Անահիտ Բախշյանը հանրակրթության պետական չափորոշչի նոր նախագծի մասին

«Հայկական ժանակ» թերթում քիչ առաջ կարդացի հարգելի տիկին Անափիոսյանի հարցազրույցը՝ «Կլինեն նոր ծրագրեր, նոր դասագրքեր, քիչ տնային աշխատանք․ մշակվել են հանրակրթության պետական նոր չափորոշիչներ»։

Մասնակցել եմ այս նախագծի թեմատիկ քննարկումներից երկուսին՝ մարդու իրավունքներ և կրթության ներառականություն թեմաներով։ Այդ քննարկումների ժամանակ եղել են բազմաթիվ առաջարկներ և վերջնական փաստաթուղթը դեռ չի հրապարակվել, որպեսզի իմանանք, թե առաջարկներից որոնք և որքանով են ընդունվել։ Այնուամենայնիվ, տիկին Անափիոսյանը վստահեցնում է, որ այս նախագծով նախատեսվում է կրճատել երեխաների ծանրաբեռնվածությունը, տնային աշխատանքների ծավալը, երեխաներին ավելի գործնական կիրառությունների հմտություններ տալ, որը շատ լավ նպատակ է։ Սակայն երբ համեմատում եմ այսօրվա գործող Պետական չափորոշչով հանրակրթական հիմնական ծրագրերի հենքային ուսումնական պլանն ու նոր նախագծով սահմանվածը, ապա տեսնում ենք, որ նախագծում ավելացել են ժամերը։ Գործող Չափորոշիչներում տարրականի համար սահմանված է՝

1)տարրական` 3204 ժամ, 2) հիմնական (միջին դպրոց)` 5576 ժամ, 3) միջնակարգ (ավագ դպրոց)` 3468 ժամ, իսկ նոր նախագծով՝ 1) տարրական` 3346 ժամ (+122ժամ), 2) հիմնական (միջին դպրոց)` 5678 ժամ(+102 ժամ), 3) միջնակարգ (ավագ դպրոց)` 3570 ժամ(+102 ժամ)։ Հարց է ծագում, ինչպե՞ս կարող են ուսումնական պլանով ժամերն ավելանալ, բայց երեխաների ծանրաբեռնվածությունը նվազել։ Գուցե այս ավելացված ժամերը նախատեսվում են դպրոցական բաղադրիչի շրջանակում երաշխավորված առարկաների, խմբակների և ուսումնական նախագծերի համա՞ր, որովհետև ըստ տիկին Անափիոսյանի, «մեծացնել դպրոցական բաղադրիչը, տալ դպրոցին հնարավորություն, որ ինքն ընտրի, թե ինչ առարկա է ուզում դասավանդվի, մենք ուսումնական պլանի մաս ենք դարձնում խմբակները, որ յուրաքանչյուր աշակերտ առնվազն մեկ խմբակում ընդգրկվելու հնարավորություն ունենա»։ Այդ դեպքում արդյո՞ք արվել է համապատասխան հաշվարկ, թե նախագծով ավելացված ժամերը յուրաքանչյուր աշակերտի համար, իր նախասիրությունից ելնելով, տարեկան քանի՞ երաշխավորված առարկայի, խմբակի կամ ուսումնական նախագծի մասնակցություն կարող է ապահովել, չէ՞ որ սա ենթադրում է նաև անհատական ուսումնական պլան։ Այս նախագծով պահուստային ժամաքանակ չի նախատեսվում, իսկ գործող փաստաթղթում առկա է պահուստային ժամաքանակ՝ տարրականում 390-1040 ժամ, միջինում՝ 1100-1950 ժամ, ավագում՝ 1360-2380 ժամ։ Հենքային ուսումնական պլանով նախատեսված պահուստային ժամաքանակը բաշխվում է հանրակրթական ծրագրի ուսումնական պլանով (պետական հանրակրթական ծրագրերի դեպքում` օրինակելի ուսումնական պլանով) սահմանված առարկաների միջև կամ թողնվում է ուսումնական հաստատության տնօրինմանը` սահմանելով դրա տնօրինման կարգը:

Ուզում եմ անդրադառնալ նաև տարրական, միջին և ավագ դպրոցների շրջանավարտների ուսումնառության ակնկալվող վերջնարդյունքներին, որոնք կարդալիս սիրտդ հպարտությամբ է լցվում։ Այդպիսի զգացում եմ ունեցել նաև գործող Պետական չափորոշիչը կարդալիս։ Օրինակ, գործող փաստաթղթում միջնակարգ դպրոցի շրջանավարտը պետք է․
լիարժեք տիրապետի գրական հայերենին՝ ա. խոսի և գրի գրագետ, սեփական մտքերն ու տեսակետներն արտահայտի հակիրճ և դիպուկ, զերծ զանազան ավելորդաբանություններից։ Իրականության մեջ ակնհայտ է, թո որքանով են մեր շրջանավարտները լիարժեք տիրապետում մայրենիին, իսկ եթե լիարժեք տիրապետում են, ապա ինչո՞ւ են որոշ մասնագիտական բուհերում պահանջում պարտադիր դարձնել մայրենիի ուսուցումը։

Նորում այս նախադասությունը փոխարինված է․ Ստեղծի տարբեր ոճերի և ժանրերի գրավոր խոսք այն դեպքում, երբ գործող չափորոշչում առանձին տողով նշված էր Հայոց լեզու և գրականություն ու հատկացված էր 2000 ժամ, իսկ նորով կա մեկ տող՝ «Հայագիտություն» 2746 ժամով ու այն 5-6-րդ դասարաններում ներառում է «հայոց պատմություն, մշակույթ, լեզուն գրականությունը, Հայ եկեղեցու պատմությունը, Հայաստանի աշխարհագրությունը՝ ինտեգրված առարկայով, իսկ 7-12-րդ դասարաններում՝ առանձին առարկաներով»։ Այսինքն, հայոց լեզվին ու գրականությանը հատկացվող ժամերն այս նախագծով առանձին չեն երևում, իսկ շրջանավարտին ներկայացվող չափորոշչի պահանջը․ «Ստեղծի տարբեր ոճերի և ժանրերի գրավոր խոսք», արդյո՞ք նախատեսվող ժամերով հնարավոր է լինելու։ Ընդհանրապես, շրջանավարտների համար շատ բարձր նշաձող է սահմանել Չափորոշչի նոր նախագիծը, որը իրականություն դարձնելու համար այնքա՜ն բարեփոխումներ պիտի արվեն։ Չեմ ցանկանա դրանք չիրականացնելու դեպքում նորից մեղավորներ փնտրենք, եկեք առայժմ մի քիչ այդ նշաձողն իջեցնենք, այս մասին արդեն ասել եմ քննարկումների ժամանակ։ Նաև նկատենք, որ, ըստ այս նախագծի, «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան 7-12-րդ դասարաններում պետք է դասավանդվի առանձին առարկայով։ Հետևաբար, ընդհանուր առմամբ համամիտ լինելով հոկտեմբերի 30-ին «Հայկական ժամանակ» -ում տիկին Անափիոսյանի արտահայտած մտքի հետ ․ « Եթե նպատակը արժեքային հենք ստեղծելն է, ապա դա չպետք է լինի մեկ առարկայի խնդիր, այլ բոլոր առարկաների խնդիրը պետք է լինի: Այսինքն՝ հստակ մենք փորձում ենք նպատակից գալով տեսնել, թե որտեղ է ավելի նպատակահարմար» , այնուամենայնիվ հիշեցնեմ, որ «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկայի չափորոշչում գրված է․ «Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը հանրակրթական դպրոցում պայմանավորված է աճող սերնդի սոցիալ-հումանիտար կրթությունը լրացնելու, նոր սոցիոմշակութային պայմաններում աշխարհիկ դպրոցում դաստիարակչական գործառույթների զարգացման մանկավարժական պահանջներով, ինչպես նաև կրթական համակարգում ուսուցման հոգևոր-բարոյական հիմքերը վերականգնելու ձգտումներով։» Կարծում եմ ԿԳՍՄ փոխնախարարի և այս նախադասությամբ արտահայտած մտքերը հրաշալիորեն լրացնում են միմյանց։

Անահիտ Բախշյան

Կրթության փորձագետ

14․11․2019թ․

դիտվել է 340 անգամ
Լրահոս
Գյումրի. անհավանական պատկեր /տեսաշար,տեսանյութ/ «Մտքներովդ չանցնի հետ գնալ ու ջնջել ստատուսները. մինչև այս հրապարակումը բոլորը արխիվացված են». Հայկ Մամիջանյան Ինչպես են բերման ենթարկում Նարեկ Մալյանին ու այսօրվա ակցիայի մյուս մասնակիցներին (video) Ալիևն ընտրեց ռազմական ճանապարհը. 4 զոհ՝ պատերազմի ու հայատյացության քարոզչությանն ի պատասխան Ամենուր իշխելու մոլուցք՝ նույնիսկ աղետի պայմաններում Թուրքի ականջին հաճո և ուղեղին հասու չեն խաղաղասիրական կոչերը, և ուրեմն, կամք ու զենք, ուրիշ ոչինչ… Փաշինյանն ու Ալիևը չեն ճանաչում աղետի ժամանակ չհարձակվելու ասպետական կոդեքսը Իշխանությունը սարսափում է.մինչեւ երբ կձգի արտակարգ դրությունը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները դատապարտում են հրադադարի ռեժիմի վերջին խախտումները Եթե ձեզ մի պահ կարող էր թվալ, որ Ադրբեջանը մեզ հետ պատրաստ է բանակցել խաղաղության շուրջ, առաջարկում եմ կարդալ Մեհրիբանի պատասխանը Աննա Հակոբյանին Երբ երկրիդ ղեկավարը ծամածռություններ է անում՝ սահմանին էսկալացիայի պայմաններում Վարչապետի աթոռը զբաղեցնող անձը, վարչապետական աթոռը օգտագործելով, ինքն է դեզինֆորմացիա տարածում «Ունենք 5 վիրավոր». Տավուշի մարզպետ ՀՀ քաղաքական պատասխանը Ադրբեջանի սադրանքին պետք է համարժեք լինի ԶՈՒ պատասխանին.Արտակ Զաքարյան Ադրբեջանում պաշտպանության նախկին նախարար լինելն է մի բան չէ Այսպիսի երջանիկ կյանք մեզ ընկեր Ստալինն էր պարգևել, հիմա էլ՝ ընկեր Նիկոլը, դրա համար էլ պարգևավճար են ստանում.Ջավախյան (video) ԱԴ֊ը երկարացրեք, որ բերման ենթարկեք՝ թքած, թե մարդիկ չեն մեռնի Սահմանում մղվող մարտերի ֆոնին Աննա Հակոբյանի այս պացիֆիզմին ու ծաղիկներով ֆոտոսեսիային ի՞նչ անուն տաս, եթե ոչ ստոր դավաճանություն ԵՄ հատուկ ներկայացուցչին անհանգստացրել է Հայաստան-Ադրբեջան սահմանին իրավիճակի սրացումը Ադրբեջանական ՊՆ-ի տեսանյութի տարօրինակությունը. Տեսանյութ Մարդը կառավարության նիտին թշնամու քարոզչական թեզերն է կրկնում, կնիկը խաղաղություն է մուրում Նիկոլ Փաշինյանը սադիստի հաճույք է ստանում՝ մարդկանց պարտադրելով դիմակ կրել․Տիգրան Քոչարյան.անոնս Ինչո՞ւ հայ-ադրբեջանական սահմանում մարտական գործողություն սկսեցին Նիկոլ Փաշինյանի որդու զորացրվելուց անմիջապես հետո Վրաստանի նախագահի մտահոգությունը՝ հայ-ադրբեջանական սահմանային բախումների առթիվ Կարո՞ղ ա ամոթից գետինը մտնեք, երբ ձեր առաջին տիկինն ասում ա, որ մեր տղաները հանուն ոչնչի են զոհվում
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հունիսի 14-ին, ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրեն են «Ադեկվադ» միաբանության անդամ Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը և քաղաքական գործիչ Գուրգեն Եղիազարյանը: Թեմա՝ Ինչո՞ւ որոշվեց եկեղեցու պատմություն առարկայի ինքնուրույնության լիկվիդացումը և փաստացի դուրսմղումը իրականացնել հիմա, հայ-ռուսական հարաբերությունների ներկա փուլը, սահմանային լարվածություն, ինչի է ձգտում Ադրբեջանը: Հունիսի 14-ին, ժամը 13:30-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը և ռազմական փորձագետ, գնդապետ Հայկ Նահապետյանը: Թեմա` Ադրբեջանի զինված ուժերի գործողությունները, հայական կողմի պատասխանը, վարչապետի հայտարարությունները: Հունիսի 14-ին, ժամը 12:30-ին Հայելի ակումբի հյուրն է քաղտեխնոլոգ Կարեն Քոչարյանը: Թեմա` երկրում արտակարգ իրավիճակի երկարաձգում, հանրահավաքների արգելք, ՎԵՏՈ հասարակական-քաղաքական շարժման հանդեպ ոտնձգություններ, ներքին քաղաքական կյանք: Հունիսի 14-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է ԱԺ նախկին պատգամավոր Մարգարիտ Եսայանը: Թեմա` երկրում արտակարգ իրավիճակի երկարաձգում, հանրահավաքների արգելք, ՎԵՏՈ հասարակական-քաղաքական շարժման հանդեպ ոտնձգություններ, ներքին քաղաքական կյանք: Հուլիսի 14-ին, ժամը 11:30-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ռազմական փորձագետներ Վան Համբարձումյանը և Գրիգոր Գրիգորյանը: Թեմա` Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները, «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Այնուհետև կրկին հարձակվել Հունիսի 14-ին, ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են ՙՙՀանուն սոցիալական արդարության՚՚ կուսակցության նախագահ, ՙՙԺողովրդի ձայն՚՚ փորձագիտական ակումբի փորձագետ Արման Ղուկասյանը: Թեմա՝ ինչպիսի ժամանակներ են ապրում հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունները և արդյոք առկա է ճգնաժամ Երևանի և Մոսկվայի միջև: Նիկոլ Փաշինյանի երկամյա կառավարման արդյունքները: Հուլիսի 14-ին ժամը 12:00 Փաաստարկ մամուլի ակումբի հյուրն է Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը: ԹԵՄԱ՝ Ամփոփ դիտարկումներ Լևանտի (Միջերկրական ծովի արևելյան շրջան) և Կովկասի տարածաշրջաններում, նաև Հայաստանի շուրջ զարգացող գործընթացների վերաբերյալ: Սույն թվականի հուլիսի 14-ին, ժամը 14:30-ին, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի մասնաճյուղում (հասցե՝ Հրաչյա Ներսիսյան փող., 10 շենք, Քանաքեռ-Զեյթուն վարչ. շրջան, հեռ․ 010240831) կայանալու է սորոսի հիմնադրամի կողմից ֆինանսավորվող, համասեռամոլության և այլ այլասերումների քարոզիչ ու պատշպան Լարա Ահարոնյանի կողմից Հայկ Այվազյանի դեմ ներկայացված հայցի հիման վրա հերթական դատական նիստը։ Այսօր՝ ժամը 20։00-ից Կասկադ համալիրի վերին հատվածում, որտեղից քաղաքի համայնապատկերն է երևում, տեղի կունենա Կարեն Վարդանյանին նվիրված մոմավառություն՝ ԱՏՁՄ աշխատակազմի ու վարչության ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Միջոցառման ընթացքում պահվելու է իրավիճակով պայմանավորված կանոնակարգը։ Հուսով ենք՝ եղանակը նույնպես կնպաստի նախաձեռնության իրականացմանը։ ՀՈՒԼԻՍԻ 13-ին` ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ ԱԻՆ հրդեհային և տեխնիկական անվտանգության հետաքննության վարչության պետի տեղակալ Սերգեյ Հայրապետյանի ասուլիսը: Թեմա- Հայաստանում հրդեհային անվտանգության իրավիճակը, շոգ եղանակով պայմանավորված հնարավոր ռիսկերը: Հարգելի գործընկերներ, COVID-19 համավարակի տարածմամբ պայմանավորված, ասուլիսներն առայժմ անցկացվելու են առցանց ձևաչափով: Խնդրում ենք լրագրողներին չներկայանալ ասուլիսի վայր: Դուք կարող...
Հետևեք մեզ Facebook-ում https://www.facebook.com/hayeliclub