«Կարող եմ 100 տոկոսով վստահեցնել, որ զինամթերքի պակաս չի եղել ապրիլյան պատերազմի օրերին». Մովսես Հակոբյան

Արցախի Հանրապետության ՊՆ, ՊԲ նախկին հրամանատար, Զինված ուժերի (ԶՈՒ) Գլխավոր շտաբի նախկին պետ գեներալ-լեյտենանտ Մովսես Հակոբյանն այսօր զբաղեցնում է Գլխավոր ռազմական տեսուչի պաշտոնը (նստավայրը՝ Երևան) և իր գործառույթն այսօր ՀՀ ուժային բոլոր կառույցներում վերահսկողություն իրականացնելն է։ Ըստ այդմ ստուգում և գնահատում է ուժերի մարտունակությունը՝ բանակում, Ազգային անվտանգության ծառայությունում (ԱԱԾ), Ոստիկանական ուժերում և Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունում (ԱԻՆ): Նկատի ունենալով 2016թ. ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ժամանակ Մովսես Հակոբյանի զբաղեցրած պաշտոնական դիրքը՝ ԶՈՒ-ում, և մոտալուտ ժամկետում իր կանչվելը՝ ապրիլյան դեպքերն ուսումնասիրող ԱԺ քննիչ հանձնաժողով, 168 ժամը բարձրաստիճան ռազմական գործչից հետաքրքրվել է այդ հանձնաժողովի ստեղծման խորքային նպատակի, նախկին իշխանության օրոք դեպքերին տրված եզրակացությանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտնած դիրքորոշման մասին և այն մտացածին միֆերի մասին, որոնք շարունակում են մինչ օրս տարածվել հանրության շրջանում՝ բանակի մասին հատուկ կարծիք ձևավորելու նպատակով:


– Պարոն Հակոբյան, այսօր ԱԺ-ում ստեղծված է ապրիլյան դեպքերն ուսումնասիրող քննիչ հանձնաժողով: Ձեզ համար հասկանալի՞ է՝ հատկապես ի՞նչ ակնկալիքով է ներկայիս իշխանությունը ապրիլյան դեպքերը վերստին թարմացնում, արդյոք նոր բան կա՞ բացահայտելու:

– Դրա վերաբերյալ արդեն իսկ կա լուրջ փաստաթուղթ, որը վերլուծություն է և մասնագիտական գնահատական, որ տրվել է այդ օրերին իրականացված մարտական գործողություններին: Եվ այդ փաստաթղթի մասին հայտարարել է Պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանը: Ասեմ, որ ես մաս եմ կազմել այդ փաստաթղթի ստեղծմանը, վերլուծական աշխատանքներին, և, բնականաբար, համաձայն եմ ամփոփված տեղեկատվությանը: Ասեմ ավելին, այդ փաստաթուղթը երեք անգամ ինձ է հասցեագրվել որոշ բացթողումներով և լրացումներով, հետ է գնացել մշակող մարդու մոտ, որպեսզի բոլոր գնահատականները ճշգրիտ արտացոլվեն: Այդ հույժ գաղտնի փաստաթղթում տրված են համարժեք գնահատականներ և այն, որ ռազմական անվտանգությանն առնչվող փաստաթուղթը չէր կարող հրապարակային լինել, շատ բնական է:


Նյութերը բոլորը գաղտնի են և դեռ երկար ժամանակ գաղտնի կմնան։ Ընդգծեմ նաև, փաստաթղթի մշակմանը նախորդ իշխանության օրոք հետևել են որոշակի պրոցեսներ՝ ըստ գնահատականների, որոնք տրվել են մարտական գործողություններին: Վերադասին զեկուցելուց հետո գործընթացն ավարտվել է այնտեղ, որտեղ ավարտվում է պատասխանատվություն կրելը:

Ըստ այդմ՝ եղել են մարդիկ, որոնք ազատվել են զբաղեցրած պաշտոններից, ոմանք զորացրվել են, ընդհուպ՝ պաշտոնների իջեցումներ են արվել: Ժամանակին երկրի Գերագույն գլխավոր հրամանատարին է զեկուցվել այս ամենը, և այսօրվա վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է ծանոթացել այս հույժ գաղտնի փաստաթղթին: Վերջինս կարդացել է ամեն ինչ, և ինքը պետք է իմանար այդ ամենի մասին՝ որպես վարչապետ։

– Այդ դեպքում ի՞նչն ենք վիճարկում հիմա, մանավանդ, որ կա նաև զուգահեռաբար հարուցված քրգործ, որտեղ իսկապես պրոֆեսիոնալ փորձագիտական կարծիք կներառվի, մինչդեռ քննիչ հանձնաժողովում հայտնի չէ՝ ռազմական գիտելիքների առումով որքանո՞վ են կոմպետենտ այդ հանձնաժողովում այսօրվա ընդգրկվածները:

– Ես դեռևս չեմ կանչվել հարցաքննության, նոր պիտի գնամ, չեմ ճանաչում այդ մարդկանց և չգիտեմ՝ նրանց կոմպետենտության աստիճանն ինչպիսին է: Գլխավոր դատախազության հարուցած քրեական գործի մասին տեղյակ չեմ, մահվան ելքով դեպքերով պարտադիր քրեական գործեր պիտի հարուցվեին, բայց մարտական գործողությունների մասով,՝ տեղյակ չէի, որ քննություն է ընթանում:

– Կարծիք կա, որ, ինչպես «Մարտի 1»-ի գործը, այնպես էլ ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ուսումնասիրությունները իշխանության համար որպես քաղաքական առանցքային թեմաներ են դիտարկվում: Ի՞նչ եք Դուք հասկացել, դրանով ի՞նչ խնդիր է իր առջև դրել այսօրվա իշխանությունը:

– Ճիշտն ասած՝ չեմ հասկանում, ինձ թվում է՝ հասարակությանը ինչ-որ նյութ մատուցելու խնդիր է դրված, որպեսզի մարդիկ տեղյակ լինեն, թե ինչ է կատարվել այդ օրերին։ Իմ կարծիքն այս դեպքում սուբյեկտիվ է, բայց ես երբեք չեմ գնացել որևէ մեկի էմոցիոնալ պահանջները բավարարելու ճանապարհով: Հնարավոր է՝ ես սխալ եմ, բայց գտնում եմ, որ դու ոչ թե հանրության էմոցիոնալ պահանջները պիտի կատարես, դու պիտի կատարես այն պահանջները, որոնք բխում են ստեղծված իրավիճակից, եթե դա քեզ իրոք հաղթանակ կբերի։ Չեմ կարծում, որ հանձնաժողովը, այն, ինչին այսօր կտիրապետի՝ կհրապարակի, դրանք գաղտնի նյութեր են, և պարտադիր չէ, որ հրապարակային դառնան, դրա անհրաժեշտությունը երբեք չկա և չպետք է լինի նաև հետագայում:

Մենք պետք է հասկանանք, որ գործ ունենք բանակի հետ, դա բանակի ներքին գործն է, և օրենքն է պահանջում: Ամեն դեպքում, չեմ բացառում նաև, որ հանձնաժողովը աշխատի, և վերջում այդ նոր փաստաթուղթը մնա վարչապետի սեղանին:

– Իսկ այս թեմայի շուրջ Դուք խոսե՞լ եք վարչապետի հետ, փորձե՞լ եք հասկանալ, թե ո՞ր կիսատ կողմը չի բավարարել իրեն։

– Ոչ, չեմ խոսել, որովհետև երևի դրա անհրաժեշտությունը չի եղել, կարծում եմ՝ ինքը պիտի դա ցանկանար։

– Խնդրում եմ, կարճ ու հիմնավոր բացատրեք՝ ի վերջո, ի՞նչ պատրաստվածության վիճակում է եղել դիրքապահ զինվորը ապրիլյան քառօրյա պատերազմի օրերին՝ զինամթերքի պակաս, տանկերի վառելանյութի խնդիր, բահերով կռվել, սննդի պակաս, խոտով ստիպված սնվել, և այլն, և այլն, սրանք միֆե՞ր են, թե՞ իրականություն:

– Ես կարող եմ 100 տոկոսով վստահեցնել, որ զինամթերքի պակաս չի եղել ապրիլյան պատերազմի օրերին: Զինամթերքի առկա քանակը բավարար էր անգամ այդ օրերին դիրքերին մոտեցած հակառակորդի հարյուրապատիկ գերազանցող ուժերին ջախջախելու համար: Դրանք հաշվարկված նորմեր են, և այսօր էլ այդ հաշվարկով է զինամթերք տրվում զորամասերին: Ուզում եմ ընդգծել՝ ապրիլյան դեպքերից հետո էլ շարունակվում է նույն քանակությամբ զինամթերք բաշխվել դիրքապահին, այստեղ միֆեր հորինելու իմաստ չկա: Հրամանները կան, կարող եք հանել և ուսումնասիրել՝ ինչ քանակությամբ է զենքը տրվել մինչև 2016 ապրիլի 1-ի դրությամբ և այսօր:

Չի եղել այնպես, որ որևէ մարտական տեխնիկայի մեջ վառելիք չլինի, խնդրում եմ՝ հետևեք պատասխանատու մարդկանց հայտարարություններին, բանակի կարգ ու կանոնից հեռու մարդկանց դատողություններով միֆեր մի՛ տարածեք ու խուճապ մի՛ ստեղծեք հանրության շրջանում: Ի տարբերություն մյուս բոլոր կառույցների՝ բանակի դեպքում, երբ տեխնիկան շահագործում ես և վերադառնում զորանոց, առաջին գործողությունը, որ կատարվում է հսկիչ կետում անցնելիս, դա լիցքավորումն է:

Դա պարտադիր գործողություն է, բաքը պիտի լցվի ամբողջությամբ՝ անկախ այն բանից՝ տեխնիկան անսա՞րք է, թե՞ սարքին: Բահերով կռվելու մասով, երևի զարմացրած կլինեմ, բայց ասեմ, որ բահը նաև կռվելու համար է: Եթե գործը հասել է մենամարտի, ապա բահը կռվելու համար ամենահարմար գործիքն է։ Հաշվի առեք մի բան, բանակում բահերն ուրիշ են, բոլոր կողմերով սուր շեղբ ունեն, և եթե դիվերսիա է, թշնամին անսպասելի մոտեցել է դիրքապահին, մենամարտի բռնվող զինվորին, այդ միջոցին զենքը ճկուն չէ կիրառել, ավելի հարմար ձևը նաև բահով կռվելն է համարվում: Այն շատ հարմար է բռնելու, շարժելու և սուր կտրող կողմերով հակառակորդին վնասելու համար: Ի դեպ, մենք դա սովորեցնում ենք մարտերի պարապմունքների ժամանակ, ուսուցանվող նյութերում կա այդ մասին:

– Նկատենք՝ բահերով կռվելու մասին նաև ծանր վիրավորում ստացած զինվորներից են շատերը լսել, որոնք դա մատուցել են՝ իբրև զենքի չլինելու հետևանք:

– Իրենց մատուցման ձևն է երևի սխալ եղել, դրա համար էլ սխալ է ընկալվել: Նշեմ, որ շատ սխալ եմ համարում, երբ ձեր նշած դեպքերով վիրավորում ստացած զինվորների են խոսեցնում, որոնք հասկանալի պատճառներով իրավիճակից կարող են կցկտուր դրվագներ հիշել, կամ չհիշել ոչինչ, բայց բաներ փոխանցեն, որոնք ընդամենը վերցված են սրա-նրա էմոցիոնալ պատմածներից: Երկար ժամանակ վերականգնվող հիշողությունը ի մի բերող զինծառայողների են հաճախ խոսեցնում և բանակի մասին կարծիք են ձևավորում:

Ես դա համարում եմ անբարոյականություն, որովհետև զինվորը կարող է խոսել միայն այն մասով, ինչում ինքը եղել է ականատես, զինվորին լայն շառավղով իր աջ և ձախ կողմերը դիտարկելու մասին հարցեր պետք չէ տալ, նրան այդ ամենը հասկանալու հնարավորություն տրված չէ, տրված չէ զինվորական հարցեր քննարկելու և վերլուծելու կարողություն։ Հիշե՛ք, զինվորը գիտի միայն իր մասին, նա իր կողքին հսկող զինվորից մեկ զինվոր այն կողմ տեսնել չի կարող, տիրող իրավիճակի մասին ոչինչ չգիտի, հետևաբար՝ ի՞նչ իմաստ ունի բարդ և գլոբալ հարցեր տալ նրանց:

դիտվել է 173 անգամ
Լրահոս
Պատմության հետ առերեսվելու հրամայականը. Վիտալի Բալասանյանի բեկումնային քայլը Նիկոլ Փաշինյանը պատերազմի քարտ-բլանշ է տալիս Դանակահարություն Երևանում. դանակահարել է քրոջ ամուսնուն Կիմ Չեն Ընը սպիտակ ձիով բարձրացել է սրբազան սարի գագաթը Ովքեր են ոստիկանի սպանության և մեկ այլ ոստիկանի ծեծի մեջ կասկածվող եղբայրները, և ի՞նչ է տեղի ունեցել սպանության գիշերը. մանրամասներ. Tert.am Ում անունը տալ՝ սա է խնդիրը Ադրբեջանի նախագահը հերթական անգամ կրկնեց Հայաստանի և հայկական տարածքների հանդեպ իր նկրտումները՝ այս անգամ դրանք համեմելով պանթուրքիստական շեշտադրումներով.ԱԳՆ Աշնանային նոր սրացումներ` ընդդեմ Հայաստանի ու Արախի Թրամփը սպառնում է ոչնչացնել Թուրքիայի տնտեսությունը, Էրդողանը հակադարձում՝ երբեք չի համաձայնի զինադադարի Անավարտ զրույցներ-2 «Սասնա ծռերը» նույնպես ոստիկան էին սպանել Քոչարյանի պաշտպանները ծավալուն հիմնավորումներ կներկայացնեն ՄԻԵԴ Մեծ պալատին Հայաստանը 30-րդն է «Սովի վարկանիշում» Ադրբեջանը հայտարարում է, որ սիրիական տարածքների «մաքրազերծումը» պետք է իր շարունակությունը գտնի «Ղարաբաղում»՝ Արցախը հայաթափելու ճանապարհով Կանադան կասեցնում է զենքի մատակարարումը Թուրքիային Արցախում վտանգ են զգացել՝ Հայաստան-Ադրբեջան «փոխհրաձգության» ֆոնին ՍԴ–ն պահում է իր խրամատը. ի՞նչ է սպասվում Այս պահի դրությամբ 114 հազար մեքենա է ներկրվել Հայաստան. նախորդ տարի 60-63 հազարով պակաս է եղել. ՊԵԿ Անկարայի արձագանքը ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների թեմային Ինչու է Վլադիմիր Պուտինը շտապ խորհրդակցություն հրավիրել Ժամանակն է վերջապես ընկալել պետության և թերթի խմբագրության տարբերությունը Վահե Գրիգորյանը խոշոր մասշտաբով սարքեց իշխանության գլխին Իշխանության սին հույսերն ու Վենետիկի զգուշացումը Հարյուրավոր ադրբեջանցիներ են հավաքվել Արցախի սահմանի մոտ և պատրաստվում են հատել այն /տեսանյութ/ Էրդողանը հայտնել է Սիրիայում ռազմական գործողությունների դադարեցման պայմանները
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հոկտեմբերի 17-ին, ժամը 14։00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կանցկացվի հոկտեմբերի 20-ին Երևանում կայանալիք Noah Street Football Cup 2019 փողոցային ֆուտբոլի առաջնությանը նվիրված ասուլիսը: Ֆուտբոլային ակումբի պլանների և խնդիրների, ինչպես նաև Հայաստանում մանկական ֆուտբոլի հեռանկարների մասին կպատմեն Նոահ ՖԱ-ի գլխավոր տնօրեն Ալեքսանդր Կիդանովը և Նոահ ՖԱ-ի մարզական տնօրեն Հայկ Հովհակիմյանը: Հոկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 12-ին, Բլից ինֆո մամուլի ակումբի հյուրն է իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը:Թեմա՝ Խորհրդարանն ինչպես պետք է լուծի Սահմանադրական դատարանի ճգնաժամը, ապահովի, որպեսզի Հայաստանն ունենա հանրային վստահություն վայելող ՍԴ եւ չհեղինակազրկված ԱԺ:Հասցե՝ Արշակունյաց- 2, Տիգրան Մեծ հրատարակչություն, 418 սենյակ:Հեռ.098-35-61-21 Հոկտեմբերի 16-ին,ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է «Ագրարագյուղացիական միավորում» ՀԿ նախագահ Հրաչ Բերբերյանը: Թեմա՝Խաղողի մթերում,մթերման հետ կապված խնդիրներ,գյուղացիներին տրվող վարկեր,վարկային քաղաքականություն: Հոկտեմբերի 16-ին,ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են գրականագետ Դավիթ Գասպարյանն ու հրապարակախոս Մերուժան Տեր-Գուլանյանը: Թեմա՝Տեղեկություն կա ,որ ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի հարցերի նախարարությունը որոշել է` բուհերում հայոց լեզու, հայ գրականություն և հայոց պատմություն առարկաների դասավանդումն այլևս պարտադիր չի լինի:Քննարկում թեմայի շուրջ: Հոկտեմբերի 16-ին,ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան, իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը,տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Տիգրան Քոչարյանը և ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեկովան: Թեմա՝Արցախից հնչող հայտարարություններ,Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հանդիպումն ու Արցախի հարցի քննարկումը, Ալիևի հայտարարությունը Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը: ԹԵՄԱ՝ Արցախի անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Վիտալի Բալասանյանի ասուլիսը. Արցախի անվտանգությունը. Արցախի և Հայաստանի քաղաքական օրակարգն ու սպասվող ներքաղաքական զարգացումները: Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Մեդիա կենտրոնում» տեղի կունենա քննարկում՝ «Երևանի քաղաքապետի պաշտոնավարման մեկ տարին. ի՞նչ է արվել» թեմայով։ Բանախոսներն են՝ Հասմիկ Խաչունց՝ Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության քարտուղար Հռիփսիմե Առաքելյան՝ Երևանի ավագանու «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Դավիթ Խաժակյան՝ Երևանի ավագանու «Լույս» խմբակցության ղեկավար Տեղի կունենա Հարություն Շմավոնյանի հուշարձանի պսակադրում և բաց դաս ապագա լրագրողների հետ մամուլի տան բակում Հոկտեմբերի 16-ին ժամը 10 00 –ին հայ մամուլի օրվա առթիվ տեղի կունենա Հարություն Շմավոնյանի հուշարձանի պսակադրում և բաց դաս ապագա լրագրողների հետ մամուլի տան բակում: (Քաղաք Երևան, Արշակունյաց 5): Բանախոս՝ հանդես, վերահիմնադիր՝ Մարտիկ Սարգսյան: ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 16-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա Հայաստանի մարմնամարզության հավաքականի գլխավոր մարզիչ Հակոբ Սերոբյանի ասուլիսը: Թեման.- Մարմնամազրության աշխարհի առաջնության ամփոփում: Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 11-ին, Բլից ինֆո մամուլի ակումբի հյուրն է թուրքագետ Մուշեղ Խուդավերդյանը:Թեմա՝ Սիրիայում Թուրքիայի լայնածավալ ռազմական գործողությունները եւ դրանց հնարավոր ազդեցությունը տարածաշրջանի երկրների նկատմամբ:Հասցե՝ Արշակունյաց- 2, Տիգրան Մեծ հրատարակչություն, 418 սենյակ:Հեռ.098-35-61-21