«Մոռացվելու իրավունք». Google-ը պարտավոր է որոնման ցանկից հեռացնել անձնական տվյալներ պարունակող հղումներ

«Մոռացվելու իրավունք». Այս տարվա մայիսի 13-ին Լյուքեմբուրգի Եվրոպական դատարանն ամրապնդեց այս իրավունքը: ԵԴ C‑131/12 որոշմամբ, այսուհետև անձը ինտերնետային որոնողական համակարգերից կարող է պահանջել, որ որոնման արդյունքների ցանկից հեռացվեն իր անձնական տվյալները պարունակող կայքերի հղումները: Խնդիրն առաջացել է այն բանից հետո, երբ իսպանացի Մարիո Կոստեխա Գոնսալեզը դիմել էր Google Spain-ին’ խնդրելով, որ տվյալների բազայից հեռացվեն այն հղումները, որոնցում երևում էին 16 տարվա վաղեմության տեղեկություններ, թե իր տունը բռնագրավվել է’ հարկերը չմարելու պատճառով: Google Spain-ը մերժել էր, որից հետո վեճն արդեն մտավ դատարան:
ԵԴ այս որոշման և դրա’ հայաստանյան իրականությանը վերաբերելիության մասին Yerkir.am-ը զրուցեց Բեռլինի Հումբոլտի համալսարանի իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Գոռ Հովհաննիսյանի հետ:
– Նախ կցանկանայի իմանալ Ձեր տեսակետը «մոռացվելու իրավունքի» մասին: Արդյո՞ք համարում եք դա օբյեկտիվ, եթե կշեռքի մյուս նժարին դրված է տեղեկությունների ազատ տարածման և ստանալու իրավունքը:
– Այսպես կոչված` «մոռացվելու իրավունքը» երաշխավորում է, որ անձին վերաբերող թվային ինֆորմացիան մշտապես հասանելի չլինի: Եվրոպական դատարանը, փաստորեն, որոնողական համակարգերն այսուհետ դիտում է ոչ թե որպես զուտ տեղեկություններ փոխադրողների, այլ տվյալներ մշակողների, որոնք համապարտ պատասխանատվություն են կրում տարածված տեղեկությունների համար: Դատավորներն ասում են, որ տվյալ դեպքում Google-ը տեսակավորում է տվյալները, համակարգում և պահպանում իր սեփական սերվերների վրա, որպեսզի, ի վերջո, դրանք փոխանցի օգտատերերին: Քանի որ Google-ը՝ իբրև որոնողական համակարգի իրավատեր, միայնակ է որոշում տվյալների մշակման հարցը, ուստի այստեղից առաջ է գալիս նրա պատասխանատվության հարցը որոնման արդյունքների համար: Այլ կերպ ասած՝ այսուհետ ոչ միայն ինտերնետային կայքի իրավատերն է պատասխանատու կոնկրետ բովանդակության համար, այլ նաև որոնողական համակարգի իրավատերը, որը տվյալները հավաքում ու տարածում է:
Ինչ վերաբերում է Ձեր հարցի վերջին մասին, ապա, իրոք, այստեղ բախում կա շահագրգիռ անձի անհատականության իրավունքի և հանրության՝ տեղեկություններ ստանալու իրավունքի միջև: Հետևաբար, այդ իրավունքները պետք է հավասարակշռվեն:
Դատավորները ջնջելու պարտականությունը հիմնավորում են նրանով, որ Google-ի և մյուս որոնողական համակարգերի միջոցով որոնումը ցույց է տալիս անձի մանրամասն ու համակարգված պրոֆիլը: Դա կարող է վերաբերել անձի մասնավոր կյանքի բազմաթիվ ասպեկտներին, որի պատճառով միջամտության կարևորությունն էլ ավելի է մեծանում: Բացառության կարգով նման տվյալների հրապարակումը թույլատրելի է միայն այն դեպքում, երբ խոսքը վերաբերում է հասարակական կամ քաղաքական գործիչներին կամ ճանաչված մարդկանց: Մոռացվելու իրավունքը նրանց համար գործում է սահմանափակ:
– ԵՄ Լյուքսեմբուրգի դատարանի համապատասխան որոշումը ինչպիսի՞ ազդեցություն կարող է ունենալ հայաստանյան իրականության վրա, եթե հաշվի ենք առնում, որ ԵՄ-ին ՀՀ-ն չի անդամակցում:
– Լյուքսեմբուրգի Եվրոպական դատարանի վճիռը վերաբերում է միայն Եվրոպական Միության անդամ երկրներին: Մոռացվելու իրավունքը, որն ամրագրվել է դատարանի հիշյալ վճռով, պատկանում է միայն Եվրոպական Միության բնակիչներին: Այն ՀՀ-ի համար պարտադիր չէ և ոչ մի անմիջական ազդեցություն ունենալ չի կարող: Սակայն նույն խնդիրներն, անկասկած, ծագում են նաև ՀՀ-ում: Մարդու իրավունքների խախտման տեսանկյունից այստեղ ոչ մի տարբերություն չկա:
Սահմանադրության 42-րդ հոդվածի երկրորդ մասը նույնպես պաշտպանության տակ է առնում անձի ընդհանուր անհատականության իրավունքն’ իր բոլոր բաղադրատարրերով՝ սեփական պատկերի իրավունքը, սեփական անվան իրավունքը, սեփական գրավոր և բանավոր խոսքի իրավունքը, տեղեկատվական ինքնորոշման իրավունքը և այլն: Օրինակ՝ ՀՀ-ում ապրող մարդն էլ կարող է Google-ում իր անվան որոնման արդյունքում գտնել իրեն վերաբերող հնացած տեղեկություններ, որոնց մատչելիությունը հանրությանը կխախտի նրա ընդհանուր անհատականության իրավունքը: Հետևաբար, Եվրոպական դատարանի վճիռը պետք է լուրջ քննարկման առարկա դառնա հայկական իրավունքում: Նախ’ այն պետք է լուրջ խթան դառնա’ հայկական իրավունքը զարգացնելու համար: Միաժամանակ, հայ օրենսդիրը կարող է հաշվի առնել եվրոպական իրավունքի զարգացման արդի միտումները’ հայկական իրավակարգավորումները գիտության զարգացման այսօրվա մակարդակին հարմարեցնելու համար:
– Նկատի ունեք, որ ՀՀ-ն նույնպե՞ս կարող է օրենք ընդունել, որը կսահմանի մոռացվելու իրավունքը և հնարավոր կլինի պահանջել որոշակի հղումներ հեռացնել որոնման արդյունքների ցանկից:
– Այո:
– Կարծում եմ` տեղյակ եք, որ Google-ն արդեն իսկ համապատասխան մեխանիզմներ է մշակել, որոնցով անձի դիմումի հիման վրա անձնական տվյալները հեռացվում են որոնողական համակարգից: Իսկ մյուս որոնողական համակարգերի դեպքում ինչպե՞ս կարող է ազդել այս որոշումը:
– Այո, տեղյակ եմ: Հենց առաջին օրը եվրոպացիները Google-ին են ներկայացրել իրենց վերաբերող տվյալների ջնջման պահանջով ավելի քան 12.000 դիմում: Այս ընթացքում դրանց թիվը հասել է 41.000-ի: Դրա պատճառն այն է, որ եվրոպացիների որոնողական հարցումների ավելի քան 90 տոկոսը կատարվում է Google-ի սերվերի միջոցով: Սակայն Եվրոպական դատարանի վճիռը վերաբերում է նաև որոնողական համակարգերի այլ իրավատերերին, ինչպես, օրինակ, Yahoo-ին, Microsoft-ին, Bing-ին և այլն: Դատարանը պարզաբանել է, որ գործում է այն երկրի տվյալների պաշտպանության իրավունքը, որտեղ գործունեություն է ծավալում ինտերնետային ընկերությունը: Հետևաբար, համաշխարհային մասշտաբի գործունեություն ծավալող ընկերությունները չեն կարող հենց այնպես շրջանցել տվյալների պաշտպանության եվրոպական ստանդարտները նրանով, որ տվյալների տարածումը կատարում են Եվրոպական Միությունից դուրս:
Թեև Եվրոպական դատարանի վճռում խոսքը Google-ի մասին է, սակայն վճիռն ունի սկզբունքային բնույթ: Հետևաբար, ինչպես արդեն ասացի, որոնողական մյուս համակարգերը նույնպես պարտավոր են նույն կանոններով հեռացնել հղումներն իրենց որոնման արդյունքների ցանկից:
Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում:

դիտվել է 410 անգամ
Լրահոս
Ազգային ժողովում մարդիկ գլխներում հաղթահարեցին աղքատությունը Արփինե Հովհաննիսյանի հարսանեկան տորթը Լարսի ռուսական կողմում 656 բեռնատար կա կուտակված «Ով Նիկոլի արածները արդարացնում է՝ այլասերված տրանսգենդեր է»․ Մարինա Խաչատրյան Իշխանությունը մատնեց իրեն. հանրաքվեն ուզում են կեղծել Արտակարգ իրավիճակ. 4 հարկանի շենքում ամեն րոպե կարող է պայթյուն լինել Ողբերգական ավտովթար Արագածոտնի մարզում. 24–ամյա վարորդը Volkswagen-ով մի քանի պտույտ շրջվելով՝ գլխիվայր հայտնվել է դաշտում Փաշինյանը -Ալիևի նոր դեբատի Արցախի նախագահը ներկա լինելո՞ւ է Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից հետո ամաչում եմ, որ հայ եմ․ Անդրանիկ Միհրանյան Սերժ Սարգսյանն ու Կարեն Կարապետյանը ներկա են եղել Արփինե Հովհաննիսյանի հարսանիքին․ տեսանյութ․ ֆոտո Բացառիկ կադրեր Արփինե Հովհաննիսյանի հարսանիքից. video Հայաստանում օտարերկրյա դեսպանատան ավտոմեքենայի վարորդը դիվանագիտական անձեռմխելիությունը շփոթել է «բեսպրեդելի» հետ. video Արփինե Հովհաննիսյանի առաջին հարսանեկան տանգոն Արմեն Աշոտյանը , Էդուրարդ Շարմազանովը և Արման Սահակյանը երգում են Արփինե Հովհաննիսյանի հարսանիքին. video Օվշորի հայտնի գործում ինչպե՞ս հարուցվեց քրգործ, երբ գործին «խառնվեց» Սաշիկ Սարգսյանը.փաստաբաններ (video) Այ Սոս,«տրանսգենդերների քո նման առաջնորդն» ո՞վ ա, որ ինձ ասի՝ գնա էս երկրից. Արտակ Ավետիսյան («Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ) (video) Վիտալի Բալասանյանը պետք է հաղթի, որովհետև ինքը ծաղրածուներին չի ենթարկվում. ազատամարտիկ (video) «Փախուստ բանտից» համաշխարհային ֆիլմի պրոդյուսերը կապ չունի ՀՀ-ի հետ, ինչու՞ է նրա դեմ հաղորդում ներկայացվում ՀՔԾ.փաստաբան (video) Սկանդալային պրոդյուսեր Ստեփան Մարտիրոսյանի համար Նիկոլ Փաշինյանին է դիմել «Խոստում» ֆիլմի ռեժիսորը (video) Նոր մանրամասներ Օվշորի սկանդալային գործից. ներկայումս էլ դատական համակարգում գործում է ծանոթության ֆակտորը.փաստաբաններ (video) Հասկանու՞մ եք՝ ինչքան վտանգավոր է, երբ ասում են՝ մարդիկ պատրաստ են տունը ծախել, միայն թե իրենց երեխաներին բանակ չուղարկեն.Վան Համբարձումյան (video) Էսօր, որ Փաշինյանը լավ ծանոթ չէ Արցախի բանակցային գործընթացին, նաև Ալիևի մեղքն է, լավ չի սովորեցրել նրան.Արթուր Համբարձումյան (video) Նիկոլ Փաշինյան, Գյումրիում քանի՞ հոգու ես տեսել, որ տուն է ստացել, կազինոում կրվել, էլի վերադարձել տնակում ապրելու (video) Ես գալիս եմ, տեղ ու ժամ ասա. Մենուա Հարությունյանը՝ Պետրոս Ղազարյանին Նոր մանրամասներ Էջմիածնի կրակոցներից. ինչն է եղել սպանության պատճառը
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 24-ին ժամը 12:00 Փաստարկ մամուլի ակումբի հյուրն է արաբագետ, Օրբելի կենտրոնի փորձագետ Կարեն Վերանյանը: ԹԵՄԱ՝ Սիրիայի շուրջ գործընթացները՝ ռուս-թուրքական հարաբերությունների սրման և տարածաշրջանային հնարավոր զարգացումների համատեքստում: Փետրվարի 24-ին, ժամը 11.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի տնօրեն, անդրանիկագետ Կարո Վարդանյանը, գրող, հրապարակախոս, անդրանիկագետ Ռուբեն Սիմոնյանը և պատմաբան Գևորգ Մելքոնյանը: Թեման՝ «Զորավար Անդրանիկի 155-ամյակին ընդառաջ: Լույս է տեսել Ռ. Սիմոնյանի «Օտարներն Անդրանիկի մասին» նոր գիրքը: Զորավարի կերպարն ու դերը, Անդրանիկը՝ մեծերի հուշերում և բանահյուսության մեջ, հարակից հարցեր» Փետրվարի 24֊ին` ժամը 12.00-ին Զարկերակ մամուլիակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքիհարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50հեռախոսահամարով) տեղի կունենա «Ընդդեմ » իրավական կամայականությունների ՀԿ գործադիր տնօրեն Լարիսա Ալավերդյանի ասուլիսը: Թեման՝ 1. Խոջալուի իրադարձությունների տարելիցի օրվան ընդառաջ Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս տեղի ունեցան Խոջալուի դեպքերը, Նախընտրական Արցախ. Հնարավոր վերադասավորումներ և զարգացումներ Հարգելի գործընկերներ.Փետրվարի 24-ին, ժամը 13.00-ին «Բլից ինֆո» մամուլի ակումբը կհյուրընկալի Երևանի ավագանու անդամ Օվսաննա Հովսեփյանին և կենդանիների պաշտպան Կարինե Փանոսյանին:Թեման՝ Ինչպե՞ս է հնարավոր կարգավորել թափառող շների հիմնախնդիրը:Հասցե՝ Արշակունյաց 2, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն, 418 սենյակ ՓԵՏՐՎԱՐԻ 24-ին` ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության Կենսառեսուրսների կառավարման գործակալության «Կենդանական ռեսուրսների կառավարման բաժնի» պետ Սևակ Բալոյանի, Բնության համաշխարհային հիմնադրամի Հայաստանի մասնաճյուղի տնօրեն Կարեն Մանվելյանի, Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանի, NABU Հայաստանի ներկայացուցիչ Լուսինե Աղաջանյանի, Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտակա... Ս. թ. փետրվարի 24-ին, ժամը՝ 15:00-ին «Անի Գրանդ» հյուրանոցում (հասցեն՝ Ք. Երևան, Հանրապետության 65) տեղի կունենա միջոցառում, որի ընթացքում կներկայացվեն սոցիալական աջակցության ոլորտի բարեփոխումներն ու սոցիալական դեպքի վարման տեղեկատվական ենթահամակարգի արդիականացված տարբերակը, ինչպես նաև միջոցառման ավարտին սոցիալական աջակցության տարածքային բաժիններին կհանձնվի դյուրակիր համակարգչային տեխնիկա (պլանշետներ): Միջոցառմանը ներկա կլինի նաև ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Զարուհի Բաթոյանը: Փետրվարի 22-ին ժամը 11։00-ից Կոտայքի մարզի Թեղենիք գյուղում մեկնարկելու է Բարեկենդանի տոնախմբությունը։ Կազմակերպիչներն են «Կէան» կրթամշակութային կենտրոնը, «Հազար տարվա գյուղամեջ» փառատոնը, «Հայասա Տուր»-ը։ Միջոցառումը տեղի է ունենում Կոտայքի մարզպետարանի աջակցությամբ։ Ծրագրում նախատեսվում է ․ Ժողովրդական տոնախմբություն Երգ ու պար Դիմակահանդես Լարախաղաց Ժողովրդական խաղեր Սուտլիկ հարսանիք Հացաթխում Կազմակերպիչները հոգում են միջոցառումը լուսաբանող ԶԼՄ ն... ՓԵՏՐՎԱՐԻ 22-ին` ժամը 11:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում (Սարյան 22) տեղի կունենա քաղաքական վերլուծաբան, Եվրասիական փորձագիտական ակումբի համակարգող Արամ Սաֆարյանի, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակումբի անդամ Աշոտ Թավադյանի, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակումբի անդամ Թաթուլ Մանասերյանի: ԹԵՄԱ.- Եվրասիական փորձագիտական ակումբի ընթացիկ տնտեսական հետազոտությունների արդյունքների ամփոփում՝ «Հայաստանի տնտեսությունը ԵԱՏՄ-ում՝ մեր երկրի նախ... Փետրվարի 22-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են «Կարին» ավանդական երգի-պարի համույթի գեղ. ղեկավար Գագիկ Գինոսյանը, երգիչ, «Գութան» փառատոնի կազմակերպիչ Արսեն Գրիգորյանը (Մրրո) և «Հայկազունք» համույթի գեղ. ղեկավար Գուսան Հայկազունը: Թեման՝ «Մշակութային քաղաքականությունը մեր երկրում. խնդիրներ, ձեռքբերումներ, ինչ է փոխվել հեղափոխությունից հետո, և որոնք են ցանկալի ուղղությունները: Մշակութային կյանքի աշխուժացում, Յարխուշտայի փառատոն, հարակից հարցեր»: Փետրվարի 22-ին` ժամը 11:00-ին, «Պոստ Սկրիպտում» մամուլի ակումբի հյուրն է համաշխարհային ճանաչում ունեցող «Փախուստ բանտից», «Սառած հող», «Ֆրիլանսերներ», «Փլուզված քաղաքը» և հոլիվուդյան ևս 13 ֆիլմի պրոդյուսեր Ստեփան Մարտիրոսյանի փաստաբան Կարեն Բատիկյանը: Թեմա` Ստեփան Մարտիրոսյանի դեմ հարուցված քրեական գործի մանրամասներն ու բացահայտումները: