Բողոքի ալիք, պայթյունավտանգ իրավիճակ. Հարևան երկրում համացանցն էին անջատել

Հայաստանի հարևան Իրանում արագ պրոցեսներ են զարգանում: Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ Իրանում սահմանափակեցին բենզինի վաճառքը և էապես բարձրացրեցին վառելիքի գինը՝ Միացյալ Նահանգների սահմանած տնտեսական պատժամիջոցների արդյունքում:

Մեկ մասնավոր ավտոմեքենայի համար սահմանվել է ամսական 60 լիտր բենզինի վաճառք: Մեկ լիտրի գին է սահմանվել 12.7 սենթը: Տաքսիների և շտապօգնության մեքենաների համար գինը նույնպես կլինի 12.7 սենթ, իսկ ամսական քանակը՝ 500 լիտր: Սահմանված քանակից շատ բենզին գնելու դեպքում մեկ լիտրի գինը կլինի 26 սենթ:
Իրանում տարիներ շարունակ կառավարությունը սուբսիդավորել է վառելիքը, ինչի արդյունքում այդ երկրում բենզինի գինն այլ երկրների համեմատությամբ ավանդաբար շատ ցածր է եղել: 2007 Մահմուդ Ահմադինեժադի նախագահության օրոք սահմանափակել էին բենզինի վաճառքը, ինչը հանգեցրել էր բողոքների և զանգվածային անկարգությունների: 2015 թվականին սահմանափակումը չեղարկվել էր:

Սրա արդյունքում Իրանում բողոքի ալիք բարձրացավ, այդ որոշումից հետո Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ակցիաներ են սկսվել: 2 օրում ձերբակալվել է մոտ հազար մարդ: Ապա հաջորդեն իրավապահների քայլը. Իրանի ամբողջ տարածքում մեկ օրով անջատեցին ինտերնետը: Այդ միջոցը նախաձեռնել է Իրանի ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհուրդը:

Լրատվամիջոցները հղում կատարելով անվտանգության ծառայությանը՝ նշել են. որ «կազմակերպված անկարգությունների ժամանակ բենզինի գների փոփոխության սխեմայի ներդրումից երկու իր հետո մոտ 100 բանկ և 57 խանութ այրվել են կամ թալանվել»։ «Իրանում անկարգությունների մասնակիցների թիվը կազմել է 87 հազար 400 մարդ, որոնցից 82 հազար 200-ը՝ տղամարդիկ, և 5200-ը՝ կանայք, որոնց մեծամասնությունը գաղափար չի ունեցել անկարգությունների էության մասին և եղել է միայն ընթացիկ իրադարձությունների վկան»։

Հաղորդագրությունում ասվում է, որ «նրանք, ովքեր եղել են անկարգությունների կենտրոնում, հատուկ պատրաստված էին խնդիրներ ստեղծելու համար՝ շահարկելով բենզինի գնի բարձրացման առիթով սկիզբ առաջ խաղաղ բողոքները։ Հիմնական վնասը հասցվել է պետական և մասնավոր սեփականությանը Խուզեստանում, Թեհրանում, Ֆարսում և Քերմանում։ Զոհվածների մասին ճշտված տվյալներ առայժմ չկան։

Իրանի իշխանությունները ճանաչում են մարդկանց բողոքի ցույցեր անելու իրավունքը ընդդեմ բենզինին գների բարձրացման մասին կառավարության վերջին որոշման, բայց դեմ են անկարգություններին, հայտարարել է երկրի նախագահ Հասան Ռոհանին՝ մեկնաբանելով Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ցույցերը: «Այս ծրագրի իրականացումից հետո մենք տեսանք, որ որոշ մարդիկ ի նշան բողոքի դուրս եկան փողոցներ: Բնական եմ համարում, երբ կառավարությունը ծրագիր է իրականացնում, ու դրան ոչ բոլորն են համաձայն: Որոշ մարդիկ կարող են այս ծրագրին դեմ լինել, և նրանք իրենց կարծիքը հայտնելու իրավունք ունեն»,- ասել է Իրանի նախագահը: «Բողոքելը մարդկանց իրավունքն է, և նրանք կարող են բողոքել, բայց մենք չպետք է թույլ տանք կարգի խախտումներ»,- ասել է երկրի նախագահը: Նրա խոսքով՝ անթույլատրելի է ժողովրդի բողոքելու իրավունքի չարաշահումը և բանկերի, ոստիկանական տեղամասերի ու հաստատությունների վրա հարձակումը: «Կառավարությունը ոչ մեկին թույլ չի տա քաոս ստեղծել, բայց բոլորը բողոքելու, խոսելու և քննադատելու իրավունք ունեն»,- ասել է նա:

Ռոհանին Իրանի ժողովրդին շնորհակալություն է հայտնել աչալրջության և «խռովարարների ու դավադիրների փոքր խմբերին միանալ մերժելու համար, որոնք կողոպտել են պետական գույքը»: Նա նաև ողջունել է հետախուզության նախարարության, ոստիկանության, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի և Իրանի Զինված ուժերի ջանքերը՝ ուղղված գլխավոր անձանց հայտնաբերելուն, որոնք կանգնած էին վայրագությունների հետևում:

Կառավարության որոշման պատճառները շարադրելիս Ռոհանին ասել է, որ բենզինի գների բարձրացումը կառավարությանը ոչ մի շահույթ չի բերելու, այլ ավելի շուտ ծառայելու է իրանցի ժողովրդի շահերին: Նա հավելել է, որ նոր միջոցառումը կհանգեցնի բենզինի սպառնման նվազեցման և երկրին կօգնի իր ինքնուրույնությունը պահպանել բենզինի արտադրության մեջ:

Իրանի գերագույն առաջնորդ, այաթոլլահ Սեյեդ Ալի Խամենեին աջակցել էր կառավարության որոշմանը: Նա ընդգծել էր այս առումով մարդկանց պահանջների բավարարման անհրաժեշտությունը՝ ասելով, որ պաշտոնյաները պետք է զգույշ լինեն, որ ծրագիրը չհանգեցնի մյուս ապրանքների գների բարձրացման:

Իրանը քննադատել է ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի «կեղծավոր աջակցությունը» բենզինի գների բարձրացման դեմ բողոքի ցույցերի մասնակիցներին։ ԻԻՀ ԱԳՆ-ն նշել է, որ ԱՄՆ-ը չի կարեկցում Իրանի ժողովրդին, այլ աջակցում է քաոսի տարածմանը։ Պոմպեոն աջակցություն է հայտնել բողոքի ակցիային. «Ինչպես ես ասացի Իրանի ժողովրդին գրեթե մեկուկես տարի առաջ, Միացյալ Նահանգները ձեզ հետ է»,- գրել է նա Թվիթերում։

Արձագանքելով Պոմպեոյի «ինտերվենցիոնիստական» արտահայտություններին՝ Իրանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Աբաս Մուսավին ասել է. «Իրանի արժանապատիվ ժողովուրդը հիանալի հասկանում է, որ նման կեղծավոր արտահայտություններն անկեղծ համակրանքի դրսևորում չեն, իսկ անարխիստների ու դիվերսանտների խմբի բռնի գործողությունները, որոնց աջակցում են այդպիսի մարդիկ, բնավ չեն համապատասխանում հասկացող և խորաթափանց Իրանի ժողովրդի վարքագծին»։ «Հետաքրքիր է, որ Պոմպեոն համակրում է այն մարդկանց, ովքեր գտնվում են Միացյալ Նահանգների տնտեսական ահաբեկչության ճնշման ներքո։ Նա արդեն ուղղակի ասել է, որ Իրանի ժողովուրդը պետք է մնա քաղցած, քանի դեռ չի զիջել «մեր պահանջներին»։

BBC Persian-ի անցած տարվա հարցազրույցում Պոմպեոն ասել էր, որ Իրանի պաշտոնական անձինք պետք է լսեն Վաշինգտոնին, «եթե ցանկանում են, որպեսզի իրենց մարդիկ քաղցած չմնան»։

Դե իսկ Միացյալ Նահանգները դատապարտել է Իրանում ցուցարարների դեմ ուժի կիրառումը և ինտերնետի անջատումը։ Սպիտակ տունը իր երեկվա հայտարարությամբ աջակցություն է հայտնել «իրանական ժողովրդին իր խաղաղ բողոքի ցույցերում»:

