Հարձակում Արևմուտքից՝ ընդդեմ Ալիևի. Նա քննադատության տարափ է տեղացել ԵՄ հասցեին

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, ոչ ավել, ոչ պակաս դեմ է արտահայտվել եվրաինտեգրմանը, նա նման հայտարարություն է արել Բաքվի պետական համալսարանի ստեղծման 100-ամյակի առիթով միջոցառման ժամանակ:

«Մենք մեր պետությունը ստեղծում ենք ավանդական արժեքների, մեծ-փոքր հասկացության հիման վրա: Մենք պետք է պահենք դա, թող երիտասարդությունը լսի ինձ և հարգի մեծերին: Որոշ երկրներին դրան ուշադրություն չեն դարձնում, տարբերություններ չեն դնում տղամարդու և կնոջ միջև: Մենք պետք է հարգենք կնոջը, պետք է պաշտպանենք նրանց: Ոչ թե նրանք մեզ, այլ մենք նրանց: Կա գենդերային հավասարություն, և մենք դա ընդունում ենք: Սակայն մենք չենք կարող ապրել ավանդական մտածողությունից դուրս, և թող երիտասարդները իմանան դա: Մեծերին պետք է հարգել: Այսօր որոշները փորձում են բառապաշարից հանել «ակսակալ», «ագբիրչեկ» բառերը: Տեսնելով նրանց՝ ես սարսափում եմ: Եվ դրանից հետո մեզ ասում են՝ ինտեգրվեք: Ինտեգրվե՞նք ճգնաժամի մեջ: Ինտեգրվե՞նք նրանց հետ, ովքեր ասում են՝ «Ստոպ, իսլամ»: Ինտեգրվե՞նք նրանց հետ, ովքեր տարբերություն չեն դնում տղամարդու և կնոջ միջև»,- հայտարարել է Ալիևը:

Ալիևի պոռթկումն, անշուշտ, պայմանավորված է վերջին տարիներին արևմուտքի կողմից նրան ուղղված, երբեմն, բավական ուժգին քննադատության հետ: Բառացիորեն օրեր առաջ: BBC-ի ռուսական ծառայությունը հետաքննական նյութ հրապարակեց Ադրբեջանի բանակում Հայաստանի օգտին լրտեսության մեղադրանքով 2017-ին հարուցված քրեական գործերի մասին, որում նշվում էր, որ 9 մարդ խոշտանգումների հետևանքով մահացել է, տասնյակ ձերբակալվածներ ենթարկվել են կտտանքների, հայրենիքի դավաճանության մեղադրանքով 25 մարդ դատապարտվել է երկարատև ազատազրկման:

Իսկ իրավապաշտպանների տվյալներով՝ ձերբակալվել ու խոշտանգումների է ենթարկվել ավելի քան 100 սպա ու զինվոր:
Հիշեցվում էր, որ 2017-ին Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը, պետական անվտանգության ծառայությունը, պաշտպանության և ներքին գործերի նախարարությունները համատեղ հայտարարություն տարածեցին՝ տեղեկացնելով, որ զինծառայողներ են ձերբակալվել Հայաստանի հատուկ ծառայությունների օգտին լրտեսության մեղադրանքով:

BBC-ն նշում է, որ 2017-ին տեղի ունեցած զանգվածային խոշտանգումների մասին հանրությունը տեղեկացել է միայն 2019-ին, երբ աստիճանաբար բացվել են այդ գործի մանրամասները: Գործերի բացահայտմամբ զբաղվող իրավապաշտպան Օքտայ Գյուլալիևը այս տարվա հոկտեմբերի 29-ին Բաքվի կենտրոնում ենթարկվել է ավտովթարի. հետիոտների համար նախատեսված անցումի վրա նրան մեքենա է հարվածել: Ծանր վնասվածքներ ստացած իրավապաշտպանը մինչև հիմա գիտակցության չի գալիս: Նա գտնվում է կոմայի մեջ:

Իսկ ինչ վիճակում են եղել ողջ մնացածներն ազատության մեջ: Կտտանքների զոհերից շատերին հաջողվել է խուսափել բանտից: Զինվորական դատախազության մամուլի ծառայությունից BBC-ին ասել են. «Բոլորը, ովքեր կապ են ունեցել այդ գործին, ազատազրկվել են, ոչ մեկ չի խուսափել պատասխանատվությունից»: Սակայն Վագիֆ Աբդուլլաևը, կապիտանի կոչումով վաշտի նախկին հրամանատար, գոհ չէ դատական գործընթացի արդյունքներից: Նրա խոսքով՝ իրեն սովամահ են արել, մերկացրել են և վրան սառը ջուր լցրել, ծեծել են երկաթե ձողերով, տանջել էլեկտրաշոկով:

Իրավապաշտպան Օքթայ Գյուլալիևը պատմել է, որ զանգվածային ձերբակալությունների առաջին օրերին ո՛չ հանրությունը, ո՛չ իրավապաշտպանները ոչինչ չգիտեին կատարվածի մասին: Հետո սկսեցին խոսակցություններ պտտվել սպանությունների ու խոշտանգումների մասին: «Սկզբում ծնողների կողմից բողոք էլ չկար, մարդիկ ապրում էին վախի մեջ, դրա համար տեղեկություն տարածվեց, որ բոլոր ձերբակալվածները դավաճաններ են, համագործակցել են հայերի հետ,- պատմում է իրավապաշտպանը:- Մենք սկսեցինք քննել գործը, և սկսած անցյալ տարվանից, փորձեցինք կապվել խոշտանգվածների հարազատների հետ»:

Արդյունքում, Գյուլալիևի խոսքով, պարզվել է, որ կա միայն դատարանի կողմից հաստատված կտտանքների առնվազն 101 դեպք, որից 9-ը ավարտվել է մահով: BBC-ի տրամադրության տակ կան երեք տարբեր ռազմական դատարանների որոշումների կրկնօրինակներ՝ տուժածների ընդլայնված ցուցակով. չնայած դրանում որոշ անուններ և ազգանուններ խաչվում են, բայց իսկապես կարելի է պնդել, որ խոսքը մի քանի տասնյակ մարդկանց մասին է:

Գյուլալիևը պատմել է, որ կտտանքների ենթարկված և հետո դավաճանության համար դատապարտվածները առնվազն 25-ն են: ««Տերտերի գործում» ես միշտ ասում եմ «առնվազն», քանի որ դրանք միայն այն մարդիկ են, որոնց մասին մենք կարողացել ենք իմանալ»,- նշում է իրավապաշտպանը: «Մենք տեսել ենք օրենքի զանգվածային խախտումներ, որ հարազատներին և փաստաբաններին ներս չեն թողել, և պարզել ենք, որ ՊՆ բարձրաստիճան մարդիկ գործնականում ինքնադատաստանի մարմին են ստեղծել»,- ասում է Գյուլալիևը:

Գյուլալիևը հանդիպել է մի խումբ ծառայությունից հեռացված զինվորականների հետ: Նրանք, նրա խոսքով, մինչ այժմ տառապում են ֆիզիկական և բարոյական վնասվածքներից, որ ստացել են ավելի քան երկու տարի առաջ «Տերտերի գործով» հարցաքննությունների ժամանակ:

Մեկ այլ դրվագ: 2013թ. Բաքվի կենտրոնում ցույցեր էին ընթանում ադրբեջանական բանակում ոչ մարտական կորուստների դեմ, և այդ ակցիաների մասնակիցները ազատազրկման ենթարկվեցին անկարգություններ կազմակերպելու համար: Այդ գործով վերջին դատապարտյալը՝ Իլկին Ռուստամզադեն, ազատ է արձակվել միայն այս տարի:
Իսկ բանակում կոռուպցիայի մասին բարձրաձայնած լրագրող Աֆղան Մուխթարլին դեռևս գտնվում է բանտում. Նա 6 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել սահմանն անօրինական կերպով հատելու և մաքսանենգության համար: Իրավապաշտպան կազմակերպությունները կարծում են, որ այդ մեղադրանքում քաղաքական ենթատեքստ կա:

Հարավային Կովկասի հարևանների համեմատությամբ ադրբեջանական բանակն ամենալավ զինվածն է, կարծում են փորձագետները. Global Firepower Index-ի վերջին վարկանիշը ցույց է տալիս, որ 137 երկրների շարքում Ադրբեջանը 52-րդն է: Մյուս կողմից, նրա թույլ տեղը համարվում է անարդյունավետությունն ու կոռուպցիան: Ադրբեջանի իշխանությունները և իշխանամետ լրատվամիջոցները հերքում են, որ բանակում նման խնդիր կա: Ադրբեջանական բանակը քննադատության է ենթարկվել նաև 2016թ. ապրիլին «քառօրյա պատերազմից» հետո, երբ ադրբեջանական և հայկական կողմերի միջև դաժան մարտերից հետո զոհվեցին տասնյակ մարդիկ: Ռազմական փորձագետ, թոշակառու գնդապետ Իսա Սադիգովն ասում է, որ 4 օրում կրած ռազմական կորուստները ցույց տվեցին, որ «երկիրը պատրաստ չէ և ի վիճակի չէ մարտական գործողություններ վարել»:

Նրա խոսքով՝ բանակում կոռուպցիան և բարեփոխումների բացակայությունն ազդում են նրա մարտունակության վրա: Տերտերի շրջանը (որտեղ մեկ տարի հետո տեղի ունեցան զանգվածային խոշտանգումները) գտնվում է հենց հակամարտող կողմերի շփման գծի հարևանությամբ: Փորձագետը կարծում է, որ «Տերտերի գործը» առաջ է եկել հենց 2016թ. ապրիլյան պատերազմի ժամանակ թույլ տված «բացթողումները թաքցնելու» հրամանատարության ցանկության պատճառով: Հայաստանում էլ այդ օրերին բանակը քննադատության էր ենթարկվում, սակայն այնտեղ գործն ավարտվեց ապրիլյան բախումներից արդեն մեկ ամիս անց բարձրաստիճան զինվորականների հրաժարականով, գրում է BBC-ն:

Այսպես, հետաքննության մեջ ասվում է, որ խոշտանգումները սովորական են դարձել: Ադրբեջանում իրավապաշտպանները կազմում են 1990-ականների կեսերից քաղբանտարկյալների ցանկը, այսինքն` այն պահից, երբ նախագահ դարձավ գործող նախագահի հայրը՝ Հեյդար Ալիևը: Իրավապաշտպանները բազմիցս ասել են, որ Ադրբեջանում խոշտանգումներն ընդունված փորձ է: Եվրոպայի խորհրդի խոշտանգումների կանխարգելման հանձնաժողովի ներկայացուցիչները 2004թ-ից Ադրբեջան են այցելել 6 անգամ:

Հանձնաժողովն անցյալ տարի եկավ եզրակացության, որ «խոշտանգումներն ու վատ վերաբերմունքի մյուս ձևերը ոստիկանության, այլ իրավապահ մարմինների և բանակի կողմից... ունեն պարբերական բնույթ, լայնորեն տարածված են և արմատախիլ չեն արվում»: Բացի այդ, ըստ հանձնաժողովի, խոշտանգումների դեպքերը հաճախ չեն քննվում, իսկ դատապարտյալների մոտ հաճախ չեն թողնում փաստաբանների և բժիշկների:

Ադրբեջանում խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի մասին տարիներ շարունակ բարձրաձայնել են իրավապաշտպանները, լրագրողները, քաղաքական ակտիվիստները և իրենք՝ բանտարկյալները:

BBC-ի ռուսական ծառայությունը հետաքննական նյութն, անշուշտ, ժամանակին արված արտահոսք է: Թերևս, դրանով է պայմանավորված Ալիևի նյարդային ռեակցիան՝ Եվրոպական միության քաղաքականության դեմ:

Մետաքսյա Շալունց

դիտվել է 841 անգամ
Լրահոս
Գետինը մտնեք․․․ Կարինե Աճեմյան (video) Ստախոս պոպուլիստներ…, փոխանակ զոհված տղերքի մայրերին մեծ թոշակներ տաք, ՍԴ-ի դատավորներին ե՞ք մեծ կաշառք- թոշակ տալիս… Հիմարություն է մարդկանց ասել՝ «զոմբիներ, պողոսներ»․նորից սխալվելու դեպքում կլինի լուրջ պատերազմ․Վահե Հովհաննիսյան (video) Սահմանադրական Դատարանի դատավորներին ոչ սահմանադրական ճանապարհով փորձում են ուղարկել իրենց տուն էս ուր ենք հասել, ժողովուրդ, ուրեմն աղանդավորները, գ7երը ու պլանքյաշները էլ «изгой» չեն, իսկ ծխողները «изгой» են. Կարեն Քոչարյան Մեզ թողեցին անտեր ` և ընդիմությունը և իշխանությունը, դարձրեցին ամբոխ. Բաց նամակ Ռոբերտ Քոչարյանին Հանկարծ պետք չէ խաբվել նրա սեռային պատկանելիությանը ու մտածել, որ նա կարող է թույլ գտնվել. Դավիթ Բաբայան Սանկցիաներ Ծառուկյանի որդու նկատմամբ «Ինքն այսօր տխուր էր ու մեղմ». Ավակովը Պուտինի մասին փարիզյան հանդիպումից հետո. video Արտակարգ դեպք. տղամարդը կտրել է երիտասարդ կնոջ կոկորդը Կանգ՝ Մեծամորի ատոմակայանում Քոչարյանի գործը «ջուր» վիճակում հասել է դատարան. փաստաբան Հայկ Ալումյան. անոնս Կալանավորված Գեւորգ Լոռեցյանը աշխատանքի մեջ է․ նրա լիազորությունները չեն կասեցվել Ու՞մ հաշվին է ինքնահաստատվում Շիրակի պետհամալսարանի ռեկտորի ԺՊ-ն / լուսանկարներ/ Սահմանադրական կարգն եք տապալում ևս մեկ անգամ Իշխանությունները կփորձեն «պատժել» ԲՀԿ առաջնորդին՝ իրենց սրտի քաղաքապետի ապիկարությունը բացահայտելու համար Բյուջեն լցնելու և դատարանները թեթևացնելու «նոր» մեթոդ՝ 5000 դրամանոց ակտերի հաշվին․ Ս․ Պարսյան ՍԴ դատավորները և «պարապության նպաստը» Նկատի եմ ունեցել «մեկուսացած», պարզապես ինձ «վտարանդի» բառը հուշեցին. Հ.Հակոբյան Մենք չենք թողնելու, որ դուք պատմության մեջ մտնեք որպես Արցախը հանձնողներ, զրկելու ենք ձեզ` դա անելու բոլոր գործիքներից. Կ. Տեր-Նակալյանը՝ Հ. Իգիթյանի հայտարարության մասին Փաշինյանն իր քաղաքական ու տնտեսական մտքի սնանկությունը փորձում է քողարկել «ՀԴՄ կտրոնով զինվորին հաց ենք հասցնում» պրիմիտիվագույն թեզով․ Միհրան Հակոբյան Վարչապետը հայտարարել է՝ խնդիր չէ, որ բանակցությանն Ալիևի հետ գան իրենց ԼՂ ադրբեջանական համայնք համարող մարդիկ. Հովհաննես Իգիթյան «Պետք է դուրս մղել Փաշինյանի խրտվիլակ ընդդիմությանը, որին ինքը շատ է սիրում». Կարպիս Փաշոյան Մեր չծնված տղային էլ հետ չենք բերի. ողբերգական դեպք Գեղարքունիքի մարզում Գետնանուշից շնչահեղձություն ունեցած երեխայի վիճակը ծայրահեղ ծանր է
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Դեկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ԵՊՀ Սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի վարիչ Վարդան Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ ՍԴ դատավորներին վաղաժամ կենսաթոշակի ուղարկելու նախագիծը: «Դավիթ Սարապյան» նախաձեռնությունը և «Հայ Ձմեռ Պապ» բարեգործական հիմնադրամը սիրով հրավիրում են լուսաբանելու Արցախյան ազատամարտի պանծալի հերոսներից մեկի՝ Դավիթ Սարապյանի (Դև) (1966 - 1991) կյանքն ու պայքարը ամփոփող «Մեր օրերի Դավիթը» փաստավավերագրության (հեղինակ՝ Էվելինա Մելքումյան), ինչպես նաև Դավիթ Սարապյանի գրական ստեղծագործությունների հայերեն հրատարակության՝ «Երեք հարյուր վայրկյան (վիպակ, պատմվածքներ)» գրքի շնորհանդեսը, որը տեղի կունենա ս.թ. դեկտեմբերի 10-ին՝ երեքշաբթի, ժամը 18.00-ին, ... Հարգելի՛ գործընկերներ, հրավիրում ենք լուսաբանելու Դեկտեմբերի 10-ին` ժամը 18:30-ին, Երևանի պետական կամերային թատրոնում տեղի կունենա մամուլի ասուլիս՝ նվիրված «100 գաղափար Հայաստանի համար» մրցույթին: Ասուլիսի ընթացքում կազմկոմիտեն կհրապարակի հաղթողների անունները, ապա ժամը 19:00-ին կկայանա մրցանակների հանձնման հանդիսավոր արարողությունը: Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է ՀՅԴ Բյուրոյի Հայ դատի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանը: Թեման՝ «1. ԼՂ հիմնախնդիր. վերջին իրադարձությունները, հնարավոր զարգացումներ: 2. Հայ-թուրքական հարաբերություններ: Հայոց ցեղասպանության խնդրի շուրջ վերջին գործընթացները, հարակից հարցեր»: Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 11: 00-ին, Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա Երևանի պետական կամերային երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Հարություն Թոփիկյանի և երգչախմբի տնօրեն Վիլի Վայների մամուլի ասուլիսը: Բանախոսները կանդրադառնան Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան 150-ամյա հոբելյանին նվիրված «Կոմիտասը և մենք» համերգաշարին, ինչպես նաև համերգաշարի ամփոփիչ համերգին, որը կկայանա դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 19:00-ին, Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը։ Բանախոսները նաև կամփ... Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 12:00-ին «Հայացք» մամուլի ակումբի հյուրն է Արցախի նախկին վարչապետ, Արցախի «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը: Թեման՝ Ներքին և արտաքին քաղաքականություն, արցախյան հիմնահարց Դեկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ԵՊՀ Սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի վարիչ Վարդան Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ ՍԴ դատավորներին վաղաժամ կենսաթոշակի ուղարկելու նախագիծը: դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 17:00-ին Մոսկվա կինոթատրոնում (ք. Երևան, Աբովյան 18, 2-րդ հարկ) տեղի կունենա մամլո ասուլիս՝ նվիրված Ճապոնական ֆիլմերի 14-րդ փառատոնին: Ասուլիսի բանախոսներն են Հայաստանի Հանրապետությունում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ջուն Յամադան, հայ-ճապոնական «Հիկարի» կենտրոնի նախագահ Կարինե Փիլիպոսյանը և ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ պրոֆեսոր Անետա Երզնկյանը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՀՀԿ-ական Լեռնիկ Ալեքսանյանը, «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը և ազատամարտիկ, պատմաբան Վոլոդյա Հովհաննիսյանը: Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: Քաղաքապետարանի իրականացրած ծախսերը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը և հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: