Քաղաքական խոստումներ-իրականում կատարվող աշխատանք-վիճակագրություն

Կառավարությունն իր գործունեության մասին հասարակությանը հաշվետու լինելիս հաճախ (նույնիսկ կարելի է ասել նաև՝ առավելապես) ներկայացնում է վիճակագրական թվային տվյալներ (արձանագրված արդյունքներ) տարբեր ոլորտների վերաբերյալ։

Միշտ չէ, որ որևէ հարցում արձանագրված վիճակագրական շարժը (թե դրական, և թե բացասական) ուղիղ կապ ունի կառավարության կողմից իրականացված քայլերի հետ։

Կարծում եմ՝ ավելի կարևոր է քննարկել, թե կառավարությունն ինչ է արել տվյալ ոլորտում իրավիճակը բարելավելու համար, քան ուրախանալ կամ տխրել ստացվող դրական կամ բացասական ցուցանիշներով։

Իսկ ինչպե՞ս գնահատել և ինչի՞ հետ համեմատել իրականացվող աշխատանքը։ Անշուշտ, կան տեսություններ, մասնագիտական գիտական մոտեցումներ, միջազգային փորձ և այլն։ Սակայն նման քննարկումները միգուցե տեղին են քաղաքական ուժի կամ կառավարության գործունեության ծրագրավորման, գործունեության մոտեցումների մշակման փուլում, իսկ հաստատված ծրագրի պարագայում կառավարության գործունեությունը կարևոր է գնահատել «քաղաքական խոստումներ – իրականում կատարվող աշխատանք – աշխատանքով պայմանավորված արդյունքներ» համատեքստում։ Այս շրջանակի մեջ, իհարկե, կարելի է նաև դիտարկել կատարված քայլերի ճիշտ կամ սխալ լինելը։


Ուրեմն. որոշակի կոնկրետ ոլորտում ի՞նչ է խոստացել իշխող քաղաքական թիմը՝ իր նախընտրական ծրագրով, քաղաքական թիմի կառավարությունը՝ իր գործունեության ծրագրով, և ի՞նչ է անում իրականում։

Մասնագիտական գնահատման ընթացքում կարելի է վեր հանել որոշակի պատկեր։ Ստորև փորձենք կարճ անդրադարձ կատարել վերոհիշյալ մոտեցմամբ։

Այս անգամ՝ արտահանման մասին

«Իմ քայլը» դաշինքի նախընտրական ծրագիրը արտահանման մասով ունի նման ձևակերպումներ.

– Մենք նախատեսում ենք ընդլայնել արտահանման ծավալները,

– Նվազեցնելու ենք խտանյութի և չվերամշակված հումքի արտահանումը՝ այն փոխարինելով վերամշակված հանքանյութի արտահանմամբ,

– Մեր առաջնահերթությունն աշխատանքի և ներդրումների խրախուսմամբ գործազրկության կրճատում և տնտեսական աճ ապահովելն է, …արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացիան:

Կառավարության գործունեության ծրագիրը՝

– Մեր կազմակերպությունների կողմից արտաքին շուկաներ ներթափանցելու կարողությունների ուժեղացման ուղղությամբ պետական աջակցության ավելացում։

– Արտահանման աճի խրախուսումը պետք է իրագործվի մի քանի ուղղություններով, որոնցից առաջնահերթն արտահանմանն առնչվող մաքսային ընթացակարգերի և դրանցով պայմանավորված վարչարարության պարզեցումն է:

– Հիմնական արտահանման շուկաներում համապատասխանության հավաստման հայաստանյան փաստաթղթերի ճանաչելիության ապահովումն այն հիմնական զարգացումներն են, որոնք պետք է չափեն նշված ուղղությամբ իրականացվող քաղաքականության արդյունքները և այլն։

Ի՞նչ է արվել, կամ ի՞նչը չի արվել 2018-19 թվականներին

Ապրանքների և ծառայությունների արտահանման խրախուսմանն ուղղված հայեցակարգ կամ ռազմավարություն մշակված չէ։

Չկան էական կամ կտրուկ փոփոխություններ մաքսային ընթացակարգերի պարզեցման կամ բարելավման առումով։

Պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից իրականացվող արտաքին առևտրի ազգային «մեկ պատուհան» պորտալի կատարելագործմանն ուղղված աշխատանքների իրականացման ընթացքը դեռևս հստակ չէ, իսկ համակարգը տարածված չէ և ամբողջությամբ չի կիրառվում արտահանում իրականացնողների կողմից։

Համապատասխանության գնահատման հայկական փաստաթղթերը ներկայումս ճանաչվում են միայն ԱՊՀ անդամ պետություններում։ Այլ երկրներում համապատասխանության գնահատման հայկական փաստաթղթերի ճանաչման ուղղությամբ նորություններ չկան։

Խտանյութի և չվերամշակված հումքի արտահանումը 2019 թվականին չի նվազել, այլ հակառակը. ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ 2019թ. հունվար-նոյեմբերին, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ համեմատած, այն ավելացել է 12 %-ով։ Հետևաբար՝ խտանյութի արտահանումը վերամշակված հանքանյութի արտահանմամբ դեռևս չի փոխարինվել։

2019 թվականի ամենաթարմ պաշտոնական տվյալներով չունենք նաև արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացիայի բարելավում։ Հիմնականում հակառակը՝ աճել է կախվածությունը ռուսական շուկայից, նվազել է դեպի ԵՄ արտահանումը, և այլն։

Արտահանման խթանմանն ուղղված բուն միջոցառումների համար 2019 թվականին նախատեսված էր հատկացնել ավելի քիչ գումար, քան 2018 թվականին։ Արտահանմանն ուղղված արդյունաբերական քաղաքականության ռազմավարությամբ նախատեսված միջոցառումների իրականացման համար 2019թ. նախատեսված է 1 մլրդ 72 մլն ՀՀ դրամ, որը գերազանցում է 2018 թվականի բյուջեն։ Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե պետությունը ավելացրել է արտահանման խթանմանը հատկացվող աջակցությունը, սակայն.

ա/ այս գումարից առնվազն 240 մլն ՀՀ դրամ, ըստ առկա տեղեկատվության՝ հատկացվել է նորաստեղծ «Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդ» ՓԲԸ-ին, որի գործողությունները անմիջականորեն ուղղված չեն արտահանման խթանմանը։

բ/ մնացած մոտ 832 մլն դրամ գումարի առնվազն 50%-ը նախատեսված է տրամադրել արտահանման խթանման միջոցառումներն իրականացող կազմակերպության (կազմակերպությունների) պահպանման ծախսերի ֆինանսավորմանը, այն դեպքում, որ կառավարությունը 2019 թվականի մարտին հրաժարվել է արտահանման խթանման միջոցառումների համար միակ պատասխանատու պետական կառույցից՝ «Բիզնես Արմենիա» հիմնադրամից, այն թողնելով մասնավորին։

Արդյունքում, արտահանման խթանմանն ուղղված բուն միջոցառումների համար 2019 թվականին նախատեսվում էր հատկացնել մոտ 416 մլն ՀՀ դրամ, որը ամբողջ ծավալով իրականացնելու պարագայում նույնիսկ ավելի քիչ է, քան 2018 թվականի գումարը։

Արդյունքում՝

Իշխող քաղաքական թիմը և կառավարությունը արտահանման հարցին իր ծրագրային դրույթներում իրավամբ տալիս է մեծ կարևորություն՝ այն նույնիսկ դիտելով՝ որպես «տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ»։ Կան և՛ կոնկրետ, և՛ ընդհանուր ձևակերպված անելիքներ։

Սակայն, եթե արտահանման խթանման համար պետք է առնվազն բարելավվեն ընթացակարգերը և պայմանները, ավելացվի արտահանման խրախուսման գործիքակազմը և միջոցառումները, հզորացվի դրանով զբաղվող կառույցը, ավելացվի խրախուսման միջոցառումների համար տրամադրվող ֆինանսավորումը, ապա ստացվում է, որ տրված որևէ խոստում ըստ էության չի կատարվել,

– պատկան մարմինների կողմից ընթացակարգերի բարելավման մասով կտրուկ և շոշափելի քայլեր չկան,

– խրախուսմամբ զբաղվող պետական մարմինը (Բիզնես Արմենիա հիմնադրամ), հզորացվելու փոխարեն, ըստ էության լուծարվել է՝ փոշիացնելով տարիների ընթացքում պետական համակարգում քիչ թե շատ ձևավորված կարողությունները,

– ներկայումս չկա որևէ պետական կառույց, որ զբաղվի ընդհանուր բնույթի արտահանման խրախուսման միջոցառումներով,

– ի տարբերություն նախորդ շրջափուլերի, այլևս այս նպատակով տրամադրվող պետական ֆինանսավորման կեսը գոնե 2019 թվականի մասով նախատեսվել է ծրագիր իրականացնող /մասնավոր/ մարմնի պահպանման ծախսերի համար, իսկ բուն միջոցառումների ֆինանսավորումը պակասեցվում է և այլն։

Այս պարագայում ինչի՞ հիման վրա սպասել արտահանման կտրուկ աճ։ Եվ ավելին. նույնիսկ աճ գրանցվելու պարագայում հնարավո՞ր է արդյոք այն համարել պատկան մարմինների կողմից ճիշտ իրականացվող քայլերի արդյունք, թե՞ այն ընդամենը զուտ մասնավոր հատվածի գործունեության կամ կառավարությունից անկախ այլ հանգամանքների ազդեցության հետևանք է։

Գարեգին ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՀՀ էկոնոմիկայի նախկին նախարարի առաջին տեղակալ,
Նիդերլանդներում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան

դիտվել է 334 անգամ
Լրահոս
Փաշինյանի հաջորդ թիրախը. Մոնումենտի դղյակները կփռվեն ասֆալտին Նիկոլ Փաշինյանի բլեֆը. պողոսները հիասթափվելու են Էդ փչացած Ազգային ժողովից պիտի Անդրանիկ Քոչարյանին, Նաիրա Զոհրաբյանին դուրս հանեն.սևազգեստ մայրերը հունից դուրս եկան (video) Հիշում ե՞ք՝ Արարատ Միրզոյանն ինչ անկեղծ ասում էր, որ Հրայր Թովմասյանին անվստահություն հայտնելու կարիք չկա.Խոսրով Հարությունյան (video) Քրեական ենթամշակույթից առաջ, թող Փաշինյանն իր կողքի «գալուբոյների մշակույթը» մաքրի. Գագիկ Սարուխանյան (video) Աղվան Հովսեփյանին կալանավորե՛ք, բանակում բոլոր սպանությունները կբացահայտվեն. որդեկորույս ծնողներ (video) Էսօր մի «Ռամիլ Սաֆարովներ էլ» Քննչական կոմիտեում են. լարված իրավիճակ սևազգեստ մայրերի ու ՔԿ ներկայացուցիչների միջև (video) Եկեք Ալենի զոքանչի հարցն էլ դնենք հանրաքվեի Էս ա՞ մեր ոստիկանը.իրավապաշտպան Մարինա Պողոսյանին ու մի խումբ քաղաքացիների արգելեցին փողոց փակել (video) Բանակում սպանությունները կոծկելու կնքահայրը Աղվան Հովսեփյանն է.որդեկորույս ծնող (video) Ազգային ժողովում լավ ա՞, տաք ա՞. քաղաքացին՝ Ալեն Սիմոնյանին (video) Հայկ Գրիգորյանն առաջին հանցագործն է. սևազգեստ ծնողները՝ ՔԿ ներկայացուցիչներին (video) Ֆեյսբուքից դուրս եկեք, եկեք Հանրապետության հրապարակ. Անի Զախարյանը համահայկական կոչ է անում (video) Կանցնեն դարեր և Ռոբերտ Քոչարյանին կհիշեն այնպես, ինչպես Նիկոլ Փաշինյանը հիշեց Տիգրան Մեծին.Միհրդատ Մադաթյան (video) Զինվորական կա, ուզում է վարկ վերացնի, ասում են՝ գնա, թող Սերժ Սարգսյանը տա.էս մարդիկ լքում են երկիրը.ազատամարտիկ (video) «Մարզչական խորհուրդ կոչվածն իմ քաշային կարգում կայացնում է ապօրինի որոշում». Արսեն Ջուլֆալակյան Հայաստանի քաղաքական դիսկուրսը հայտնվել է Կարպմանի եռանկյունու մեջ․ Ստեփան Դանիելյան Նիկոլը պատկերացում չունի արժանապատվության մասին. միայն փորները կուշտ լինի. Շանթ Հարությունյան. անոնս Սկսվել է «Գառնի-Երևան» մայրուղային ջրատարի վերանորոգումը. «Վեոլա ջուր» «Տեղի ունեցածը որակում ենք որպես ազատ մամուլի նկատմամբ ոտնձգության, լրատվամիջոցների աշխատանքներին իշխանությունների կողմից միջամտության փորձ». Հայաստանի Ժուռնալիստների միություն Աստղաձոր գյուղի անտառում ապօրինի հատել է 17 հատ սոճի. Նրան մեքենայով բերման են ենթարկել «Մեդիա պաշտպան»-ը կոչ է անում դադարեցնել նման արատավոր գերծելաոճը Փաշինյանը գիրք նվիրելու համար թակել է միայն իրեն սատարողների՝ նախապես ստուգված դռները Հայաստանը 3-րդն է աշխարհի ամենառազմականացված երկրների շարքում Ոստիկանության Աշտարակի բաժին բերման ենթարկվածի մեքենայում ատրճանակ, դանակ ու մահակ է հայտնաբերվել /տեսանյութ/
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 11:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են «Իրավունքի և արժեքների գերակայություն» իրավապաշտպան կազմակերպության նախագահ Սարգիս Տեր-Եսայանը, «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ Սոնա Աղեկյանը և Արտակ Ավետիսյանը: Թեմա` Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները, Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 12:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են Politik.am լրատվականի խմբաիր Բորիս Մուրազին, «Ադեկվադ» ՀԿ անդամ Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը: Թեմա` Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը, Կառավարության քայլերը հակակոռուպցիոն պայքարի, այդ թվում՝ գողացված միջոցների հետբերման գործընթացի համար, վարչապետը տվյալներ է ներկայացրել Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 13:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են «Համերաշխություն» կուսակցության նախագահ Սարգիս Ավետիսյանը, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ Արամ Հարությունյանը: Թեմա` Թեմա` Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը, Այո-Ոչ համար ձևավորված թիմերը, Կառավարության քայլերը հակակոռուպցիոն պայքարի, այդ թվում՝ գողացված միջոցների հետբերման գործընթացի համար, Հարգելի գործընկեր, փետրվարի 23-ին՝ Ժամը 12:00-ին, Ապարան-Լուսագյուղ ճանապարհի եզրին տեղի կունենա ԱՊԱՐԱՆՅԱՆ ՁՄԵՌ մարզամշակութային փառատոնը: Սիրով հրավիրում ենք Ձեզ՝ մասնակցելու ամենանորարար, ամենաուրախ, ամենասպորտային միջոցառմանը: Կից ուղարկում ենք բովանդակությունը ​ Փետրվարի 21-ին` ժամը 12:00-ին, «Պոստ Սկրիպտում» մամուլի ակումբում Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախաձեռնող խմբի ղեկավար, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը կխոսի ներքաղաքական իրադարձությունների մասին եւ կանդրադառնա ապրիլի 5-ին կայանալիք սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեին: Փետրվարի 21-ին, ժ. 11.00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան պետական ռուսական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Կարեն Ներսիսյանի և նույն թատրոնի տնօրեն Մարիաննա Մխիթարյանի մամուլի ասուլիսը: «Քաջ Նազար» ներկայացման պրեմիերայի, ինչպես նաև 2020 թվականի պլանների մասին կխոսեն Կարեն Ներսիսյանը, Մարիաննա Մխիթարյանը, ինչպես նաև «Քաջ Նազար» ներկայացման բեմադրիչ ռեժիսոր Անդրեյ Զապորոժսկին Փետրվարի 21-ին, ժամը 11.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են մեդիա փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը և հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը: Թեման՝ «Ատելության խոսք. ինչու և ինչպես է տարծվում, ինչ անել՝ կանխարգելելու և նվազեցնելու համար, ինչ ազդեցություն է ունենում ներքաղաքական գործընթացների վրա և հասարակության շրջանում: Հարակից հարցեր»: Փետրվարի 20-ին, ժամը 14:30 Արամ Խաչատրյան համերգասրահի ճեմասրահում կկայանա ասուլիս՝ նվիրված Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից իրականացվող Բեթհովենի 250-ամյակի փառատոնին և իրադարձությանն ընդառաջ կազմակերպվող նախափառատոնային համերգին: Ասուլիսի բանախոսներն են՝ · Արա Խզմալյան (ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ) · Էդուարդ Թոփչյան (ՀԱՖՆ գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր) · Ջոն Նելսոն (դիրիժոր, ԱՄՆ) · Անդրեաս Ֆրյոլիխ (... փետրվարի 20-ին՝ ժամը 12:00-ինՀայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտիպետական ինստիտուտում տեղի կունենա ներառականլսարանի բացում՝ կրթության առանձնահատուկպայմանների կարիք ունեցող անձանց համար Փետրվարի 20-ին՝ ժամը 19.00‚ Արամ Խաչատրյան համերգասրահում Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 11-րդ փառատոնի շրջանակներում‚ որ նվիրված է Ալեքսանդր Հարությունյանի 100-ամյակին‚ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը կներկայացնի Ալ. Հարությունյանի սիմֆոնիկ ստեղծագործությունները՝ Սիմֆոնիետ լարային նվագախմբի համար‚ Կոնցերտ ջութակի և լարային նվագախմբի համար «Հայաստան»‚ Շեփորի կոնցերտ‚ Տոնական նախերգանք։ Որպես մենակատարներ հանդես կգան Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստեր‚ ջութակահար Ռոման Սիմովիչը և միջազգ...