Հայաստանի համար, անշուշտ, ձեռնտու է կայունությունը Իրանում, առհասարակ՝ հարևան երկրներում: Վերջին օրերին անհանգիստ է թե՛ Իրանում, թե՛ Վրաստանում, ինչը ոչ մի կերպ ձեռնտու չէ Հայաստանին: Իրանում անցանկալի զարգացումները կարող են հանգեցնել, առհասարակ, տարածաշրջանային ավելի բարդ իրավիճակի:

Թամար Բագրատունի

դիտվել է 2137 անգամ
Լրահոս
Աճեմօղլուն պայթեցրել է Փաշինյանի աճպարարությունը Ողբերգական ավտովթար Կոտայքի մարզում. ծննդյան արարողությունից վերադառնալուց հետո մասնակիցները վթարի են ենթարկվել Հայ-իսրայելական նուրբ մեսիջներ Իմփիչմենթը սկսվեց. Թրամփը Դավոսից վերադարձավ «Ո՞նց հասկանանք, թե ով է ճիշտ». Բաբկեն Հարությունյան Օդի ջերմաստիճանը հասել է -70 աստիճանի․ Սուրենյան 10 փաստ Նիկոլ Փաշինյանից, որոնք անհնար է կարդալ առանց հումորի Միակ թերությունն այն էր, որ դատավճիռն ասուլիսի դահլիճում ներկաներն ունկնդրում էին նստած Ստախոսությունը յուրահատուկ ոտնձգություն է «Փաշինյանն ունի եզակի տաղանդ իր երբեմնի դաշնակիցներին հնարավորինս թշնամացնելու ու առհասարակ բնության գունապնակը լիարժեք տեսնողներին «տեղը չբերող» պիտակավորելու» Ասում է, թե ՀայկոՄկոյի սքեթչը դրեք, այնտեղ պատասխանները կգտնեք․ տնաշեն, բա էլ խի՞ ես յեքյա ասուլիս հրավիրել «Փաշինյան Նիկոլ, բա խի էիր իրեն ԱԱԾ պետ նշանակում. Լավ չէիր» «Երևան հասնեմ՝ Հրայր Թովմասյանի ակնկալած օբյեկտիվ, արժանահավատ փաստը կհրապարակեմ». Նիկոլ Փաշինյան «Դե հասկանալի է, կյանքում գեթ մեկ իսկական ընկեր չունեցած մարդու համար այս երգը հիշեցում է իր ապագա միայնակ ու դժնդակ օրերի մասին» Վարչապետը բյուջեի խնայողության մասին հիշեց, երբ հերթը հասավ լրագրողներին Նիկոլ Փաշինյանի հույսը Ալիևն է «Չեմ ցանկանում մտնել դիսկուրսի մեջ, եթե ՀՀ գործող վարչապետն ասում է, որ նախկին իշխանությունների ժառանգությունը սա է, թող նախկին իշխանությունները պատասխանեն դրան»․ Դավիթ Բաբայան Փաշինյանի երազած ծառայությունը Հրայր Թովմասյանը չի առաջարկել Երբ կառավարությունն անկարող է. 168.am «Բժիշկները կհաստատեն: Մարդիկ իրենք իրենց կատարյալ առողջ են համարում միայն մի հիվանդությամբ տառապելիս» Գերագույն գլխավոր սուտասանը խճճվել է իր ստերի մեջ Փաշինյանի երազած ծառայությունը Հրայր Թովմասյանը չի առաջարկել Մամուլի ասուլիսի ընթացքում փոփոխվեց իմ մեղադրանքը Նիկոլ Փաշինյանը թող պատրաստվի Մարտի 1-ի գործով ցուցմունք տալուն․Դավիթ Շահնազարյան (video) 1996-ի սեպտեմբերի 25-ին Հրայր Թովմասյանը ցուցարարների մեջ էր ու պայքարում էր կեղծված ընտրությունների դեմ, բայց պարզվում է՝ պիտի պատասխան տա այդ ընտրությունների կեղծման համար
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հունվարի 27-ին՝ ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են բիզնես խորհրդատու Արեն Ապիկյանը և տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը: Թեմա` տնտեսական սկանդալ հայ-ղազախական հարաբերություններում. Հայաստանից Ղազախստան ներմուծված մեքենաների հարցում առաջացած խնդիրներ, տնտեսական այլ հարցեր Հունվարի 27-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են հոգեբան, քաղաքական վերլուծաբան Միհրդատ Մադաթյանը, «Ռեֆորմիստներ» կուսակցության հիմադիր Վահան Բաբայանը: Թեմա` ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը Կապանում Հունվարի 27-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Պարացելսուս» ՀԿ-ի նախագահ Նունե Ավանեսյանը և «Հանրային վերահսկողության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Բաբկեն Հարությունյանը: Թեմա՝ փակված ծննդատներ, մասնավորապես Աչաջրի ծննդատան ճակատագիրը նոր ակցիաներ, ինչ են պատրաստվում անել: Հունվարի 27-֊ին` ժամը 11.00-ին «Զարկերակ» մամուլիակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքիհարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50հեռախոսահամարով) տեղի կունենա փաստաբան ՎահանՀովհաննիսյանի ասուլիսը: Թեման՝ 1. ԱԺ–ն ՀՀ ոստիկանությանն իրավունք տվեց օպերատիվ–հետախուզական աշխատանքների շրջանակումգաղտնալսում կատարել առանց դրա համար հատուկթույլտվություն ստանալու։ Որո՞նք են որոշման ռիսկերը ևորքանո՞վ է բարդանում փաստաբանների ուլրագրողների աշ... Հունվարի 27-֊ին` ժամը 12.00-ին «Զարկերակ» մամուլիակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքիհարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50հեռախոսահամարով) տեղի կունենա հոգեբան ՍամվելԽուդոյանի ասուլիսը: Թեման՝ Հայոց բանակը 28 տարեկանէ: Հետհեղափոխական բանակի հոգեհուզական վիճակը:Բանակ-հասարկություն. տրամադրություններ,տրամադվածություններ ու ընկալումներ Հունվարի 27-ին՝ ժամը 13:00-ին, Հենարան մամուլի ակումբում կհյուրընկալվեն քաղաքական մեկնաբան Մենուա Հարությունյանը և քաղաքագետ Լիլիթ Թումանյանը: ԹԵՄԱ՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը. հնչեցրած 100 փաստն ու տեսակետները. ներքաղաքական օրակարգ: ՀՈՒՆՎԱՐԻ 27-ին` ժամը 15:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա մաեստրո Տիգրան Մանսուրյանի ասուլիսը: Թեմա.- Մաեստոր Մանսուրյանը նշում է ծննդյան 81-ամյակ: Սիրով հրավիրում ենք մասնակցելու Վերակառուցման և Զարգացման Եվրոպական Բանկի (ՎԶԵԲ) կողմից կազմակերպվող մամուլի ասուլիսին: Մամուլի ասուլիսը տեղի կունենա 2020թ-ի Հունվարի 30-ին, ժամը՝ 16:00-ին Երևանում, Մարիոթ հյուրանոցում, Թագուհի Էրատո սենյակում (հասցե. Ամիրյան փող. 1)։ Մամուլի ասուլիսին ներկա կգտնվեն և խոսքով հանդես կգան ՎԶԵԲ-ի Կովկասի Տարածաշրջանային տնօրեն Կատարինա Բյորլին Հանսեն և Երևանի գրասենյակի ղեկավար Դիմիտրի Գվինդաձե: Սույն թվականի հունվարի 26-ին Երևանի Մարիոթ հյուրանոցիԱրարատ դահլիճում ժամը 12- ին տեղի կունենա կուսակցության հիմնադիր վեհաժողովը.Սիրով հրավիրում ենք Ձեզ վերոգրյալ միջոցառումըլուսաբանելու:Վարդան ԱյվազյանՍուրեն ՕքմինյանՎահան ՀովհաննիսյանԱրագած Ախոյան Հարգելի լրագրողներ չեղարկվել է հունվարի 24-ի ժամը 12:00-ի Հայելի ակումբի ասուլիսը, հայցում ենք ձեր ներողամտությունը: