«Մոռացվելու իրավունք». Google-ը պարտավոր է որոնման ցանկից հեռացնել անձնական տվյալներ պարունակող հղումներ

«Մոռացվելու իրավունք». Այս տարվա մայիսի 13-ին Լյուքեմբուրգի Եվրոպական դատարանն ամրապնդեց այս իրավունքը: ԵԴ C‑131/12 որոշմամբ, այսուհետև անձը ինտերնետային որոնողական համակարգերից կարող է պահանջել, որ որոնման արդյունքների ցանկից հեռացվեն իր անձնական տվյալները պարունակող կայքերի հղումները: Խնդիրն առաջացել է այն բանից հետո, երբ իսպանացի Մարիո Կոստեխա Գոնսալեզը դիմել էր Google Spain-ին’ խնդրելով, որ տվյալների բազայից հեռացվեն այն հղումները, որոնցում երևում էին 16 տարվա վաղեմության տեղեկություններ, թե իր տունը բռնագրավվել է’ հարկերը չմարելու պատճառով: Google Spain-ը մերժել էր, որից հետո վեճն արդեն մտավ դատարան:
ԵԴ այս որոշման և դրա’ հայաստանյան իրականությանը վերաբերելիության մասին Yerkir.am-ը զրուցեց Բեռլինի Հումբոլտի համալսարանի իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Գոռ Հովհաննիսյանի հետ:
– Նախ կցանկանայի իմանալ Ձեր տեսակետը «մոռացվելու իրավունքի» մասին: Արդյո՞ք համարում եք դա օբյեկտիվ, եթե կշեռքի մյուս նժարին դրված է տեղեկությունների ազատ տարածման և ստանալու իրավունքը:
– Այսպես կոչված` «մոռացվելու իրավունքը» երաշխավորում է, որ անձին վերաբերող թվային ինֆորմացիան մշտապես հասանելի չլինի: Եվրոպական դատարանը, փաստորեն, որոնողական համակարգերն այսուհետ դիտում է ոչ թե որպես զուտ տեղեկություններ փոխադրողների, այլ տվյալներ մշակողների, որոնք համապարտ պատասխանատվություն են կրում տարածված տեղեկությունների համար: Դատավորներն ասում են, որ տվյալ դեպքում Google-ը տեսակավորում է տվյալները, համակարգում և պահպանում իր սեփական սերվերների վրա, որպեսզի, ի վերջո, դրանք փոխանցի օգտատերերին: Քանի որ Google-ը՝ իբրև որոնողական համակարգի իրավատեր, միայնակ է որոշում տվյալների մշակման հարցը, ուստի այստեղից առաջ է գալիս նրա պատասխանատվության հարցը որոնման արդյունքների համար: Այլ կերպ ասած՝ այսուհետ ոչ միայն ինտերնետային կայքի իրավատերն է պատասխանատու կոնկրետ բովանդակության համար, այլ նաև որոնողական համակարգի իրավատերը, որը տվյալները հավաքում ու տարածում է:
Ինչ վերաբերում է Ձեր հարցի վերջին մասին, ապա, իրոք, այստեղ բախում կա շահագրգիռ անձի անհատականության իրավունքի և հանրության՝ տեղեկություններ ստանալու իրավունքի միջև: Հետևաբար, այդ իրավունքները պետք է հավասարակշռվեն:
Դատավորները ջնջելու պարտականությունը հիմնավորում են նրանով, որ Google-ի և մյուս որոնողական համակարգերի միջոցով որոնումը ցույց է տալիս անձի մանրամասն ու համակարգված պրոֆիլը: Դա կարող է վերաբերել անձի մասնավոր կյանքի բազմաթիվ ասպեկտներին, որի պատճառով միջամտության կարևորությունն էլ ավելի է մեծանում: Բացառության կարգով նման տվյալների հրապարակումը թույլատրելի է միայն այն դեպքում, երբ խոսքը վերաբերում է հասարակական կամ քաղաքական գործիչներին կամ ճանաչված մարդկանց: Մոռացվելու իրավունքը նրանց համար գործում է սահմանափակ:
– ԵՄ Լյուքսեմբուրգի դատարանի համապատասխան որոշումը ինչպիսի՞ ազդեցություն կարող է ունենալ հայաստանյան իրականության վրա, եթե հաշվի ենք առնում, որ ԵՄ-ին ՀՀ-ն չի անդամակցում:
– Լյուքսեմբուրգի Եվրոպական դատարանի վճիռը վերաբերում է միայն Եվրոպական Միության անդամ երկրներին: Մոռացվելու իրավունքը, որն ամրագրվել է դատարանի հիշյալ վճռով, պատկանում է միայն Եվրոպական Միության բնակիչներին: Այն ՀՀ-ի համար պարտադիր չէ և ոչ մի անմիջական ազդեցություն ունենալ չի կարող: Սակայն նույն խնդիրներն, անկասկած, ծագում են նաև ՀՀ-ում: Մարդու իրավունքների խախտման տեսանկյունից այստեղ ոչ մի տարբերություն չկա:
Սահմանադրության 42-րդ հոդվածի երկրորդ մասը նույնպես պաշտպանության տակ է առնում անձի ընդհանուր անհատականության իրավունքն’ իր բոլոր բաղադրատարրերով՝ սեփական պատկերի իրավունքը, սեփական անվան իրավունքը, սեփական գրավոր և բանավոր խոսքի իրավունքը, տեղեկատվական ինքնորոշման իրավունքը և այլն: Օրինակ՝ ՀՀ-ում ապրող մարդն էլ կարող է Google-ում իր անվան որոնման արդյունքում գտնել իրեն վերաբերող հնացած տեղեկություններ, որոնց մատչելիությունը հանրությանը կխախտի նրա ընդհանուր անհատականության իրավունքը: Հետևաբար, Եվրոպական դատարանի վճիռը պետք է լուրջ քննարկման առարկա դառնա հայկական իրավունքում: Նախ’ այն պետք է լուրջ խթան դառնա’ հայկական իրավունքը զարգացնելու համար: Միաժամանակ, հայ օրենսդիրը կարող է հաշվի առնել եվրոպական իրավունքի զարգացման արդի միտումները’ հայկական իրավակարգավորումները գիտության զարգացման այսօրվա մակարդակին հարմարեցնելու համար:
– Նկատի ունեք, որ ՀՀ-ն նույնպե՞ս կարող է օրենք ընդունել, որը կսահմանի մոռացվելու իրավունքը և հնարավոր կլինի պահանջել որոշակի հղումներ հեռացնել որոնման արդյունքների ցանկից:
– Այո:
– Կարծում եմ` տեղյակ եք, որ Google-ն արդեն իսկ համապատասխան մեխանիզմներ է մշակել, որոնցով անձի դիմումի հիման վրա անձնական տվյալները հեռացվում են որոնողական համակարգից: Իսկ մյուս որոնողական համակարգերի դեպքում ինչպե՞ս կարող է ազդել այս որոշումը:
– Այո, տեղյակ եմ: Հենց առաջին օրը եվրոպացիները Google-ին են ներկայացրել իրենց վերաբերող տվյալների ջնջման պահանջով ավելի քան 12.000 դիմում: Այս ընթացքում դրանց թիվը հասել է 41.000-ի: Դրա պատճառն այն է, որ եվրոպացիների որոնողական հարցումների ավելի քան 90 տոկոսը կատարվում է Google-ի սերվերի միջոցով: Սակայն Եվրոպական դատարանի վճիռը վերաբերում է նաև որոնողական համակարգերի այլ իրավատերերին, ինչպես, օրինակ, Yahoo-ին, Microsoft-ին, Bing-ին և այլն: Դատարանը պարզաբանել է, որ գործում է այն երկրի տվյալների պաշտպանության իրավունքը, որտեղ գործունեություն է ծավալում ինտերնետային ընկերությունը: Հետևաբար, համաշխարհային մասշտաբի գործունեություն ծավալող ընկերությունները չեն կարող հենց այնպես շրջանցել տվյալների պաշտպանության եվրոպական ստանդարտները նրանով, որ տվյալների տարածումը կատարում են Եվրոպական Միությունից դուրս:
Թեև Եվրոպական դատարանի վճռում խոսքը Google-ի մասին է, սակայն վճիռն ունի սկզբունքային բնույթ: Հետևաբար, ինչպես արդեն ասացի, որոնողական մյուս համակարգերը նույնպես պարտավոր են նույն կանոններով հեռացնել հղումներն իրենց որոնման արդյունքների ցանկից:
Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում:

դիտվել է 410 անգամ
Լրահոս
Ջուր բերելը չօգնեց․ «սոված բոլշևիկը» ու գործարարը չեն կարող չլինել դասակարգային թշնամիներ Հոկտեմբերի 1-ից ջուրը կդառնա ժամով․ «Վեոլիա ջուր» Նույն դատավորը տարիներ առաջ դատել էր Նիկոլ Փաշինյանին ՀՀ-ում և Ադրբեջանում ամերիկյան դեսպանություններն ԱՄՆ քաղաքացիներին զգուշության կոչ են անում Պետք է ժամանակին հակազդել մեզ ուղղված տեղեկատվական սպառնալիքներին Ալիևն արդեն Պուտինից բողոքեք․ ինչով է վտանգավոր այս փուլը Մի ասեք դատարանը կալանավորեց. ասե՜ք՝ մացոն կալանավորեց Սահմանին անհանգի՞ստ է Բոլորս թանկ գին ենք վճարելու, ինչպես հարյուր տարի առաջ 2 ամսով կալանավորել են ՌԴ բարեկամ քաղաքական ուժի ղեկավարին, և դա այն դեպքում, երբ Հայաստանը մազից է կախված Էդգար Բաբայանը խփել է հաղթական գնդակն ու հեռացվել խաղադաշտից Հիմա գնդակը ԲՀԿ դաշտում է․ Նարեկ Սամսոնյան Դու այլեւս ոչինչ չես կարող, Նիկոլ Արա Զոհրաբյանը դատական հայց է ներկայացրել. նա վիճարկում է Արսեն Թորոսյանի հրամաններից մեկը Կորոնավիրուսով վարակման թվերը կրկին աճում են . 429 նոր դեպք , 3 մահ Երբ կսկսվի ձմեռային զորակոչը Ուզում ես Հռոմի Պապ ընտրվիր, գործածդ մեղքերի համար պատժվելու ես. Աշոտյան Կծառայեն 2 տարուց ավելի. Զորակոչի և զորացրման ժամկետները Փաշինյանի տան պատերն այսօրվա իշխանության դեմքն են.Սոնա Աղեկյան. video Կորոնավիրուսի վերաբերյալ լրջության խնդիր կա, ի՞նչ հիմքերի վրա է վարչապետը հայտարարում՝ սպասվում են սրացումներ․ Կարինե Նալչաջյան. video Իշխանությունը փորձում է քաղաքական կեղտոտ հաշվեհարդարներով լռեցնել ընդդիմությանը՝ ամենակատարածու դատավորին իջեցնելով Գագիկ Ծառուկյանին կալանավորելու հրահանգ․ ԲՀԿ Թուրքիան փորձում է պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկել Գարո Փայլանին և ևս 6 անձի Անկում՝ կորոնավիրուսի հնարավոր երկրորդ ալիքից առաջ Իմ Քայլից արտահոսքը կշարունակվի Քաղաքական հետապնդում չկա՞. Հոգով կույրերի ժամանակը. Շաքե Իսայան
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Կոմիտասի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 26-ին, ժամը 19։30 Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տան այգում կկայանա «Կոմիտասին 151» խորագրով համերգ՝ նվիրված հայ երգահան, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր Կոմիտասին։ Համերգին հանդես կգան «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբը (խմբավար՝ Սոնա Հովհաննիսյան) և Կոմիտասի անվան ազգային քառյակը։ Հարգելի գործընկերներ, Կոմիտասի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 26-ին, ժամը 12։00-ին Վարդապետի թանգարան-ինստիտուտի աշխատակազմը և մի խումբ մտավորականներ ծաղիկներ կխոնարհեն Կոմիտասի շիրմին։ Կմատուցվի հոգեհանգստի կարգ։ Կոմիտասի 151-ամյակի առիթով թանգարան-ինստիտուտի համերգային դահլիճում տեղի կունենա Հրաչ Քեշիշյանի «ԱՆՈՒՇ. ԱՆԱՎԱՐՏ ՕՊԵՐԱ» ֆիլմի պրեմիերան։ Վավերագրական-խաղարկային ֆիլմը պատմում է Հովհաննես Թումանյանի և Կոմիտասի ստեղծագործական համատեղ աշխատանքի՝ «ԱՆՈՒՇ» օպերայի մասին: Միջոցառումը կանցկացվի հետ... Սեպտեմբերի 25-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ադեկվադ» միաբանության անդամ Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը: Թեմա՝ ներքաղաքական պրոցեսներ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, տարածաշրջանային զարգացումներ, Թուրքիայի կողմից հնչեցվող սպառնալիքները Սեպտեմբերի 25-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ռեֆորմիստական կուսակցության նախագահ Վահան Բաբայանը: Թեմա՝ ներքաղաքական պրոցեսներ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, տարածաշրջանային զարգացումներ, Թուրքիայի կողմից հնչեցվող սպառնալիքները Սեպտեմբերի 25-ին, ժամը 11:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը: Թեմա՝ ներքաղաքական պրոցեսներ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, տարածաշրջանային զարգացումներ, Թուրքիայի կողմից հնչեցվող սպառնալիքները Սեպտեմբերի 25-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ցեղակրոն» կուսակցության նախագահ Շանթ Հարությունյանը: Թեմա՝ ներքաղաքական պրոցեսներ, ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, տարածաշրջանային զարգացումներ, Թուրքիայի կողմից հնչեցվող սպառնալիքները Սեպտեմբերի 25-ին՝ ժամը 12:00, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի քաղաքագետ Հրանտ Մելիք- Շահնազարյանը: ԹԵՄԱ՝ թուրք-ադրբեջանական քաղաքականությունը Արցախի հարցում. ներքին և արտաքին սպառնալիքները: Սեպտեմբերի 25-ին ժամը 13.00 Աղաբաբյանս հյուրանոցում (Նազարբեկյան թաղամաս (Հյուսիս-Արևմտյան Գ-3 թաղամաս), 25/5 շենք, հեռ. 098(043) 50 93 50) տեղի կունենա Գինեսի քառակի ռեկորդակիր Ռոման Սահրադյանի և Դյուցազնագրքի հանձնաժողովի նախագահ պարոն Վարդան Թովմասյանի ասուլիսը: Թեմա՝ աշխարհում առաջին անգամ հենց Ռոմանը մեկ րոպեում կատարել է պտտաձողի վրա գոտկատեղի շուրջ 38 ետ պտույտներ և սահմանել Գինեսի ռեկորդների գիրքի պատմության մեջ առաջին նմանօրինակ ռեկորդը: Հավաստագիրն արդեն Հայաստանում է: ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 25-ին` ժամը 13:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ ԱՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի համաճարակաբանության բաժնի պետ Լուսինե Պարոնյանի ասուլիսը: Թեմա- Ուսուցիչների թեստավորման գործընթաց, հանրապետությունում կորոնավիրուսի հետ կապված համաճարակային իրավիճակը: Հարգելի գործընկերներ. Սեպտեմբերի 25-ին, ժամը 11.00-ին Բլից ինֆո մամուլի ակումբի հյուրն է ԵՊՀ Կառավարման եւ գործարարության ամբիոնի վարիչ, տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանը: Թեմա՝Վարկեր և կորոնավիրուս: Ի՞նչ մեխանիզմներ են անհրաժեշտ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար: Հասցե՝ Արշակունյաց 2, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն, 418 սենյակ
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub