Բողոքի ալիք, պայթյունավտանգ իրավիճակ. Հարևան երկրում համացանցն էին անջատել

Հայաստանի հարևան Իրանում արագ պրոցեսներ են զարգանում: Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ Իրանում սահմանափակեցին բենզինի վաճառքը և էապես բարձրացրեցին վառելիքի գինը՝ Միացյալ Նահանգների սահմանած տնտեսական պատժամիջոցների արդյունքում:

Մեկ մասնավոր ավտոմեքենայի համար սահմանվել է ամսական 60 լիտր բենզինի վաճառք: Մեկ լիտրի գին է սահմանվել 12.7 սենթը: Տաքսիների և շտապօգնության մեքենաների համար գինը նույնպես կլինի 12.7 սենթ, իսկ ամսական քանակը՝ 500 լիտր: Սահմանված քանակից շատ բենզին գնելու դեպքում մեկ լիտրի գինը կլինի 26 սենթ:
Իրանում տարիներ շարունակ կառավարությունը սուբսիդավորել է վառելիքը, ինչի արդյունքում այդ երկրում բենզինի գինն այլ երկրների համեմատությամբ ավանդաբար շատ ցածր է եղել: 2007 Մահմուդ Ահմադինեժադի նախագահության օրոք սահմանափակել էին բենզինի վաճառքը, ինչը հանգեցրել էր բողոքների և զանգվածային անկարգությունների: 2015 թվականին սահմանափակումը չեղարկվել էր:

Սրա արդյունքում Իրանում բողոքի ալիք բարձրացավ, այդ որոշումից հետո Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ակցիաներ են սկսվել: 2 օրում ձերբակալվել է մոտ հազար մարդ: Ապա հաջորդեն իրավապահների քայլը. Իրանի ամբողջ տարածքում մեկ օրով անջատեցին ինտերնետը: Այդ միջոցը նախաձեռնել է Իրանի ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհուրդը:

Լրատվամիջոցները հղում կատարելով անվտանգության ծառայությանը՝ նշել են. որ «կազմակերպված անկարգությունների ժամանակ բենզինի գների փոփոխության սխեմայի ներդրումից երկու իր հետո մոտ 100 բանկ և 57 խանութ այրվել են կամ թալանվել»։ «Իրանում անկարգությունների մասնակիցների թիվը կազմել է 87 հազար 400 մարդ, որոնցից 82 հազար 200-ը՝ տղամարդիկ, և 5200-ը՝ կանայք, որոնց մեծամասնությունը գաղափար չի ունեցել անկարգությունների էության մասին և եղել է միայն ընթացիկ իրադարձությունների վկան»։

Հաղորդագրությունում ասվում է, որ «նրանք, ովքեր եղել են անկարգությունների կենտրոնում, հատուկ պատրաստված էին խնդիրներ ստեղծելու համար՝ շահարկելով բենզինի գնի բարձրացման առիթով սկիզբ առաջ խաղաղ բողոքները։ Հիմնական վնասը հասցվել է պետական և մասնավոր սեփականությանը Խուզեստանում, Թեհրանում, Ֆարսում և Քերմանում։ Զոհվածների մասին ճշտված տվյալներ առայժմ չկան։

Իրանի իշխանությունները ճանաչում են մարդկանց բողոքի ցույցեր անելու իրավունքը ընդդեմ բենզինին գների բարձրացման մասին կառավարության վերջին որոշման, բայց դեմ են անկարգություններին, հայտարարել է երկրի նախագահ Հասան Ռոհանին՝ մեկնաբանելով Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ցույցերը: «Այս ծրագրի իրականացումից հետո մենք տեսանք, որ որոշ մարդիկ ի նշան բողոքի դուրս եկան փողոցներ: Բնական եմ համարում, երբ կառավարությունը ծրագիր է իրականացնում, ու դրան ոչ բոլորն են համաձայն: Որոշ մարդիկ կարող են այս ծրագրին դեմ լինել, և նրանք իրենց կարծիքը հայտնելու իրավունք ունեն»,- ասել է Իրանի նախագահը: «Բողոքելը մարդկանց իրավունքն է, և նրանք կարող են բողոքել, բայց մենք չպետք է թույլ տանք կարգի խախտումներ»,- ասել է երկրի նախագահը: Նրա խոսքով՝ անթույլատրելի է ժողովրդի բողոքելու իրավունքի չարաշահումը և բանկերի, ոստիկանական տեղամասերի ու հաստատությունների վրա հարձակումը: «Կառավարությունը ոչ մեկին թույլ չի տա քաոս ստեղծել, բայց բոլորը բողոքելու, խոսելու և քննադատելու իրավունք ունեն»,- ասել է նա:

Ռոհանին Իրանի ժողովրդին շնորհակալություն է հայտնել աչալրջության և «խռովարարների ու դավադիրների փոքր խմբերին միանալ մերժելու համար, որոնք կողոպտել են պետական գույքը»: Նա նաև ողջունել է հետախուզության նախարարության, ոստիկանության, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի և Իրանի Զինված ուժերի ջանքերը՝ ուղղված գլխավոր անձանց հայտնաբերելուն, որոնք կանգնած էին վայրագությունների հետևում:

Կառավարության որոշման պատճառները շարադրելիս Ռոհանին ասել է, որ բենզինի գների բարձրացումը կառավարությանը ոչ մի շահույթ չի բերելու, այլ ավելի շուտ ծառայելու է իրանցի ժողովրդի շահերին: Նա հավելել է, որ նոր միջոցառումը կհանգեցնի բենզինի սպառնման նվազեցման և երկրին կօգնի իր ինքնուրույնությունը պահպանել բենզինի արտադրության մեջ:

Իրանի գերագույն առաջնորդ, այաթոլլահ Սեյեդ Ալի Խամենեին աջակցել էր կառավարության որոշմանը: Նա ընդգծել էր այս առումով մարդկանց պահանջների բավարարման անհրաժեշտությունը՝ ասելով, որ պաշտոնյաները պետք է զգույշ լինեն, որ ծրագիրը չհանգեցնի մյուս ապրանքների գների բարձրացման:

Իրանը քննադատել է ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի «կեղծավոր աջակցությունը» բենզինի գների բարձրացման դեմ բողոքի ցույցերի մասնակիցներին։ ԻԻՀ ԱԳՆ-ն նշել է, որ ԱՄՆ-ը չի կարեկցում Իրանի ժողովրդին, այլ աջակցում է քաոսի տարածմանը։ Պոմպեոն աջակցություն է հայտնել բողոքի ակցիային. «Ինչպես ես ասացի Իրանի ժողովրդին գրեթե մեկուկես տարի առաջ, Միացյալ Նահանգները ձեզ հետ է»,- գրել է նա Թվիթերում։

Արձագանքելով Պոմպեոյի «ինտերվենցիոնիստական» արտահայտություններին՝ Իրանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Աբաս Մուսավին ասել է. «Իրանի արժանապատիվ ժողովուրդը հիանալի հասկանում է, որ նման կեղծավոր արտահայտություններն անկեղծ համակրանքի դրսևորում չեն, իսկ անարխիստների ու դիվերսանտների խմբի բռնի գործողությունները, որոնց աջակցում են այդպիսի մարդիկ, բնավ չեն համապատասխանում հասկացող և խորաթափանց Իրանի ժողովրդի վարքագծին»։ «Հետաքրքիր է, որ Պոմպեոն համակրում է այն մարդկանց, ովքեր գտնվում են Միացյալ Նահանգների տնտեսական ահաբեկչության ճնշման ներքո։ Նա արդեն ուղղակի ասել է, որ Իրանի ժողովուրդը պետք է մնա քաղցած, քանի դեռ չի զիջել «մեր պահանջներին»։

BBC Persian-ի անցած տարվա հարցազրույցում Պոմպեոն ասել էր, որ Իրանի պաշտոնական անձինք պետք է լսեն Վաշինգտոնին, «եթե ցանկանում են, որպեսզի իրենց մարդիկ քաղցած չմնան»։

Դե իսկ Միացյալ Նահանգները դատապարտել է Իրանում ցուցարարների դեմ ուժի կիրառումը և ինտերնետի անջատումը։ Սպիտակ տունը իր երեկվա հայտարարությամբ աջակցություն է հայտնել «իրանական ժողովրդին իր խաղաղ բողոքի ցույցերում»:

Հայաստանի համար, անշուշտ, ձեռնտու է կայունությունը Իրանում, առհասարակ՝ հարևան երկրներում: Վերջին օրերին անհանգիստ է թե՛ Իրանում, թե՛ Վրաստանում, ինչը ոչ մի կերպ ձեռնտու չէ Հայաստանին: Իրանում անցանկալի զարգացումները կարող են հանգեցնել, առհասարակ, տարածաշրջանային ավելի բարդ իրավիճակի:

Թամար Բագրատունի

դիտվել է 2127 անգամ
Լրահոս
Հիմարություն է մարդկանց ասել՝ «զոմբիներ, պողոսներ»․նորից սխալվելու դեպքում կլինի լուրջ պատերազմ․Վահե Հովհաննիսյան (video) Շեյխը, եթե լսի՝ Հայաստանում իրեն շեյխուհի են ասում, Հայաստանի տեղը ընդմիշտ կմոռանա․Վահե Հովհաննիսյան (video) Վահե Գրիգորյանին որ ասեն՝ ինցեստի մասին օրենք ընդունի, կընդունի. Կոնտանտին Տեր-Նակալյան (video) Չէ դուք տեսե՞լ եք «Իմ քայլ»-ի որոշ պատգամավորների «բարակ ու լաքած» մատները.բա իրենք զենք բռնո՞ղ են.Սոնա Աղեկյան (video) Պատգամավորներից շատերը մեկ տարվա ընթացքում չհասկացան՝ որտեղ են իրենք և որն է իրենց առաքելությունը.Հրանուշ Խառատյան (video) Խայտառակություն է.Սերժ Սարգսյանին սարքեցին բենզինի գող, Ձեր փոխարեն ես եմ պաշտպանում նրան.թեժ բանավեճ (video) Նիկոլ Փաշինյանն արդեն ցմահ ազատազրկման դատապարտվելու հանցանքներ է արել. (video) Տեսեք՝ քաղաքապետարանում կոռուպցիոն ինչ մեծ ախորժակ ունեն (video) Սկանդալային հայտարարություն. Ինչո՞ւ է լռում Նիկոլ Փաշինյանը Թրամփի իմփիչմենթն ու ռուս-ամերիկյան փակ բանակցությունները Եթե մի երկու տրանսգենդեր էլ լիներ իշխանության կազմում, կտեսնեինք իրենց գաղափարական ցենզը.Տեր-Նակալյան (video) Մարտի 1-ին Դուք տեսել եք ոստիկանների հարձակումը քնած մարդկանց վրա, ես տեսել եմ արմատուրաներ. Թեժ քննարկում (video) Փաշինյանը բղավում է, որ արմատախիլ է արել կոռուպցիան,բայց երեկ աշխարհացունց հայտարարություն արեց Կարինե Աճեմյան (video) Գետինը մտնեք․․․ Կարինե Աճեմյան (video) Գուրգեն Եղիազարյանը ծանր վիրահատություն է տարել Ոչ մի խաղաղասիրություն էլ չկա, այս իշխանությունը տանում է ադրբեջանամետ քաղաքականություն.Միհրդատ Մադաթյան (video) Ես հրաժարվում եմ այս ԱԺ-ն իմ երկրի օրենսդիր մարմին համարել Ալեն Սիմոնյանը գաղտնիք բացեց Դատարանը կեղծել է փաստերը՝ հանուն Ավինյանի և Պապիկյանի Ապազգային իշխանության Ազգային ժողովը (նեկրոլոգ) Մենք ունենք ԵՐԵՔ հիմնական մարտահրավեր Այո՛, այս մարդիկ մերժողներ են, քանդողներ և ոչնչացնողներ ՊՎԾ-ն ավելի քան 2 միլիարդ դրամի խախտումներ և թերություններ է արձանագրել «ՋՐԱՌ» ՓԲԸ-ում Որքան է վճարվելու Բրեգովիչին՝ Ամանորի գիշերը համերգ տալու համար Հայտնաբերվել են մաքսային հսկողությունից թաքցված բջջային հեռախոսներ
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Դեկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ԵՊՀ Սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի վարիչ Վարդան Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ ՍԴ դատավորներին վաղաժամ կենսաթոշակի ուղարկելու նախագիծը: «Դավիթ Սարապյան» նախաձեռնությունը և «Հայ Ձմեռ Պապ» բարեգործական հիմնադրամը սիրով հրավիրում են լուսաբանելու Արցախյան ազատամարտի պանծալի հերոսներից մեկի՝ Դավիթ Սարապյանի (Դև) (1966 - 1991) կյանքն ու պայքարը ամփոփող «Մեր օրերի Դավիթը» փաստավավերագրության (հեղինակ՝ Էվելինա Մելքումյան), ինչպես նաև Դավիթ Սարապյանի գրական ստեղծագործությունների հայերեն հրատարակության՝ «Երեք հարյուր վայրկյան (վիպակ, պատմվածքներ)» գրքի շնորհանդեսը, որը տեղի կունենա ս.թ. դեկտեմբերի 10-ին՝ երեքշաբթի, ժամը 18.00-ին, ... Հարգելի՛ գործընկերներ, հրավիրում ենք լուսաբանելու Դեկտեմբերի 10-ին` ժամը 18:30-ին, Երևանի պետական կամերային թատրոնում տեղի կունենա մամուլի ասուլիս՝ նվիրված «100 գաղափար Հայաստանի համար» մրցույթին: Ասուլիսի ընթացքում կազմկոմիտեն կհրապարակի հաղթողների անունները, ապա ժամը 19:00-ին կկայանա մրցանակների հանձնման հանդիսավոր արարողությունը: Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է ՀՅԴ Բյուրոյի Հայ դատի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանը: Թեման՝ «1. ԼՂ հիմնախնդիր. վերջին իրադարձությունները, հնարավոր զարգացումներ: 2. Հայ-թուրքական հարաբերություններ: Հայոց ցեղասպանության խնդրի շուրջ վերջին գործընթացները, հարակից հարցեր»: Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 11: 00-ին, Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա Երևանի պետական կամերային երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Հարություն Թոփիկյանի և երգչախմբի տնօրեն Վիլի Վայների մամուլի ասուլիսը: Բանախոսները կանդրադառնան Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան 150-ամյա հոբելյանին նվիրված «Կոմիտասը և մենք» համերգաշարին, ինչպես նաև համերգաշարի ամփոփիչ համերգին, որը կկայանա դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 19:00-ին, Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը։ Բանախոսները նաև կամփ... Դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 12:00-ին «Հայացք» մամուլի ակումբի հյուրն է Արցախի նախկին վարչապետ, Արցախի «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը: Թեման՝ Ներքին և արտաքին քաղաքականություն, արցախյան հիմնահարց Դեկտեմբերի 11-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ԵՊՀ Սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի վարիչ Վարդան Այվազյանը: ԹԵՄԱ՝ ՍԴ դատավորներին վաղաժամ կենսաթոշակի ուղարկելու նախագիծը: դեկտեմբերի 11-ին, ժամը 17:00-ին Մոսկվա կինոթատրոնում (ք. Երևան, Աբովյան 18, 2-րդ հարկ) տեղի կունենա մամլո ասուլիս՝ նվիրված Ճապոնական ֆիլմերի 14-րդ փառատոնին: Ասուլիսի բանախոսներն են Հայաստանի Հանրապետությունում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ջուն Յամադան, հայ-ճապոնական «Հիկարի» կենտրոնի նախագահ Կարինե Փիլիպոսյանը և ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ պրոֆեսոր Անետա Երզնկյանը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՀՀԿ-ական Լեռնիկ Ալեքսանյանը, «Այլընտրանքային քաղաքապետարան» նախաձեռնության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը և ազատամարտիկ, պատմաբան Վոլոդյա Հովհաննիսյանը: Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: Քաղաքապետարանի իրականացրած ծախսերը: Դեկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը և հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը Թեմա՝ լրացավ ԱԺ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մեկ տարին` ինչ պատկեր ունենք այսօր, ներքաղաքական իրավիճակ: