարհում կուտակվել էին բազմաթիվ խնդիրներ ու հակասություններ, սակայն դրանց լուծումները հետաձգվում էին։ Առաջատար երկրների տնտեսական պատերազմները, որոնք Թրամփի նախագահ դառնալուց հետո իրենց «անկեղծ» դրսևորումները ստացան, համաճարակի պայմաններում հստակ ուրվագիծ ունեցան և որոնցից խուսափել այլևս հնարավոր չի լինի։ Գլոբալիստական ու լիբերալ նախագծերը տեղի են տալիս «ազգայնական» էգոիզմին, ու մենք դրան պետք է պատրաստ լինենք։ Երկրները դառնում են գերռացիոնալ, ու յուրաքանչյուրը պետք է առաջին հերթին իր խնդիրները լուծի, եթե հնարավոր է՝ ուրիշների հաշվին (եթե կարողանա)։ Սա արդեն իրականություն է։

Տարածաշրջանային մեծ պրոյեկտները, ինչպիսին Եվրոպական Միությունն է, արդեն հարցականի տակ են դրված։ Ուրվագծվում է նաև Եվրոպայի «աղվես» Մեծ Բրիտանիայի Բրեքսիթի ծրագրի հեռանկարայնությունը՝ նա ժամանակից շուտ նախապատրաստվեց տարանջատման ժամանակաշրջանին։

Գալիս է անկեղծության պահը, և այն երկրները, որոնք ավելի շուտ դա կհասկանան ու կնախապատրաստվեն նոր քաղաքակրթությանը, բնականաբար կշահեն։

Լիբերալիզմին գալիս են փոխարինելու պետական ազգայնականությունը և պրոտեկցիոնիզմը։ Ոչ միայն մենք՝ որպես անհատներ ենք փակվել տներում, այլև ազգերն են «տներում նստել»։

Կոլեկտիվիզմն՝ ընդդեմ անհատապաշտության

Մենք փակվել ենք տներում և դարձել ենք «ընտանի կենդանիներ»։ Դրա հետ մեկտեղ փոխվում են մեր ապրելակերպը, մտածելակերպը, կենցաղն ու խնդիրները։ Դա ժամանակավոր երևույթ չէ։

Պետությունը նույնպես դառնում է մի մեծ ընտանիք, և մենք սկսել ենք միմյանց հետևել, միմյանց պարտադրել որոշակի կանոններ, որովհետև յուրաքանչյուրը, դառնալով վարակի աղբյուր, սպառնում է մյուսներին։

Մեր կյանքն արդեն մեր անձնական գործը չէ։ Մենք միմյանց նկատմամբ պարտավորություններ ենք ձեռք բերում, և եթե դա չընդունենք, մեզ այն կպարտադրեն։

Հանրային շահը դառնում է առաջնային։ Դա ոչ միայն վարակվելուն է վերաբերում, այլև պարենի պաշարին, որը պետք է բոլորին բաշխվի «ըստ պահանջմունքի», այլ ոչ թէ «ըստ ընդունակությունների»։

Բոլորը բոլորի նկատմամբ պարտավորություններ են ձեռք բերում, և դա չի ավարտվելու վարակի մարման հետ մեկտեղ։ Սպասվող տնտեսական ճգնաժամը մեզ երկար ժամանակ է պարտադրելու լիբերալիզմից անցում կատարել կոլեկտիվիզմի։ Սակայն դա լինելու է ռացիոնալ կոլեկտիվիզմ՝ առանց մարքսիզմի իդեալների ու աշխարհայացքի։

Եկող աշխարհում միմյանց միջև մրցելու են ոչ թե անհատները, այլ ազգերը, այսինքն «թիմային» պայքար է սկսվելու, ինչը պարտադրելու է թիմային մտածողություն։

Ավանդական քաղաքականության ավարտը

Բնականաբար, այդ ամենն ազդելու է նաև ներքաղաքական պայքարի տրամաբանության վրա։

2018-ի «հեղափոխությունը» գաղափարազուրկ էր ու ինքնանպատակ, բայց դա չի նշանակում, որ այն պատահականություն էր։ Այն օրինաչափ էր ու պետք է տեղի ունենար։ Դրա ապացույցն այն էր, որ բազմությունն այն ողջունեց։ Մարդիկ փոփոխություններ էին ցանկանում։ Սակայն մի գաղափարազուրկ իշխանությանը փոխարինել է մեկ այլ գաղափարազուրկ իշխանություն, և պատահական չէ նաև, որ կուսակցությունները ճգնաժամի մեջ են հայտնվել, այդ թվում նաև իշխող արհեստական կազմակերպությունը։ Պատճառը պարզ է․ կուսակցությունները պետք է որևէ աշխարհայացքի վրա հենված լինեն, ինչը չկա։

«Հեղափոխությունը» ծնեց իր Պոպուլիստին, ինչը բնական էր։ Առանց պոպուլիզմի՝ չի կարող լինել որևէ արմատական փոփոխություն, սակայն չծնեց իր Տնտեսագետին, Հրապարակախոսին ու Փիլիսոփային, մենք ունեցանք միայն Հայհոյող։

Պոպուլիզմի իներցիան կարող է մեծ լինել, ունենալ իր սպառողին, կարելի է անգամ «պինցետով» չեզոքացնել վարակը, սակայն այն ունի իր օգտագործման ժամկետը, հատկապես երբ սկսվում են կատակլիզմները և պահանջներն ու սպասումները դառնում են շատ կոնկրետ ու հրատապ։

Ի տարբերություն հայկական ավանդական քաղաքական պայքարի՝ մեզ սպասում է գաղափարների ու նախագծերի պայքար։ Դա, գուցե, կորոնավիրուսի այն քիչ դրական հետևանքներից է, որը կարող է լինել։

Ստեփան Դանիելյան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

դիտվել է 316 անգամ
Լրահոս
Ալագյազ-Ապարան ճանապարհին բախվել են «Mercedes» և «ՎԱԶ-2107» ավտոմեքենաները. կա տուժած Ռոբերտ Քոչարյանը շարժում է ձևավորում Հարկային բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվում փոքր և միջին բիզնեսի համար Վրաստան մուտքն արգելող որոշումը շարունակում է ուժի մեջ մնալ. արգելքը չի վերաբերում բեռնափոխադրումներին. ԱԻՆ Մասիս-Չարբախ ճանապարհին բազմաթիվ վնասվածքներով 43-ամյա տղամարդ է հայտնաբերվել Վայոց ձորի մարզում 74-ամյա վարորդը LADA-ով բախվել է ցանկապատին և բարձրությունից ընկել բնակչի հողամասի մեջ․ վիրավոր ամուսինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Արարատ Միրզոյանի կարգադրությամբ ԱԺ աշխատակազմի մի շարք պետական ծառայողներ և աշխատողներ պարգևատրվել են Աղձք գյուղի ջրանցքը քաղաքացի է ընկել Բոլոր ռեստորաններն էլ կարող են աշխատել. արգելվում են կենդանի կատարումները, պարերն ու սերտ շփում ենթադրող միջոցառումները «Դու նախարար ե՞ս, թե՞ հայաթի ջադու պառավ, ա՛յ անասուն» վիճակ Էրիկ Գրիգորյանին փոխարինող չեն գտնում. ինչ ճակատագիր է սպասվում նախարարությանը Արդարադատության նախարարի տեղակալներից մեկի հաստիքը թափուր կմնա Անհետ կորել է Ներքին Խնձորեսկի 30-ամյա բնակիչը․ընտանիքը մտահոգություն ունի՝ գուցե վերջինս հատել է սահմանը ԼՀԿ-ն իր կորցրած մանդատի հարցով գնալու է մինչեւ վերջ. սպառելու է բոլոր ընթացակարգերը եւ դիմի ՍԴ Ի՞նչ հարցեր են ընդգրկված դատավորների ընդհանուր ժողովում. հայտնի ՍԴ դատավորի թեկնածուի անունը Ով հրաժեշտ կտա պաշտոնին Ծախսել են, բայց չգիտեն՝ որքան. ինչու է առողջապահության նախարարությունը թաքցնում տվյալները Հնարավոր է ատոմակայանը այլեւս չաշխատի՞ Բա պիտի գեներալը լավ մեքենա քշի, բա ո՞վ պիտի քշի՝ Սորոսի վաստակ ոջիլները՞․ Նարեկ Մալյան (video) Արտաքին պարտքն աճելու է, բյուջեն շարունակվում է թերակատարվել Պրեմիայից քշվածները «Կոռուպցիայի դեմ պայքար»՝ ամերիկյան կուռացիայով Ռուսաստան-Բելառուս միավորման մեծ գործարքը. «Բատկայի» մեկ ամսվա հնազանդությունը «Այդ որոշումը կարող է ուժեղացնել մահմեդական և քրիստոնյա բնակչության պառակտումը»․ ՌԴ-ի արձագանքը Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերափոխելու որոշմանը Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
ՀՈՒԼԻՍԻ 13-ին` ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ ԱԻՆ հրդեհային և տեխնիկական անվտանգության հետաքննության վարչության պետի տեղակալ Սերգեյ Հայրապետյանի ասուլիսը: Թեմա- Հայաստանում հրդեհային անվտանգության իրավիճակը, շոգ եղանակով պայմանավորված հնարավոր ռիսկերը: Հարգելի գործընկերներ, COVID-19 համավարակի տարածմամբ պայմանավորված, ասուլիսներն առայժմ անցկացվելու են առցանց ձևաչափով: Խնդրում ենք լրագրողներին չներկայանալ ասուլիսի վայր: Դուք կարող... Հունիսի 10-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՙՙԻրավունքի սահման՚՚ ՍՊԸ ղեկավար Գևորգ Հովհաննիսյանը, ՙՙԻրավունքի և արժեքների գերակայություն՚՚ հ/կ -ի ղեկավար Սարգիս Տեր-Եսայանը և Երևանի այլընտրանքնային քաղաքապետարան նախաձեռնության ղեկավար Սոնա Աղեկյանը: Թեմա՝ դիմակների պարտադիր կրելը, տուգանքների հնարավոր բարձրացումը, ինչու են ոտնահարվում մարդու իրավուքնենրը: Հուլիսի 10-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են քաղաքական գործիչ Արա Վարդանյանը և փաստաբան Ալեքսանդր Կոչուբաևը: Թեմա` ՄԻԵԴ-իպատասխանը ՍԴ 3 նախկին դատավորների և ՍԴ նախկին նախագահ Հրայր Թովմասյանի դիմումին, ԲԴԽ որոշումը Ալեքսանդր Ազարյանի գործով, ներքաղաքական իրավիճակ: ՀՈՒԼԻՍԻ 10-ին` ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության կիբեռհանցագործությունների և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում կատարված հանցագործությունների քննության վարչություն ՀԿԳ ավագ քննիչ Սասուն Գրիգորյանի ասուլիսը: Թեմա- Առցանց խարդախություններ, վերջին շրջանի միտումներ, հնարավոր ռիսկեր: Հարգելի գործընկերներ, COVID-19 համավարակի տարածմամբ պայմանավորված, ասուլիսներն առայժմ ան... Հուլիսի 10-ին` ժամը 12:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում "Դեմոկրատական այլընտրանք" կուսակցության Քաղաքական խորհրդի նախագահ Սուրեն Սուրենյանցը կխոսի գույքահարկի նոր օրենքի մասին, կանդրադառնա ՍԴ շուրջ ստեղծված իրավիճակին։ Բանախոսը կխոսի նաև ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումների մասին։ Հուլիսի 10-ին` ժամը 11:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում տնտեսագետ Կարեն Սարգսյանը կխոսի գույքահարկի նոր օրենքի մասին, կանդրադառնա թե որքանով այն նոր բեռ կլինի հասարակության համար, ռիսկերին և հնարավոր հետևանքներին։ ՀՈՒԼԻՍԻ 9-ին` ժամը 10:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալության պետ Գևորգ Հայրապետյանի ասուլիսը: Թեմա- Ինչպես պաշտպանել անձնական տվյալները համացանցում եւ չդառնալ ֆիշինգի (phishing) զոհ: Հարգելի գործընկերներ, COVID-19 համավարակի տարածմամբ պայմանավորված, ասուլիսներն առայժմ անցկացվելու են առցանց ձևաչափով: Խնդրում ենք լրագրողներին չներկայանալ ասուլիսի վայր: Դուք կարող եք «Արմենպրես» լրատվական գործակալության՝... Հուլիսի 9-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է ռազմական փորձագետ Վան Համբարձումյանը: Թեման՝ «1. Ադրբեջանական ԶՈւ հերթական զորավարժությունը, որի ընթացքում կրկին նոր ստորաբաժանումներ են մոտեցնում սահմանին: 2. Ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների խորացումը՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների սառեցման ֆոնին. հետևանքները: 3. Այս պահին Թուրքիայի մղած երեք պատերազմները»: Հասցեն՝ Արշակունյաց 4, Մամուլի շենք, 13-րդ հարկ: ՀՈՒԼԻՍԻ 9-ին` ժամը 15:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանի և Կ. Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրի տնօրեն Կարեն Ղազարյանի ասուլիսը։ Թեմա-Հուլիսի 10-28-ը Երևանում կայանալիք «Music 20» խորագրով առցանց միջազգային փառատոնի մանրամասներ։ Հարգելի գործընկերներ, COVID-19 համավարակի տարածմամբ պայմանավորված, ասուլիսներն առայժմ անցկացվելու են առցանց ձևաչափով:... Հուլիսի 7-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են փորձագետներ Ա. Հարությունյանը և Ա. Ավագյանը: Թեմա՝ «Հայոց Եկեղեցու պատմություն» առարկան վերացնելը տրամաբանությունից զուրկ է և վտանգավոր, տեսակետներ թեմայի շուրջ, հայ-ռուսական ներկա հարաբերություններ, ինչի կհանգեցնեն, Ինչ է իրենից ներկայացնում Լանզարոտի կոնվենցիան, եվ արդյոք կհեշտացնի՞ Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացումը:
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub