Հայաստանը պատրա՞ստ է վատ սցենարների. Քոչարյանը` Փաշինյանի, Արցախի ու Ռուսաստանի մասին. Sputnik Արմենիան

Sputnik Արմենիան ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի միջոցով մի քանի թեմա է առաջարկել հնարավոր հարցազրույցի համար։ Հասկանալի պատճառներով ոչ թե հարցազրույց է ստացվել, այլ բացառիկ տեքստ, որը ՀՀ երկրորդ նախագահը պատրաստել է քննչական մեկուսարանում։

Այսօր մենք համաշխարհային քաղաքականության հիմնարար փոփոխությունների ականատեսն ենք դառնում, երբ ԱՄՆ անքննելի առաջնորդությունը արդյունավետորեն կասկածի տակ է դրվում վերելք ապրող նոր գլոբալ խաղացողների կողմից: Համաշխարհային առաջատարը, սպառելով գերակայության ռեսուրսը, պատրաստ չլինելով զիջել իր դիրքերը, ապարդյուն փորձում է խոչընդոտել աճող մրցակիցների մեծացող հզորությունն ու ազդեցությունը: Այսպիսի գործընթացները հայտնի են պատմությանը, լավ ուսումնասիրված են մասնագետների կողմից և մշտապես ուղեկցվում են անորոշությամբ, անկայունությամբ, իսկ հաճախ նաև՝ փոքր ու մեծ պատերազմներով:

ԱՄՆ-Չինաստան առևտրային պատերազմը, Ռուսաստանի դեմ կիրառվող մտացածին պատժամիջոցների շարքը, միջին հեռահարության հրթիռների մասին պայմանագրից ԱՄՆ դուրս գալը, ԱՄՆ օտարացումը մերձավորարևելյան դրամայից, բոլորի համար անսպասելի Ռուսաստան-Թուրքիա մերձեցումը Սիրիրայի հարցով, Ռուսաստան-Աֆրիկա տպավորիչ ֆորումը նոր բազմաբևեռ աշխարհակարգի կազմավորման համոզիչ հատկանիշների ոչ ամբողջական ցանկն է միայն: Ստեղծված իրավիճակը խոր իմաստավորում և հավասարակշռված արտաքին քաղաքականություն է պահանջում, որն ի զորու կլինի չեզոքացնել Հայաստանին և Ղարաբաղին սպառնացող նոր վտանգներն ու մարտահրավերները:

Սա համաշխարհային քաղաքականության նոր ծավալվող իրականությունն է, ինչի հետ ստիպած են լինելու հաշվի նստել բոլորը: Ի դեպ, այդ իրականությունն արդեն ուղղակիորեն ազդում է մեր տարածաշրջանի անվտանգության վրա: Ընդամենը մի քանի տարի առաջ Թուրքիայի համար գլխավոր դաշնակիցները և միաժամանակ զսպող գործընկերներն էին ԱՄՆ-ն և Եվրամիությունը: Սակայն Սիրիա զորք մտցնելու հարցում Վաշինգտոնի և Բրյուսելի սաստող կոչերը Թուրքիայի վրա զրոյական ազդեցություն ունեցան:

Դոնալդ Թրամպի՝ Էրդողանին ուղղված զգուշացնող նամակը հայտնվեց թուրքական առաջնորդի աղբամանում: Սիրիայում ռուսական ներկայությունն էր միայն, որ ազդեցության բավականաչափ ներուժ ունեցավ թուրքերին կանգնեցնելու համար: Այսօր տարածաշրջանում Թուրքիային միակ զսպող գործոնը մնացել է Ռուսաստանը:

Տարածաշրջանային գործերում տարածաշրջանի պետությունների փաստացի դերը որոշիչ է դարձել: Ակնհայտ է նաև, որ վերջին տարիներին Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերությունները էլ ավելի են ամրապնդվել` դրանով հանդերձ անկյունաքարային դառնալով վերածնված պանթուրքիստական ձգտումների կոնտեքստում, ինչն ուղիղ վտանգ է ներկայացնում Հայաստանին և Ղարաբաղին: Վերջերս թրքալեզու պետությունների Բաքվի գագաթնաժողովում Զանգեզուրի նկատմամբ հավակնությունների մասին Ալիևի հայտարարությունը ամենևին պատահական չէր: Դա թուրքական ազգերի բնակեցման աշխարհագրական անընդհատության մոռացված գաղափարի արդիականացման ուղղությամբ արված քայլ էր:

Ստեղծված իրավիճակում անվտանգության ոլորտում Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը Հայաստանի համար ավելի մեծ նշանակություն է ձեռք բերում՝ այլընտրանքի ակնհայտ բացակայությամբ: Միայն անպատասխանատու կամ հավաքագրված քաղաքական գործիչները կարող են այսօր պնդել երկրից ռուսական ռազմաբազայի դուրսբերման խնդիրը: Սիրիայի հյուսիսում քրդերի հետ տեղի ունեցող ողբերգությունը պետք է քաղաքական կարճատեսության հետևանքների ակնառու դաս լինի:

Ընկալո՞ւմ է արդյոք Հայաստանի իշխանությունը տեղի ունեցող գործընթացների բարդությունը և դրանցից բխող վտանգները։ Ի վիճակի՞ են նրանք գտնել այդ վտանգների չեզոքացման կամ գոնե դրանց նվազեցման արդյունավետ ճանապարհները։ Այդ ընկալումը փաստող ոչ մի ցուցիչ չկա, և դրա բացակայության պատճառները շատ ավելի խորն են, քան միայն աշխարհաքաղաքական գործընթացները չհասկանալը կամ դրանց միաչափ ընկալումը: Դրանք մասամբ թաքնված են նաև երկրի համար նոր ներքաղաքական իրողության մեջ:

Հայաստանյան քաղաքական լանդշաֆտի մասին

Ինչպիսի՞ն է այսօր Հայաստանի քաղաքական լանդշաֆտը։ Բացառությամբ մեկ-երկու քաղաքական սուբյեկտայնություն չունեցող տեխնոկրատ-նախարարների, կառավարությունը և խորհրդարանական մեծամասնության միջուկը կազմված է ամերիկյան գրանտներով սնուցված մարդկանցից: Իշխանությունը լրատվական աջակցություն է ստանում բացառապես արևմտամետ դիրքորոշում ունեցող ԶԼՄ-ներից, որոնց առաջամարտիկը «Ազատություն» ռադիոկայանն է:

Բոլոր իշխանամետ կուսակցությունները, քաղաքական գործիչները և ոչ կառավարական կազմակերպություններն ունեն ակնհայտ հակառուսական կողմնորոշում և որպես կանոն «նստած» են արևմտյան ֆինանսավորման վրա: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ակտիվ սատարում է նաև ահաբեկչական համբավ ունեցող կուսակցությունը, որը ագրեսիվորեն պայքարում է ռուսական ռազմաբազան Հայաստանից անմիջապես դուրս բերելու համար: Փաստորեն, վարչապետին սատարող քաղաքականապես ակտիվ ամբողջ հենքը բացահայտ արևմտամետ է: Եվ այս ամենը՝ իշխանությունների կողմից նախկին արտաքին քաղաքական կուրսի շարունակության և Ռուսաստանի հանդեպ պարբերական ռևերանսներ անելու պայմաններում:

Մյուս կողմից, քաղաքական կուսակցությունները և գործիչները, որոնց կողմնորոշումը Ռուսաստանի հետ բազմակողմանի համագործակցությունն է, չեն սատարում գործող իշխանությանը և բացարձակապես չեն վստահում նրան: Բոլորը ենթադրում են, որ իշխանության արևմտամետ տեսակետները, բախվելով կախվածությանը ռուսական էներգակիրներից և շուկայից, վերափոխվում են մանրախնդիր պրագմատիզմի: Պատկերն իրոք պարադոքսալ է։

Որքան կձգվի իշխող էլիտայի այս «գեոքաղաքական երկվությունը», կախված է միայն իրավիճակային հանգամանքներից: Կառավարության հանդեպ արտաքին վստահության ամբողջ ռեսուրսը մսխվում է համոզմունքների և պրակտիկ գործողությունների միջև գոյություն ունեցող կոնֆլիկտը բացատրելու անփույթ խուսանավումների վրա:

Արդյունքում Հայաստանն ապրում է առանց զարգացման կոնցեպտուալ ծրագրերի՝ մեկօրյա հոգսերի, դատարկ լոզունգների և արտաքին քաղաքական անորոշ ուղենիշների ռեժիմով:

Ղարաբաղյան հակամարտության արդի փուլի մասին

Ինչպիսի՞ն է գլոբալ և տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում Ղարաբաղյան կարգավորման հետ կապված իրավիճակը։ Ակնառու է մեր բանակցային դիրքերի թուլացումը հայկական կողմի կոպիտ սխալների պատճառով: Վարչապետի «Արցախը Հայաստան է. և վերջ» հայտարարությունը բանակցությունները տեղափոխեց ազգերի ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքից դեպի մեզ համար ոչ ցանկալի պետությունների տարածքային ամբողջականության հարթություն:

Փաշինյանի և Ալիևի լիֆտային կոնտակտները փաստացի զրոյացրին Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում ձեռք բերված և մեզ համար շատ կարևոր պայմանավորվածությունները: Հայաստանի ղեկավարության հակասական հայտարարությունները, կարգավորման հետ կապված հստակ ձևակերպված դիրքորոշման բացակայությունը կասկածի տակ դրեցին հայկական կողմի կառուցողականությունը: Ընդ որում, մեր դիրքորոշման այդպիսի ընկալումն արդեն դուրս է եկել միջնորդների գնահատականի շրջանակից դեպի հանրային տիրույթ: Տհաճ նստվածք թողեց Մնացականյանի՝ BBC-ին տված հարցազրույցը: Այդ ամենը նպաստում է Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների վերսկսման շեմի նվազեցմանը՝ բանակցությունների ակնհայտ անիմաստության և իր տարածքային ամբողջականության վերականգնման իրավունքի պատրվակով:

Հրադադարի պահպանման ներուժը թուլացել է նաև այն պատճառով, որ գլոբալ հակասությունների ավելացման հետ մեկտեղ համաշխարհային հանրության մոտ նկատելիորեն կրճատվել է խաղաղության պարտադրման ռեսուրսը: Պետք է նաև հասկանալ, որ պատերազմի դեպքում դրա մասշտաբները և կործանարար հետևանքները լինելու են մինչ այս եղածից շատ ավելի ծանր: Չափազանց մեծ է հակամարտության կողմերի մոտ կուտակված զենքի և զինամթերքի քանակը: Գուցե այս ամենի ընկալումը կսթափեցնի և պատասխանատվություն կավելացնի իշխանության և նրա ֆեյսբուքյան կողմնակիցների մոտ, որոնք ոչ մի պատկերացում չունեն պատերազմի մասին:

Պատրա՞ստ է արդյոք սևերի և սպիտակների բաժանված Հայաստանը վատ սցենարների։ Երկրի անվտանգությունը կախված չէ միայն զինված ուժերի մարտունակությունից և զինամթերքի քանակից ու որակից: Հասարակական տրամադրությունները և ազգային խնդիրների շուրջ կոնսենսուսը ոչ պակաս կարևոր գործոններ են հանդիսանում:

Ներկայիս ՝ հակասություններով ծվատվող վիճակում մեր հասարակությունը երբեք չի եղել: Բարդ հարաբերությունները Հայաստանի և Արցախի կառավարող էլիտաների միջև, պատերազմի հերոսների դիվայնացումը, մարտական ճանապարհ անցած գեներալների նվաստացումը, զոհված զինծառայողների հիշատակի հանդեպ հարգանքի բացակայությունը հասարակության հայրենասիրական ներուժի վտանգավոր թշնամիներ են: Իսկ այն հանգամանքը, որ երկրի պաշտպանական բյուջեն գործնականում սառեցվում է հակառակորդի ռազմական ծախսերի 20 տոկոսանոց աճի դեպքում՝ չափազանց կասկածելի է ու դժվար է բնութագրվում դավադրության տեսություններից դուրս և նորմատիվ բառապաշարի սահմաններում:

Ես ներկայացրի իմ նկատառումները տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ Հայաստանի և Արցախի անվտանգության հարցերի լայն համատեքստում: Փորձեցի խոշոր գծերով ուրվագծել ակնհայտ մարտահրավերները և վտանգները, սակայն դրանով հանդերձ կոնկրետ լուծումներ չեմ առաջարկել: Ոչ այն պատճառով, որ ես դրանք չունեմ, պարզապես անվտանգությունը դա պետության բացառիկ պատասխանատվության ոլորտն է, իսկ ներկայիս իշխանությանը որևէ բան խորհուրդ տալն անիմաստ է: Սեփական իշխանության, հարմարավետության և անձնական անվտանգության ամրապնդումը նրանց համար գլխավոր և դատելով ամենից՝ միակ առաջնահերթությունն է, իսկ մնացածի համար ոչ ռեսուրս է մնում, ոչ ժամանակ»:

դիտվել է 561 անգամ
Լրահոս
ՀՀ-ում ձյուն է տեղում Տղամարդը գնդակահարել է իրենից գումար խնդրող կնոջը (տեսանյութ) Ամերիկացի սենատոր Դեւիդ Փերդյուն Սենատում արգելափակել է Հայոց ցեղասպանության բանաձեւի քվեարկությունը ՍԴ-ից վաղաժամ թոշակի գնացածներին կարող է «գցե՞ն» իշխանությունները Մարտի 1-ին Ղարաբաղից Երեւան բերված զինվորականների թվում է եղել նաեւ Սեյրան Օհանյանի որդին Սենատոր Դեյվիդ Փերդյուն արգելափակել է Սենատում Հայոց ցեղասպանության բանաձևի քվեարկությունը Փառք Աստծո, որ ինձ չեն համարել իրենց քաղաքական թիմի անդամ․Արթուր Վանեցյանը՝ «Իմ քայլի» պատգամավորին ՀՀ վարչապետի հետ հանդիպմանը անհասկանալի ադրբեջանցու մուտքը լրջագույն հարցերի տեղիք է տալիս․ Արսեն Խառատյան Արթիկի գաղութում 19-ամյա կալանավորը սպառնացել է ինքնասպան լինել Իտալիան հետաքրքրված է ՀՀ-ի համագործակցության զարգացմամբ. Սենատի նախագահը՝ Փաշինյանին Նիկոլ Փաշինյանն ու Աննա Հակոբյանը՝ Միլանի կաթոլիկ տաճարի տանիքին Աշխարհի հզորագույն երկրի Սենատը պետք է ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. Մենենդես «Մի՛ նսեմացրեք ունեցածը, դրանով դուք չեք նպաստում գալիքին». Արմեն Դարբինյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Ոստիկանները հակագազով եւ մահակով ցումունք են կորզում. ՄԻՊ-ը արձագանքել է սկանդալային տեսանյութին Գեղամա լեռներում կորած երկու արշավականներին դեռ չեն գտել. ներգրավվել է ուղղաթիռ Վարչապետը Գարեգին Նժդեհի և 1918 թ. Մայիսյան հերոսամարտերի մասին ունի ոչ ստույգ գիտելիքներ․ պատմաբան Սիրուշոն մերժեց, Նիկոլը՝ կանչեց․ ուզում եմ հասկանալ՝ ո՞վ է թուրքը և ով հայը (տեսանյութ) Մոսկվայում հայտնաբերվել եւ ձերբակալվել է Լեւոն Սարգսյանը (Ալրաղացի Լյով) Ամենամեծ առեւտրի կենտրոնը մեծագույն խնդիրներ է առաջացնում Շատ նմանություն եւ 2 տարբերություն՝ Փաշինյանի և Սահակաշվիլիի կերպարներում.«Եթե մի երկու նաֆար տար, չէր ասի» Շշի Մելոյի մահափորձի գործը տանում են փակուղի. պատվիրատուի անունը պետք չէ հնչեցնել Փաշինյանը շահեկան վիճակում է, եթե նրան ընդդիմություն են Սերժ Սարգսյանը եւ Ռոբերտ Քոչարյանը Յուրի Խաչատուրովի որդին փոշմանել է․ նա կրկին դատի է տվել Սուրիկ Խաչատրյանին Ինչու են բարձրանում տաքսի ծառայության սակագները
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Նոյեմբերի 22-ին, ժամը 11:00-ին «Հոդված 3» ակումբում, «Հոդված 3» ակումբ - #Article3 Club‎Փոխվում է «Կուսակցությունների մասին» օրենքը. ի՞նչ է սպասվում թեմայով քննարկում. Բանախոսներն են. ՀԱՄԱԶԱՍՊ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ, Օրենսդրական փոփոխությունների աշխատանքային խմբի համակարգող, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ ԿԱՐԵՆ ՍԻՄՈՆՅԱՆ, Օրենսդրական փոփոխությունների աշխատանքային խմբի անդամ, «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր ԽԱՉԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ, Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի փորձագետ Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Երևանի ավագանու «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամներ Միքայել Մանրիկյանը, Հռիփսիմե Առաքելյանը: Թեմա՝ ավագանու անդամները կներկայացնեն 2020 թ. ավագանու բյուջեն: Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Հայաստանի Դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Գասպարի Սարգսյանը, վերլուծաբան Միրհրդատ Մադաթյանը: Թեմա՝ ՀՀ 3-րդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը ԵԺԿ համագումարում, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Միլան, հանդիպումները և ելույթները, անդրադարձ Արցախին Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 19:30 ին, Թումանյան 11 հասցեում գտնվող «Նովա Արթս Գելըրի ընդ Վայն» պատկերասրահ-գինետանը տեղի կունենա հանդիպում Վլադիմիր Պոզների «Հրաժեշտ պատրանքներին» գրքի հայերեն տարբերակի ստեղծման հեղինակ «Օրակուլ» հրատարակչության տնօրեն Ռուբեն Իշխանյանի ու գրքի դիզայներ, նկարիչ Զառա Մանուչարյանի հետ: Սպասվում է հետարքքիր քննարկում գրքի ստեղծման, շնորհանդեսի ու Պոզների հայաստանյան այցի կազմակերպման աշխատանքների մասին: Ի դեպՙ այդ օրը գիրքը կարժենա 6000 դրամ 9500 դրամի փոխարեն: Ձ... Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 14:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում Հանրային խորհրդի անդամ, Ազգային ժողովրդավարների դաշինք կուսակցության նախագահ Արշակ Սադոյանը կխոսի Հանրային խորհրդի շուրջ իրավիճակի, վերջին զագրացումների մասին, ինչպես նաեւ կանդրադառնա ներքաղաքական վերջին իրադարձություններին։ Նոյեմբերի 22-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են ԵՊՀ Բանասիրության ֆակուլտետի՝ ԿԳՄՍՆ օրինագծերի դեմ բողոքող ակտիվիստներից Գևորգ Գյուլումյանը և այլ ուսանողներ: Թեման՝ «Երկուշաբթիից կվերսկսվեն բողոքի ցույցերը: Ո՞րն է ուսանողների հստակ պահանջը, ինչո՞վ է նրանց պահանջը տարբերվում ՀՅԴ-ականների պահանջից: Որո՞նք են ուսանողների հետագա քայլերը: Հարակից հարցեր»: Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 12:00-ին, Հենարան մամուլի ակումբում կհուրընկալվեն քաղաքական մեկանաբան Մենուա Հարությունյանը և Ռեֆորմիստներ կուսակցության նախագահ Վահան Բաբայանը: ԹԵՄԱ՝ ՀՀԿ նախագահ, ՀՀ 3-րդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը ԵԺԿ համաժողովում. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը Միլանում. ներքաղաքական օրակարգ: Նոյեմբերի 21-ին ՝ ժամը 17:30-20:30-ը, Արարատի մշակույթի կենտրոնում տեղի կունենա ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ Համազասպ Դանիելյանի, Սոս Ավետիսյանի, Թագուհի Ղազարյանի, Գևորգ Գորգիսյանի հանդիպումը քաղաքացիների հետ՝ քննարկելու Կուսակցությունների մասին օրենքի փոփոխությունները: Նոյեմբերի 21-ին, ժամը 13:30-ին «Ազդակ» ակումբի հյուրն է (Բաղրամյան 59, 3-րդ հարկ, 077-57-79-15), ԼԵՎ ԳՐՈՒՊ փաստաբանական ընկերության ղեկավար ԼԵՎՈՆ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԸ:Թեմա. Նազիկ Ամիրյանի եւ Մանվել Գրիգորյանի վերաբերյալ դատական վերջին զարգացումների եւ դատարանի բեսպրեդելի մասին Նոյեմբերի 21-ին, ժ. 13.00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում տեղի կունենա մամուլի ասուլիս` նվիրված դեկտեմբերի 15-23 Գյումրիում կայանալիք Քանդակագործության «Վերելք -2» միջազգային երիտասարդական սիմպոզիումին: Մամուլի ասուլիսի ընթացքում լրագրողների հարցերին կպատասխանի Գյումրու ՄԷԿ Մշակութային էքսպերիմենտալ Կենտրոն ՀԿ–ի նախագահ, Քանդակագործության Ազգային պարկ- թանգարանի հիմնադիր տնօրեն Արթուր Գևորգյանը: Կխոսվի նաև խորհրդային դարաշրջանի արձանների հետ կապված խնդիրների մասին: