Արցախում լարման վտանգը մեծանում է. ԱՄՆ պատժամիջոցները կարող են հասնել մեզ

Պաշտոնական Երևանը համարում է, որ ամերիկա-իրանական հարաբերությունների շուրջ ստեղծված իրավիճակը դեէսկալացիայի է գնում, սակայն հայաստանյան պետական մարմինները լայնածավալ աշխատանք են կատարել՝ պատրաստվելով վատագույն սցենարին, այսօր կառավարության նիստից հետո լրագրողներին փոխանցեց Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը։

«Մեր գնահատականներով՝ ընդհանուր առմամբ ավելի շատ դեէսկալացիայի է գնում: Հույս ունենք, որ մոտակա օրերին ընդհանուր հանգստություն է լինելու, իհարկե մենք միշտ վատթարագույնին ենք պատրաստվում: Ընդհանուր առմամբ կարող եմ ասել՝ շատ լայնածավալ աշխատանք ենք կատարել, և՛ սիրիական ճգնաժամի, և՛ իրանական ճգնաժամի ընթացքում, կարելի է ասել, մեր ինստիտուցիոնալ կարողություններն են ավելացել, մենք կարողացել ենք մշակել և՛ տարհանման պլան, և՛ ճգնաժամին արձագանքելու պլան, որը, կարծում եմ, շատ կարևոր առաջընթաց է եղել մեր կառավարման համակարգի համար: Որոշակի առումով այս 2 ճգնաժամից մեր ինստիտուցիոնալ կարողություններն ավելի են հզորացել, և մենք ավելի հստակ գիտենք, թե ինչ ենք կատարելու: Այս առումով էլ մենք մեր դիմակայանությունը պարբերաբար բարձրացնում ենք կառավարման համակարգի և ակնկալում ենք, որ ընդհանուր առմամբ մոտակա շրջանում ավելի շատ կայունություն է լինելու», - հայտարարել է նա:

Իրանի կողմից իրաքյան Այն Ալ-Ասադի ու Էրբիլի ռազմաբազաների երեկվա հրթիռակոծումից հետո, որտեղ տեղակայված են ամերիկյան և արևմտյան կոալիցիոն զինված ուժերը, երեկ առավոտյան վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ տեղի էր ունեցել խորհրդակցություն՝ Անվտանգության խորհրդի անդամների մեծամասնության մասնակցությամբ։ Խորհրդակցությունից հետո Փաշինյանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ էր հանդես եկել, թե իրավիճակի զարգացումը տարածաշրջանում անհանգստացնող է, Հայաստանը չի ներքաշվի հակաիրանական կամ հակաամերիկյան գործողությունների մեջ, ինչպես նաև հույս էր հայտնել ու կոչ արել «բարեկամական Իրանին ու ԱՄՆ-ին՝ անհապաղ ձեռնարկել բանակցություններ՝ իրավիճակի հետագա վատթարացում թույլ չտալու համար»։

Անվտանգության խորհրդի քարտուղարին այսօր հարցրեցինք՝ հաշվի առնելով Հայաստանի լավ հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների ու Իրանի հետ՝ հնարավո՞ր է, որ Երևանը միջնորդ հանդիսանա այդ երկրների հարաբերությունների նորմալացման գործում, կամ Երևանը դառնա այն վայրը, ուր կարող են նման բանակցություններ անցկացվել։ «Նման տարբերակ դեռևս չի քննարկվել, իհարկե մենք ցանկություն ունենք, որպեսզի կոնֆլիկտը հնարավորինս արագ կարգավորվի, և մենք ավելի շատ մեր դերակատարությունը տեսնում ենք, որպեսզի երկու կողմի հետ էլ շարունակենք երկխոսությունը, և եթե դրա անհրաժեշտությունը լինի, ցանկացած տարբերակի պատրաստ ենք՝ օգնելու, որ կոնֆլիկտը հնարավորինս մեղմվի», - ի պատասխան ասել է Արմեն Գրիգորյանը:

Հայաստանի՝ միջնորդական հնարավորությունների մասին խոսակցությունները, մեղմ ասած՝ չափազանցություն է: Բայց որ պաշտոնական Երևանը պետք է իրավիճակը ամենայն լրջությամբ գնահատի՝ դա անխոս:

Հայ-իրանական սահմանը Հայաստանի բաց երկու սահմաններից մեկն է, և Իրանի հետ առևտուրն էլ Հայաստանի արտաքին առևտրի շոշափելի մասն է կազմում։ Վիճակագրական կոմիտեի վերջին տվյալների համաձայն՝ անցած տարվա առաջին 10 ամիսներին Հայաստանի ու Իրանի միջև առևտուրը կազմել է 326.8 միլիոն դոլար, և այդ ցուցանիշով իսլամական հանրապետությունը Երևանի 5-րդ ամենամեծ գործընկեր-պետությունն է։

Լրագրողները հետաքրքրվել էին Անվտանգության խորհրդի քարտուղարից՝ Իրանի շուրջ անկայունության աճը հնարավո՞ր է՝ իր բացասական ազդեցությունն ունենա Հայաստանի տնտեսության վրա։ «Տնտեսական անվտանգության առումով այս պահին մենք խնդիր չունենք, մենք բոլոր տարբերակները քննարկել ենք՝ սննդի անվտանգությունից սկսած մինչև անվտանգության կարևոր ենթակառուցվածքների աշխատանք: Մենք բոլոր այլընտրանքային ճանապարհների լուծում արդեն գտել ենք. այն ապրանքները, որոնք եթե ճգնաժամ առաջանա, ինչպես ենք փոխարինելու, դրա ճանապարհային քարտեզն ունենք: Եվ այս առումով կարող եմ ասել՝ մենք պատրաստ ենք բոլոր առումներով, իհարկե եթե ֆորսմաժորային իրավիճակներ չլինեն: Ավելի շատ մենք այս պահին ակնկալում ենք, որ, ընդհանուր առմամբ հանգիստ է լինելու: Տնտեսության առումով 2019թ. մեր գրանցած արդյունքները տնտեսության մեզ ինքնավստահություն են տալիս, և ավելի շատ կայունություն ենք կանխատեսում, ոչ միայն կայունություն, ավելի մեծ զարգացում ենք ակնկալում: Այս առումով կարող եմ ասել՝ ընդհանուր առմամբ դրական են ակնկալիքները», - եզրափակել է Արմեն Գրիգորյանը:

Անհասկանալի է, թե պաշտոնական Երևանի համար՝ «այս պահին ակնկալում ենք, որ, ընդհանուր առմամբ հանգիստ է լինելու» կանխատեսման հիմքերը որտեղից են գալիս... Հարաբերական անդորրը կարող է միայն թվացյալ լինել, եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանին արդեն մեղադրում են ուկրաինական օդանավը խոցելու մասին:

Միաժամանակ, փորձագետները արդեն գնահատում են Իրան-ԱՄՆ դիմակայունության ազդեցությունը՝ Արցախի շուրջ հնարավոր զարգացումներում: Ամերիկացի վերլուծաբաններն անդրադարձել են Հայաստանի ու Հարավային Կովկասի վրա Իրանի ու ԱՄՆ-ի հնարավոր բախման հետևանքներին՝ անվտանգության, քաղաքական ու տնտեսական ասպարեզներում: Նրանց կարծիքները ներկայացրել է «Ամերիկայի ձայնը»:
Պաշտոնական Երևանը բացառել է իր ներքաշումը հակաիրանական կամ հակաամերիկյան որևէ զարգացման մեջ, սակայն, ըստ Կարնեգի հիմնադրամի վերլուծաբան Փոլ Սթրոնսկու, Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև հետագա լարվածությունը դժվարացնում է Երևանի ավանդական բազմավեկտորանոց քաղաքականությունը՝ սեղմելով Հայաստանը երկու հիմնաքարերի միջև: «Մտահոգության պատճառներ կան, քանի որ չնայած երկու կողմերը խուսափեցին ուղիղ բախումից, հետագա լարվածության վտանգը չի վերացել»,- նշում է Ռազմավարական միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի վերլուծաբան Ջեֆրի Մանկոֆը: Ըստ նրա, Հարավային Կովկասում մտահոգված են ռազմական բախման դեպքում տարածաշրջանի ապակայունացման, փախստականների ներհոսքի, ահաբեկչության և այլ հնարավորություններով: Փոլ Սթնոսկին էլ կարծում է, որ ուղիղ բախումը ձեռնտու չէր Վաշինգտոնին և Թեհրանին, ուստի կողմերն այն կփոխարինեն անուղակի կամ «պրոքսի» պատերազմներով այլ տարածաշրջաններում:

«Իրանի համար չափազանց ռիսկային է օգտագործել Հարավային Կովկասը ԱՄՆ-ի դեմ՝ հաշվի առնելով Իրանում բնակվող հայերի ու ադրբեջանցիների գործոնը: Ավելի արդյունավետ է այդ նպատակով գործունեություն ծավալել Իրաքում կամ Լիբանանում»,- ասում է Սթրոնսկին: Ստեղծված իրավիճակում Հարավային Կովկասի երկրները պետք է ցուցաբերեն զգուշավորություն, իր հերթին շեշտում է Ադրբեջանում նախկին դեսպան Ռիչարդ Կազլյարիչը: «Եթե տեղի ունենա միջադեպ, որը կմեծացնի ԱՄՆ-ի ու Իրանի միջև ռազմական հակամարտության հավանականությունը, Հարավային Կովկասի բոլոր երկրները շատ ավելի խոցելի կլինեն, և կարևոր խնդիրներից է դառնալու հակամարտության ընդլայնման կանխարգելումը,- ընդգծում է Կազլյարիչը:

Չնայած վերջին զարգացումների ու ղարաբաղյան հակամարտության վերսկսման հնարավորության միջև ուղիղ կապի բացակայությանը, վերլուծաբաններն ընդգծում են՝ յուրաքանչյուր ապակայունացում տարածաշրջանում ազդում է ղարաբաղյան հակամարտության կողմերի վրա: «Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև ռազմական բախման հնարավորությունը մեծացնում է Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը»,- գտնում է Կազլյարիչը:

Անվտանգության խնդիրների հետ մեկտեղ փորձագետներն ընդգծում են, որ ամերիկա-իրանական լարվածության աճը կունենա նաև տնտեսական ծանր հետևանքներ, հատկապես Հայաստանի դեպքում: «Հայաստանի համար, որը սերտ տնտեսական կապեր ունի Իրանի հետ, վերջինիս տնտեսական կարողության վնասումն ու տնտեսական ակտիվության անկումը, մտահոգության լուրջ առարկա է»,- ասել է Մանկոֆը: Դրա հետ համակարծիք է Փոլ Սթրոնսկին: Հայաստանը կախված է Իրանի հետ տնտեսական կապերից, հատկապես զբոսաշրջության ու էներգետիկ ոլորտներում, նշում է փորձագետը:

Ամերիկացի վերլուծաբանները չեն բացառում՝ Իրանի հետ Հայաստանի սերտ տնտեսական կապերը կարող են հանգեցնել Երևանի նկատմամբ Վաշինգտոնի հավելյալ ճնշման բանեցմանը լարվածության աճի պարագայում, սակայն պարզ չէ, թե ինչպես այն կդրսևորվի և ինչ չափերով:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 5302 անգամ
Լրահոս
«Կոստյում», որ արդեն լավն է, երբ քո հագին է. դիրքորոշումների փոփոխության «նուրբ արվեստը» Արման Թաթոյանը Արցախում այցելել է զորամասեր Կրակոցներ Երեւանում. 35-ամյա կասկածյալը որոնվում է ՀՀ դեսպանությունը կոչ է անում Իրանում գտնվող Հայաստանի քաղաքացիներին կապ հաստատել իրենց հետ Շիրակի մարզում մեքենան 25 մետր գլորվել է ձորը. 4 ուղեւոր հոսպիտալացվել է «Իրեն ՍԴ–ի հարցը հարյուրապատիկ ավելի շատ է հետաքրքրում, քան Արցախինը». Անդրանիկ Թևանյան Ծրագրեր են փոխվել․ մանրամասներ սահմանադրական փոփոխությունների հանձնաժողովի փակ նիստից «Այո»-ի շոուն սկսվեց «Մոնումենտով». «սրանք դեռ ծաղիկներն են» «Այո»-ի թիմն արդեն մշակել է ստրատեգիան. պատկառելի գումարներ են ծախսվելու Քոչարյան. «Ոչ»–ի շտաբը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ որևէ կապ չունի Իսպանիայի դեսպանատուն Երեւանո՞ւմ. որոշ հարցեր վերանայվում են Իշխանությունները լրջորեն լծվել են քրեական ենթամշակույթի դեմ պայքարին. վարչության պետին գործուղեցին Վրաստան Լարսի ճանապարհը փակ է. կուտակված է 335 բեռնատար Բակո Սահակյանը գրասենյակ է ձեւավորում. ինչու Ինչո՞ւ է Նիկոլ Փաշինյանը մտել վտանգավոր խաղի մեջ Փաշինյանը սահմանադրական հանրաքվեի հարցում «երկու քարի արանքում» է. մանրամասներ Գերմանիա այցից Իշխանությունները տագնապած են. պարզ հաշվարկ հանրաքվեից առաջ. «Նիկոլն այնքան հանճարեղ մարդ է» Փաշինյանի ստախոսությունը, սուպերվարչապետի կոստյումն ու հանրաքվեն Փաշինյանի նոր արկածախնդրությունը. Վենետիկի հանձնաժողովին «ռազբիրատի է հրավիրում» Փաշինյանը կրկնեց Սերժ Սարգսյանին. Նոր զրոյական իրավիճակ Վանոն՝ ազատության մեջ. Նա իշխանության հեռացումն է գուժում Նոր իմիջ՝ 20 տարի հետո. ԱՄՆ-ն կրկին ռուսական հետք է գտել Սկսել ա`«Ոչ բռնի, թավշյա» հեղափոխությունն Արցախում Հ1-ը միշտ նույնն է մնացել՝ իշխող ուժի խոսափող իր դերով Ալեքսանյանը չի զղջում, որ մեդալը տվել է Կարեն Գիլոյանին
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Փետրվարի 22-ին ժամը 11։00-ից Կոտայքի մարզի Թեղենիք գյուղում մեկնարկելու է Բարեկենդանի տոնախմբությունը։ Կազմակերպիչներն են «Կէան» կրթամշակութային կենտրոնը, «Հազար տարվա գյուղամեջ» փառատոնը, «Հայասա Տուր»-ը։ Միջոցառումը տեղի է ունենում Կոտայքի մարզպետարանի աջակցությամբ։ Ծրագրում նախատեսվում է ․ Ժողովրդական տոնախմբություն Երգ ու պար Դիմակահանդես Լարախաղաց Ժողովրդական խաղեր Սուտլիկ հարսանիք Հացաթխում Կազմակերպիչները հոգում են միջոցառումը լուսաբանող ԶԼՄ ն... ՓԵՏՐՎԱՐԻ 22-ին` ժամը 11:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում (Սարյան 22) տեղի կունենա քաղաքական վերլուծաբան, Եվրասիական փորձագիտական ակումբի համակարգող Արամ Սաֆարյանի, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակումբի անդամ Աշոտ Թավադյանի, տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակումբի անդամ Թաթուլ Մանասերյանի: ԹԵՄԱ.- Եվրասիական փորձագիտական ակումբի ընթացիկ տնտեսական հետազոտությունների արդյունքների ամփոփում՝ «Հայաստանի տնտեսությունը ԵԱՏՄ-ում՝ մեր երկրի նախ... Փետրվարի 22-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են «Կարին» ավանդական երգի-պարի համույթի գեղ. ղեկավար Գագիկ Գինոսյանը, երգիչ, «Գութան» փառատոնի կազմակերպիչ Արսեն Գրիգորյանը (Մրրո) և «Հայկազունք» համույթի գեղ. ղեկավար Գուսան Հայկազունը: Թեման՝ «Մշակութային քաղաքականությունը մեր երկրում. խնդիրներ, ձեռքբերումներ, ինչ է փոխվել հեղափոխությունից հետո, և որոնք են ցանկալի ուղղությունները: Մշակութային կյանքի աշխուժացում, Յարխուշտայի փառատոն, հարակից հարցեր»: Փետրվարի 22-ին` ժամը 11:00-ին, «Պոստ Սկրիպտում» մամուլի ակումբի հյուրն է համաշխարհային ճանաչում ունեցող «Փախուստ բանտից», «Սառած հող», «Ֆրիլանսերներ», «Փլուզված քաղաքը» և հոլիվուդյան ևս 13 ֆիլմի պրոդյուսեր Ստեփան Մարտիրոսյանի փաստաբան Կարեն Բատիկյանը: Թեմա` Ստեփան Մարտիրոսյանի դեմ հարուցված քրեական գործի մանրամասներն ու բացահայտումները: Սիրով հրավիրում ենք Ձեզ ներկա գտնվելու փետրվարի 22-ին, 15։00-ին կայանալիք «Տեխնոլոգիաների շաբաթ 2020» միջոցառման մամլո ասուլիսին, որը տեղի կունենա «ՋիՋի» ընկերության գրասենյակում։ Հասցե՝ Մամիկոնյանց 44/4։ «Տեխնոլոգիաների շաբաթ 2020» -ը միջոցառումների աննախադեպ շարք է, որի հիմնական նպատակն է համախմբել հայկական ամենահայտնի ՏՏ իրադարձությունները և մեկ շաբաթվա ընթացքում դրանք կենտրոնացնել Սյունիքում: Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունն աջակցում է նախագծին։ Ուրախ կլինենք հյու... Փետրվարի 22-֊ին` ժամը 12.00-ին «Զարկերակ» մամուլի ակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքի հարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50 հեռախոսահամարով) տեղի կունենա Օվշորի գործով արդարացված Աշոտ Սուքիասյանի պաշտպաններ՝ Կարեն Հակոբյանի և Լուսինե Զեյնալյանի ասուլիսը: Թեման՝ օվշորի գործով բացահայտումներ Սերժ Սարգսյանի եղբոր, վերջինիս խնամու, դատախազության ու դատարանների վերաբերյալ: Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 11:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են «Իրավունքի և արժեքների գերակայություն» իրավապաշտպան կազմակերպության նախագահ Սարգիս Տեր-Եսայանը, «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ Սոնա Աղեկյանը և Արտակ Ավետիսյանը: Թեմա` Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները, Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 12:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են Politik.am լրատվականի խմբաիր Բորիս Մուրազին, «Ադեկվադ» ՀԿ անդամ Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը: Թեմա` Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը, Կառավարության քայլերը հակակոռուպցիոն պայքարի, այդ թվում՝ գողացված միջոցների հետբերման գործընթացի համար, վարչապետը տվյալներ է ներկայացրել Փետրվարի 21-ին՝ ժամը 13:00-ին, Հայելի ակումբի հյուրերն են «Համերաշխություն» կուսակցության նախագահ Սարգիս Ավետիսյանը, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ Արամ Հարությունյանը: Թեմա` Թեմա` Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման համար նախատեսված գումարը, Այո-Ոչ համար ձևավորված թիմերը, Կառավարության քայլերը հակակոռուպցիոն պայքարի, այդ թվում՝ գողացված միջոցների հետբերման գործընթացի համար, Հարգելի գործընկեր, փետրվարի 23-ին՝ Ժամը 12:00-ին, Ապարան-Լուսագյուղ ճանապարհի եզրին տեղի կունենա ԱՊԱՐԱՆՅԱՆ ՁՄԵՌ մարզամշակութային փառատոնը: Սիրով հրավիրում ենք Ձեզ՝ մասնակցելու ամենանորարար, ամենաուրախ, ամենասպորտային միջոցառմանը: Կից ուղարկում ենք բովանդակությունը ​