Ինչպիսի՞ն է արտագաղթի իրական պատկերը. վարչապետի հրապարակած ցուցանիշի հետքերով

Օրերս Փարիզում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ 2019 թվականին 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ Հայաստանից արտագաղթը նվազել է 90 տոկոսով։ Ցավոք, հայտարարությունից հետո իշխանության ներկայացուցիչները չփորձեցին կոնկրետ թվերով հիմնավորել այդ պնդում, ինչը հանրության շրջանակում տարընկալումների տեղիք տվեց։


Թեև գործող իշխանությունները չեն սիրում թվեր, հաշվարկներ, մոդելներ, այնուամենայնիվ, դրա անհրաժեշտությունը կա, քանի որ արտագաղթը և դրա դինամիկան ուղղակիորեն խոսում են տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության մասին։ Արտագաղթը արյունաքամ անող վերք է. արտագաղթ ծնող հիմնական պատճառների մասին խոսելիս նախևառաջ հարկավոր է համեմատել ցուցանիշները, գնահատելու, թե ինչ է արվել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների անվտանգությունը և կենսամակարդակը բարելավելու, մարդկանց իրենց հայրենիքում պահելու ուղղությամբ։

Այսպես. 2019 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին Հայաստանից մեկնողների և ժամանողների տարբերությունը կազմում է -9857 մարդ, որը ներառում է Հայաստանի Հանրապետության և օտարերկրյա քաղաքացիների տեղաշարժը՝ մուտքերը և ելքերը։ 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածում Հայաստանի անցակետերով իրականացված մուտքերի և ելքերի տարբերությունը կազմել է -86694 մարդ։ Ըստ ՀՀ վիճակագրության կոմիտեի տվյալների՝ 2019 թվականին 2016 թվականի նույն ժամանակահատվածի համաձայն Հայաստանից մեկնողների և ժամանողների տարբերությունը (ներառյալ ՀՀ քաղաքացիներ և օտարերկրացիներ) նվազել է 88,6 տոկոս, որը բավականին մոտ է վարչապետի հրապարակած 90 տոկոսին։


Միաժամանակ, նույն պաշտոնական վիճակագրությունը փաստում է, որ 2019 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին Հայաստանից արտագաղթել են 35549 ՀՀ քաղաքացիներ (ՀՀ փաստաթղթերով), որոնց թիվը 2018 թվականի համեմատ նվազել է 15,7 տոկոսով, 2017 թվականի համեմատ՝ 52,6 տոկոսով, 2016 թվականի համեմատ՝ 64,1 տոկոսով։

Հատկանշական է, որ 2019 թվականին արտագաղթի կրճատման տեմպը ավելի ցածր է, քան նախորդ տարիներինը․ մասնավորապես՝ 2019 թվականին 2018 թվականի համեմատ արտագաղթը նվազել է 37,2 տոկոսով, 2018 թվականին 2017 թվականի համեմատ՝ 70,9 տոկոսով, 2017 թվականին 2016 թվականի համեմատ՝ 37,8 տոկոսով։ Պատկերը ավելի վատ է ՀՀ փաստաթուղթ ունեցող անձանց արտագաղթի կրճատման մասով։ Սա նույն է, որ տարին նախորդ տարվա համեմատ գրանցենք նվազող ՀՆԱ-ի աճի տեմպ, և դա որպես մեծ ձեռքբերում կամ հեղափոխական առաջընթաց հայտարարենք։

Մտահոգիչ է նաև, որ վերջին տարիների ընթացքում օտարերկրացիների էական հոսքի անվերահսկելի դինամիկա է գրանցվում, իսկ այս ուղղությամբ համապատասխան միգրացիոն և աշխատաշուկայի կարգավորման քաղաքականությունն ուղղակի բացակայում է։Ամփոփելով վերոգրյալը, հարկ է արձանագրել, որ 2019 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին վատացել է արտագաղթի կրճատման տեմպը, ինչը մեկ անգամ ևս փաստում է, որ նախորդ շրջաններից եկող և այս իշխանությունների կողմից շարունակվող նեոլիբերալ քաղաքականությունն իրեն սպառել է՝ նույնիսկ նվազող կոռուպցիայի պայմաններում։ Հայաստանի ժողովրդագրության խնդիրը արմատապես լուծելու համար անհրաժեշտ է համադրել քաղաքական և մասնագիտական շրջանակների ներուժը՝ նոր սոցիալ-տնտեսական քաղաքականություն մշակելու և իրականացնելու համար։

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու Սուրեն Պարսյան

դիտվել է 438 անգամ
Լրահոս
Երեք տարվա դադարից հետո՝ Պուտինի հետ տետ-ա-տետ Նոր «հակադոպինգային» հարված՝ Պուտինին Բանակում մահերի թիվը չի նվազում. ու՞ր են սպաներն ու որտե՞ղ է բացթողումը. մեկնաբանում է փոխնախարարը (video) Բա որ Սերգո Կարապետյանին մի հատ էլ «չափալախած» լինեին, պատկերացնում ե՞ք՝ ինչեր կպատմեր. Գառնիկ Իսագուլյան (video) Վ.Բալասանյանը Արցախի նախագահի ընտրություններում բացարձակ ֆավորիտ է,որի վրա հարձակվել է Փաշինյանի գլխավորած ոհմակը.Իսագուլյան (video) Եթե կոռուպցիա կա, պետք չէ այն տանել ԱԺ հանձնաժողովում քննարկման, պետք է դիմել իրավապահներին.Սոնա Այվազյանը՝ «Կամազների» սկանդալի մասին (video) Ռուսաստանը շարունակում է Հայաստանից մեծ թվով միգրանտներ ընդունել ՆԱՏՕ-ն մեծացնում է մարտական պատրաստության մակարդակը. Ռուսաստանն ու Թուրքիան՝ խնդրահարույց թեմաներ Ոչ մի թիզ ինքնիշխանություն՝ Ռուսաստանին. Ծանր բանակցություններ Քաղաքացիներին «վախեցնելու» նոր օրենք Նիկոլ Փաշինյանի «վնգստացող դատավորների» շարքը համարվում է բացված Քանի դեռ Ռ․ Քոչարյանը փակի տակ է, Ռուսաստանից ոչ մի ներդրում չի լինի․ Վահե Հովհաննիսյան. տեսանյութ Իշխանությունն ունի փաստեր, որ Քոչարյանը բացարձակ անմեղ է Ռեժիմը խուճապի մեջ է Քանի դեռ երկրում աշխատում է ռեպրեսիվ մեքենան, օրվա պահանջով լինում են քրեական գործեր. Վահե Հովհաննիսյանը՝ Սերժ Սարգսյանի մեղադրանքի մասին. անոնս Օրինագծի երկրորդ ընթերցման ժամանակ «սղղացրել» են նորամուծություն, որով նոր բեռ են դնում քաղաքացիների վրա Սարգիս Օհանջանյանն ազատ է արձակվել Հակադաշնակցական արշավի ներքին ու արտաքին պատվիրատուները Մահացել է «Արարատ 73»-ի ֆուտբոլիստ Սուրեն Մարտիրոսյանը Խոշոր ու կասկադյորական ավտովթար Երևանում ԱԺ-ն շարունակում է քննարկել ՍԴ դատավորներին վաղ կենսաթոշակի ուղարկելու հարցը․ ուղիղ Արտակարգ դեպք Արագածոտնի մարզում Նոր կուսակցություն կստեղծվի Արթուր Վանեցյանը որոշում է կայացրել Հանձնարարվել է ամեն կերպ ազատվել չենթարկվող, «թրի տակով չանցնող» համայնքապետներից
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՀՀԿ-ական Լեռնիկ Ալեքսանյանը, «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը և ազատամարտիկ, պատմաբան Վոլոդյա Հովհաննիսյանը: Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: Քաղաքապետարանի իրականացրած ծախսերը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը և հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՀՀԿ-ական Կարինե Աժեմյանը և «Ադեկվադ» նախաձեռնության անդամ Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը: Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 12-ին, Բլից ինֆո մամուլի ակումբի հյուրն է Երեւանի ավագանու Լույս խմբակցության անդամ Անի Խաչատրյանը։ Թեմա՝ Երեւանի քաղաքապետարանի ամանորյա ծախսեր Դեկտեմբերի 10-ին` ժամը 13:00-ին, «Պոստ Սկրիպտում» մամուլի ակումբում ռազմական փորձագետ Վան Համբարձումյանը կխոսի Ադրբեջանում մեկնարկած հրթիռահրետանային զորքերի ներգրավածությամբ զորավարժության, պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի կողմից շրջանառության մեջ դրված արագացված ընթացակարգով զինվորական ծառայության մասին օրենսդրական նախաձեռնության մասին: Բանախոսը կանդրադառնա նաեւ սահմանային իրավիճակին, հնարավոր զարգացումներին եւ պատերազմի վերսկսման հավանականությանը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի «Ազգ» թերեի խմբագիր Հակոբ Ավետիքյանը: ԹԵՄԱ՝ ԿԳՄՍ նախարարությունը դադարեցրել է «Ազգ» թերթի «Ազգ-մշակույթ» ներդիրին տրամադրվող տարեկան 800 հազար դրամ աջակցությունը. նախարարության կողմից նման մոտեցման հիմքում թաքնված քաղաքական միտումներն ու ռիսկերը: դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 10:00-ին Մեդիա կենտրոնում(հասցե՝ Սարյան 12) ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկներումհասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակականդիտորդների խումբը ՀՀ արդարադատության նախարարության հետհամատեղ կիրականացնի հանրային քննարկում՝ ամփոփելով 2018-2019թթ-ի քրեակատարողական ոլորտի հիմնական ձեռքբերումները,դրական փփոխություններն ու արձանագրված խնդիրները։Քննարկմանը կմասնակցեն ՀՀ արդարադատության նախարարիտեղակալ Սրբուհի Գալյանը, Դիտորդների խ... Դեկտեմբերի 9-ին` ժամը 12.00-ին «Զարկերակ» մամուլի ակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքի հարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50 հեռախոսահամարով) տեղի կունենա «Էկո աղբ» ՀԿ ծրագրերի ղեկավարը Վահե Սալահյանի և նույն ՀԿ «Վերաօգտագործի՛ր» ծրագրի համահիմնադիրը, «Falling Walls Lab 2019»-ի հայաստանյան ներկայացուցիչը Բեռլինում Մարինե Օհանջանյանի ասուլիսը: Թեման՝ 1. «Թուղթը աղբ չէ, պլաստիկը՝ նույնպես» կարգախոսով մեկ տարում մեր երկրում փրկել 80 տոննա թափոն և 1500 ծառ: Ոլորտի առաջնահերթությ... Դեկտեմբերի 9-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը: ԹԵՄԱ՝ ներքաղաքական օրակարգ. ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը. Արցախի անվտանգությունը. Արցախում սպասվող նախագահական ընտրությունները.Հայաստանում և Արցախում 2019թ. քաղաքական տարվա ամփոփում: Դեկտեմբերի 9-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեգովան և «Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանը: Թեման՝ «Արցախյան հակամարտության շուրջ վերջին գործընթացները և իրադարձությունները. հնարավոր զարգացումներ: Պատերազմի վերսկսման հավանականությունը, հարակից հարցեր»: