Անահիտ Բախշյանը հանրակրթության պետական չափորոշչի նոր նախագծի մասին

«Հայկական ժանակ» թերթում քիչ առաջ կարդացի հարգելի տիկին Անափիոսյանի հարցազրույցը՝ «Կլինեն նոր ծրագրեր, նոր դասագրքեր, քիչ տնային աշխատանք․ մշակվել են հանրակրթության պետական նոր չափորոշիչներ»։

Մասնակցել եմ այս նախագծի թեմատիկ քննարկումներից երկուսին՝ մարդու իրավունքներ և կրթության ներառականություն թեմաներով։ Այդ քննարկումների ժամանակ եղել են բազմաթիվ առաջարկներ և վերջնական փաստաթուղթը դեռ չի հրապարակվել, որպեսզի իմանանք, թե առաջարկներից որոնք և որքանով են ընդունվել։ Այնուամենայնիվ, տիկին Անափիոսյանը վստահեցնում է, որ այս նախագծով նախատեսվում է կրճատել երեխաների ծանրաբեռնվածությունը, տնային աշխատանքների ծավալը, երեխաներին ավելի գործնական կիրառությունների հմտություններ տալ, որը շատ լավ նպատակ է։ Սակայն երբ համեմատում եմ այսօրվա գործող Պետական չափորոշչով հանրակրթական հիմնական ծրագրերի հենքային ուսումնական պլանն ու նոր նախագծով սահմանվածը, ապա տեսնում ենք, որ նախագծում ավելացել են ժամերը։ Գործող Չափորոշիչներում տարրականի համար սահմանված է՝

1)տարրական` 3204 ժամ, 2) հիմնական (միջին դպրոց)` 5576 ժամ, 3) միջնակարգ (ավագ դպրոց)` 3468 ժամ, իսկ նոր նախագծով՝ 1) տարրական` 3346 ժամ (+122ժամ), 2) հիմնական (միջին դպրոց)` 5678 ժամ(+102 ժամ), 3) միջնակարգ (ավագ դպրոց)` 3570 ժամ(+102 ժամ)։ Հարց է ծագում, ինչպե՞ս կարող են ուսումնական պլանով ժամերն ավելանալ, բայց երեխաների ծանրաբեռնվածությունը նվազել։ Գուցե այս ավելացված ժամերը նախատեսվում են դպրոցական բաղադրիչի շրջանակում երաշխավորված առարկաների, խմբակների և ուսումնական նախագծերի համա՞ր, որովհետև ըստ տիկին Անափիոսյանի, «մեծացնել դպրոցական բաղադրիչը, տալ դպրոցին հնարավորություն, որ ինքն ընտրի, թե ինչ առարկա է ուզում դասավանդվի, մենք ուսումնական պլանի մաս ենք դարձնում խմբակները, որ յուրաքանչյուր աշակերտ առնվազն մեկ խմբակում ընդգրկվելու հնարավորություն ունենա»։ Այդ դեպքում արդյո՞ք արվել է համապատասխան հաշվարկ, թե նախագծով ավելացված ժամերը յուրաքանչյուր աշակերտի համար, իր նախասիրությունից ելնելով, տարեկան քանի՞ երաշխավորված առարկայի, խմբակի կամ ուսումնական նախագծի մասնակցություն կարող է ապահովել, չէ՞ որ սա ենթադրում է նաև անհատական ուսումնական պլան։ Այս նախագծով պահուստային ժամաքանակ չի նախատեսվում, իսկ գործող փաստաթղթում առկա է պահուստային ժամաքանակ՝ տարրականում 390-1040 ժամ, միջինում՝ 1100-1950 ժամ, ավագում՝ 1360-2380 ժամ։ Հենքային ուսումնական պլանով նախատեսված պահուստային ժամաքանակը բաշխվում է հանրակրթական ծրագրի ուսումնական պլանով (պետական հանրակրթական ծրագրերի դեպքում` օրինակելի ուսումնական պլանով) սահմանված առարկաների միջև կամ թողնվում է ուսումնական հաստատության տնօրինմանը` սահմանելով դրա տնօրինման կարգը:

Ուզում եմ անդրադառնալ նաև տարրական, միջին և ավագ դպրոցների շրջանավարտների ուսումնառության ակնկալվող վերջնարդյունքներին, որոնք կարդալիս սիրտդ հպարտությամբ է լցվում։ Այդպիսի զգացում եմ ունեցել նաև գործող Պետական չափորոշիչը կարդալիս։ Օրինակ, գործող փաստաթղթում միջնակարգ դպրոցի շրջանավարտը պետք է․
լիարժեք տիրապետի գրական հայերենին՝ ա. խոսի և գրի գրագետ, սեփական մտքերն ու տեսակետներն արտահայտի հակիրճ և դիպուկ, զերծ զանազան ավելորդաբանություններից։ Իրականության մեջ ակնհայտ է, թո որքանով են մեր շրջանավարտները լիարժեք տիրապետում մայրենիին, իսկ եթե լիարժեք տիրապետում են, ապա ինչո՞ւ են որոշ մասնագիտական բուհերում պահանջում պարտադիր դարձնել մայրենիի ուսուցումը։

Նորում այս նախադասությունը փոխարինված է․ Ստեղծի տարբեր ոճերի և ժանրերի գրավոր խոսք այն դեպքում, երբ գործող չափորոշչում առանձին տողով նշված էր Հայոց լեզու և գրականություն ու հատկացված էր 2000 ժամ, իսկ նորով կա մեկ տող՝ «Հայագիտություն» 2746 ժամով ու այն 5-6-րդ դասարաններում ներառում է «հայոց պատմություն, մշակույթ, լեզուն գրականությունը, Հայ եկեղեցու պատմությունը, Հայաստանի աշխարհագրությունը՝ ինտեգրված առարկայով, իսկ 7-12-րդ դասարաններում՝ առանձին առարկաներով»։ Այսինքն, հայոց լեզվին ու գրականությանը հատկացվող ժամերն այս նախագծով առանձին չեն երևում, իսկ շրջանավարտին ներկայացվող չափորոշչի պահանջը․ «Ստեղծի տարբեր ոճերի և ժանրերի գրավոր խոսք», արդյո՞ք նախատեսվող ժամերով հնարավոր է լինելու։ Ընդհանրապես, շրջանավարտների համար շատ բարձր նշաձող է սահմանել Չափորոշչի նոր նախագիծը, որը իրականություն դարձնելու համար այնքա՜ն բարեփոխումներ պիտի արվեն։ Չեմ ցանկանա դրանք չիրականացնելու դեպքում նորից մեղավորներ փնտրենք, եկեք առայժմ մի քիչ այդ նշաձողն իջեցնենք, այս մասին արդեն ասել եմ քննարկումների ժամանակ։ Նաև նկատենք, որ, ըստ այս նախագծի, «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան 7-12-րդ դասարաններում պետք է դասավանդվի առանձին առարկայով։ Հետևաբար, ընդհանուր առմամբ համամիտ լինելով հոկտեմբերի 30-ին «Հայկական ժամանակ» -ում տիկին Անափիոսյանի արտահայտած մտքի հետ ․ « Եթե նպատակը արժեքային հենք ստեղծելն է, ապա դա չպետք է լինի մեկ առարկայի խնդիր, այլ բոլոր առարկաների խնդիրը պետք է լինի: Այսինքն՝ հստակ մենք փորձում ենք նպատակից գալով տեսնել, թե որտեղ է ավելի նպատակահարմար» , այնուամենայնիվ հիշեցնեմ, որ «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկայի չափորոշչում գրված է․ «Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը հանրակրթական դպրոցում պայմանավորված է աճող սերնդի սոցիալ-հումանիտար կրթությունը լրացնելու, նոր սոցիոմշակութային պայմաններում աշխարհիկ դպրոցում դաստիարակչական գործառույթների զարգացման մանկավարժական պահանջներով, ինչպես նաև կրթական համակարգում ուսուցման հոգևոր-բարոյական հիմքերը վերականգնելու ձգտումներով։» Կարծում եմ ԿԳՍՄ փոխնախարարի և այս նախադասությամբ արտահայտած մտքերը հրաշալիորեն լրացնում են միմյանց։

Անահիտ Բախշյան

Կրթության փորձագետ

14․11․2019թ․

դիտվել է 193 անգամ
Լրահոս
Դավիթ Սիմոնյանի դեմքին քերծվածքներ կային, բայց նա պնդում էր, որ մոծակի կծածի հետք է. Հայկ Սարգսյանի պաշտպան ՀՅԴ ներկայացուցիչը կպատասխանի Նիկոլ Փաշինյանին Դե նորմալ ա, որ բանակից փախածներն ու ոչինչ չարածները չեն հասկանում Գագիկ Ծառուկյանի ասածները (video) Ինչ պարզվել է Սերգո Կարապետյանի մասով, հայտնի էր վաղուց. ՀԿ նախագահ Հայկ Մարությանի գործը «Սուպեր մամա» խաղալն է, ի՞նչ անի էդ մարդը. Վարդան Բոստանջյան (video) Դրանք բավականին կոշտ բանակցություններ էին. Մամեդյարովը՝ Մնացականյանի հետ հանդիպման մասին Աղբյուր Սերոբի փողոցի տներից մեկում գազի արտահոսքից տեղի է ունեցել պայթյուն. կա տուժած. մանրամասներ «Պատերազմի վերսկսման դեպքում ոչ ոք իրավունք չունի Հայաստանին մեղադրելու». Կարեն Հովհաննիսյան Ռուսական ռազմաբազան դուրս է հանրային վերահսկողությունից. ԻՔՄ/տեսանյութ/ Արայիկ Հարությունյանն իր կյանքում երևի փոքր ակումբ էլ չի ղեկավարել.Արագած Ախոյան (video) Զոհրաբ Մնացականյանի ելույթը՝ Բրատիսլավայում/տեսանյութ/ Բացառված չէ, որ պարզվի՝ ստորագրել ենք Արցախի հարցում ինչ որ բաներ զիջելու փաստաթուղթ.Էդիկ Անդրեասյան (video) Բաքուն վերջնագիրը Երևանին՝ բանակցությունից ժամեր առաջ Ադրբեջանական գազ նաև Եվրոպայի համար. Պատմական նախագիծը շահագործվեց Մնացել ա՝ Նիկոլ Փաշինյանը Աննա Հակոբյանին կալանավորելու հրաման տա. Կոնստանտին Տեր-Նակալյան (video) ԱԺ-ն ընդունեց «Ֆինանսական համահարթեցման մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու օրինագիծը Լևոն Տեր-Պետրոսյանը մեզ բանտերում փակում էր, Նիկոլ Փաշինյանն էլ որոշել է՝ երգելով մեզ տուն ուղարկե՞լ. Էդիկ Անդրեասյան (video) Արագածոտնի մարզում բախվել են Volkswagen Passat, Mazda և Toyota Aqua մեքենաները. կա 4 վիրավոր
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 16.00 Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանում տեղի կունենա «Հովհաննես Թումանյան-150. հոբելյանական հատընտիր» գրքի շնորչհանդեսը: Գրքի խմբագիրն է Սերգո Երիցյանը, հովանավորները՝ Գագիկ Աղաջանյանն ու Արսեն Ղազարյանը: Շնորհանդեսին ելույթով հանդես կգան մշակույթի, գիտության ոլորտի ներկայացուցիչներ, ներկա կլինեն դասախոսներ, ուսանողներ: Սիրով հրավիրում ենք լուսաբանելու: դեկտեմբերի 6–ին, ժամը 14։00–ին «Նովոստի–Արմենիա» մամուլի կենտրոնում կկայանա ասուլիս, որի ընթացքում կներկայացվեն ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերջին զարգացումները` Մնացականյան–Մամեդյարով վերջին հանդիպման համատեքստում։ Անդրադարձ կկատարվի նաև Ադրբեջանի դիրքորոշմանը հակամարտության խաղաղ կարգավորման սկզբունքների վերաբերյալ, որը հրապարակվել է ԱԳ նախարարների հանդիպման նախաշեմին։ Ասուլիսի բանախոսն է Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը։ Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 13:00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա «Ա1+» հեռուստաընկերության հիմնադիր տնօրեն Մեսրոպ Մովսիսյանի և փաստաբաններ Արա Ղազարյանի, Դավիթ Ասատրյանի մամուլի ասուլիսը: Ասուլիսի ընթացքում «Ա1+-ի» հիմնադիրն ու փաստաբանները կներկայացնեն ՀՀ Կառավարության դեմ հայցի մանրամասները և կպարզաբանեն ներկայացվող պահանջների Էությունը: Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են «Օրբելի» կենտրոնի՝ Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Տարոն Հովհաննիսյանը և միևնույն կենտրոնի քաղաքագետ Նարեկ Մինասյանը: Թեման՝ «ԼՂ հիմնախնդիր, ԱԳ նախարարի հանդիպումները Բրատիսլավայում, ԼՂ կարգավորման վերաբերյալ Ադրբեջանի ներկայացրած փաստաթուղթը: Արցախյան հիմնախնդրի հնարավոր զարգացումները. ակնկալիքներ»: ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ 6-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Գաբրիել Բալայանի ասուլիսը: ԹԵՄԱ.- Պաշտպանության ոլորտի օրենսդրական փոփոխությունները, առաջիկա զորակոչ: Դեկտեմբերի 6-ին` ժամը 12.00-ին «Զարկերակ» մամուլիակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքիհարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50հեռախոսահամարով) տեղի կունենա «Էկո աղբ» ՀԿ ծրագրերիղեկավարը Վահե Սալահյանի և նույն ՀԿ «Վերաօգտագործի՛ր»ծրագրի համահիմնադիրը, «Falling Walls Lab 2019»-իհայաստանյան ներկայացուցիչը Բեռլինում ՄարինեՕհանջանյանի ասուլիսը: Թեման՝ 1. Ոլորտի առաջնահերթություններն ու կատարվածաշխատանքները: 2. Օրեր առաջ միջազգային ... Դեկտեմբերի 6-ին ժամը 13:00 Փաստարկ մամուլի ակումբի հյուրն է քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցը: ԹԵՄԱ՝ Ղարաբաղի շուրջ հնարավոր զարգացումները՝ Բրատիսլավայի հանդիպման պրիզմայով: Դեկտեմբերի 6-ին՝ ժամը 13:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» ղեկավար Թևան Պողոսյանը կխոսի ներքին եւ արտաքին քաղաքական զարգացումների մասին, կանդրադառնա Արցախյան բանակցային գործընթացին, հնարավոր զարգացումներին՝ Ադրբեջանի կողմից ԵԱՀԿ նախարարների խորհրդի անդամներին ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ ներկայացված դիրքորոշման ֆոնին։ Դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Առողջ Հանրություն» ՀԿ նախագահ, Երեւանի ավագանու նախկին անդամ Մարինա Խաչատրյանը և Գ. Վիրաբյանը: Թեմա՝ բողոքի ակցիաներ, ոստիկանության թավշյա գործողություններ, առողջության համապարփակ ապահովագրության համակարգ ( Հայաստանում սահմանել առողջապահության հարկ՝ աշխատավարձի 6 տոկոսի չափով), Մարինա Խաչատրանի իրականացրած դրամահավաքն ինչ ընթացք է ստացել: Դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Ագրարագյուղացիական միավորում» հ/կ ղեկավար Հրաչ Բերբերյանը և գյուղմթերքի փորձագետ Ա. Հովհաննիսյանը: Թեմա՝ գյուղմթերքի և մսամթերքի գնաճ