«Փաշինյանի պոպուլիզմն Արցախի հարցում ոչ պակաս վտանգավոր է, քան Ադրբեջանի քաղաքականությունը». Շահնազարյան

168 ժամի զրուցակիցն է արտակարգ և լիազոր դեսպան, 1992-95թթ. ՀՀ նախագահի հատուկ հանձնարարություններով դեսպան, 1994-95թթ. Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավար, 1991-95թթ. և 1995-99թթ. ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Դավիթ Շահնազարյանը:

– Պարոն Շահնազարյան, օրերս Ստեփանակերտի Վերածննդի հրապարակում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես եկավ բավականին ընդարձակ ելույթով, որն ըստ էության սկսեց «Միացում», «Արցախը Հայաստան է, և վերջ» ձևակերպումներով, որոնք այս օրերին լայնորեն քննարկվում են մեր մամուլում: Ինչպե՞ս եք գնահատում ելույթը և, մասնավորապես, այս ձևակերպումները:


– Երեք գնահատական տամ այդ ելույթին: Առաջին գնահատականը՝ անսահման պոպուլիզմ՝ ամբոխահաճություն, երկրորդ՝ բացարձակ անպատասխանատվություն, երրորդ՝ նոր վտանգներ Արցախի համար:

Չեմ ուզում անդրադառնալ նույնիսկ, թե ինչ նվաճումներ պետք է տեղի ունենան 2050 թվականին, դա իլֆպետրովյան ժանրից է, այդտեղ քաղաքագիտական որևէ բովանդակություն չեմ տեսնում: Հիշեք, թե ինչ էր ասում մոտ մեկ տարի առաջ՝ անցյալ տարի մայիսի 9-ին, ՀՀ վարչապետ դառնալուց հետո Ստեփանակերտ այցի ժամանակ, հետո ինչ էր ասում և այս ելույթում ինչ էր ասում, խիստ հակասող բաներ ասաց Փաշինյանը:

Նախ ասաց, որ բանակցային գործընթացում Արցախի ինքնորոշման իրավունքն է լինելու առաջնահերթ, բայց դրանից հետո անում է այն հայտարարությունը, որը նշեցիք, և որը բացարձակ պոպուլիզմ է: Դա և Արցախի ինքնորոշման իրավունք թեզերը խորը հակասության մեջ են մտնում:

Պատահական չէ, որ Ադրբեջանից այդքան աղմուկ բարձրացավ իշխանական մակարդակով, լրատվական մակարդակով, պահանջներ հնչեցին անհապաղ պատերազմ սկսելու: Պատճառն այն է, որ Ալիևի, եռանախագահողների հետ հանդիպելիս՝ նա մի բան է ասում, ՀՀ-ում՝ մեկ այլ բան, Արցախում՝ մեկ ուրիշ:

Կոնկրետ օրինակ. բազմիցս Փաշինյանը հրապարակել է այն անհեթեթ թեզը, որ Արցախյան հակամարտության ցանկացած կարգավորում պետք է ընդունելի լինի Արցախի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդների կամ հասարակությունների համար: Արցախում այդ բանը նա չասաց:

Արցախում նա ասաց՝ Արցախի և Հայաստանի կառավարությունների և ժողովուրդների համար: Սա նույնպես ուղղակի հարվածում է Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքին: Ի՞նչ գործ ունի Հայաստանը: Նա մեկ տարուց ավելի բանակցում է, և եռանախագահողների որևէ հայտարարության մեջ նույնիսկ ակնարկ չկա, որ նման հարցեր բարձրացվում են:

Մյուս մտահոգիչ հանգամանքն այն էր, երբ նա հայտարարեց, թե որևէ մեկը թող չկասկածի, որ մենք բանակցային գործընթացում ինչ-որ զիջումներ ենք անելու: Ես բազմիցս հայտարարել եմ, որ ոչ թե կասկածում եմ, այլ ուղակիորեն հայտարարել եմ, որ արդեն ոչ թե անելու է, այլ արել է:

Հիշո՞ւմ եք՝ նա հայտարարեց, որ մենք բանակցությունները սկսելու ենք ոչ թե նախորդ իշխանությունների թողած կետից, այլ մեր կետից: Այդ կետը բխում է Ադրբեջանի շահերից, և ողջ բանակցային գործընթացն է այդպես գնում: Անդրադառնալով ՀՀ ԱԳՆ արձագանքին Ադրբեջանի կոշտ հայտարարության վերաբերյալ, ասեմ, որ, հավանաբար, ԱԳՆ-ն մոռացել է, որ ՀՀ ԱԳ նախարարն աշնանը հերթական հանդիպումից հետո հայտարարել էր, թե ինքը ոգևորված է, որ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի, եռանախագահողների հետ համաձայնեցրին հայտարարություն, որն ամբողջապես, կրկնում եմ, Ադրբեջանի շահերից էր բխում:

Փաշինյանն արեց նաև շատ վտանգավոր հայտարարություն՝ խոսելով Արցախի Հանրապետությունում նախագահական ընտրությունների մասին: Նա ասաց, որ ՀՀ-ն է Արցախում ազատ և արդար ընտրությունների երաշխավորը: Սա հարված էր Արցախի սուվերենությանը, սա նշանակում է, որ ՀՀ կառավարությունը, այսինքն՝ Փաշինյանը, պետք է ընդունի ընտրությունների արդյունքները:

Շատ վտանգավոր հայտարարություն է: Ընդհանուր առմամբ, այս պոպուլիզմն Արցախի հարցում ոչ պակաս վտանգավոր է, քան Ադրբեջանի քաղաքականությունը:

– Ի՞նչ եք կարծում՝ «Միացման» կոչին անդրադարձն ի՞նչ հետևանքներ կունենա բանակցային գործընթացի վրա, որովհետև մեկնաբանություններ են հնչում, որ սա կարող է մինչև անգամ խզել բանակցային գործընթացը:

– Ադրբեջանին ինքն արդեն բազմաթիվ փաստարկներ է տվել, որոնց մասին ժամանակին հրապարակայնորեն խոսել եմ, որոնց շնորհիվ Ադրբեջանը կարող է միջազգային հանրության առաջ արդարացնել իր հարձակողական գործողությունները: Բանակցային գործընթացում Հայաստանը հայտնվել է մի այնպիսի իրավիճակում, որ երբեք չի եղել, երբ եռանախագահողները և Ադրբեջանը մի դիրքորոշում ունեն, իսկ ապակառուցողականը դարձել է Հայաստանը: Ամեն ինչ եկել է այդ օրակարգը փոխելուց:

Գիտեք՝ ես այդ ելույթից առաջ հարցազրույց էի տվել և նշել էի այն կետերը, որոնք պարտադիր պետք է ասվեին այդ ելույթում, որոնք ուղղված կլինեին ռացիոնալ դաշտ բանակցային գործընթացում վերադառնալուն, ինչպես նաև, երբ հայտարարվում է, թե Արցախը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի մաս, դա Արցախի ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանություն է: Երբ ասվում է. «Արցախը Հայաստան է, և վերջ», հարվածում է Արցախի ինքնորոշմանը՝ լինելով ամբողջովին պոպուլիզմ:

Ցավոք սրտի, մամուլում քիչ է քննարկվում Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի ելույթը, դա լուրջ ելույթ էր, մեծ քաղաքական բովանդակություն ունեցող ելույթ էր՝ ի տարբերություն Փաշինյանի ելույթի, որում քաղաքական բովանդակությունն իսպառ բացակայում էր: Հստակ ծրագիր էր նշվում Բակո Սահակյանի ելույթում:

Նախ գնահատական տրվեց 1988 թվականի շարժմանը, ասվեց այն հստակ բանաձևը, որը բազմիցս ասվել է՝ Արցախի Հանրապետության միջազգային ճանաչում, հետո արդեն միացման հարց կարող է դրվել:

Ըստ էության Փաշինյանը հակասեց նաև Արցախի նախագահին:

Քաղաքական առումով Սահակյանի ելույթը դաս էր Փաշինյանին, որից նա հետևություն, կարծում եմ, չի անի, և հետո, ուզում եմ հիշեցնել, որ, ինչպես բանակցել են, այնպես էլ շարունակելու են բանակցել: Այսինքն՝ այն օրակարգով, այն քննարկումներով, որոնք ամբողջապես ձեռնտու են Ադրբեջանին: Սա, իհարկե, նոր վտանգներ է ստեղծում թե՛ ռազմական, թե՛ բանակցային գործընթացի առումով:

Ուրիշ հարց էլ կար այդ ելույթում: Կրկին խոսում էր օտարերկրյա գործակալների մասին: Եթե օտարերկրյա գործակալներ է փնտրում, թող նայի իր մերձակա շրջապատում այն ուժերին, որոնք նպաստել են անցյալ տարվա ապրիլին ՀՀ-ում տեղի ունեցած իշխանազավթմանը:

Ավելին ասեմ, այդ ուժերից մեկի ներկայացուցիչը՝ արտասահմանյան կազմակերպության հայաստանյան գրասենյակի ղեկավարը, հայտարարեց, որ իրենք ամբողջովին աջակցել ու օժանդակել են իշխանափոխությանը և, այսպես կոչված, հեղափոխությանը: Սա լուրջ իրավական խնդիր է: Այնպես որ, այդ ուժերին ինքն իր շրջապատում կամ, կներեք, հայելու մեջ պիտի փնտրի՝ արտասահմանյան ազդեցություն ունեցող, այնտեղից կառավարվող և այնտեղի ծրագրերն իրականացնող:

– Ըստ Ձեզ՝ այդ պոպուլիզմի նպատակը ո՞րն էր:

– Այդ պոպուլիզմի նպատակն էր՝ ցույց տալ, որ ընտրությունների արդյունքն ինքը պետք է ճանաչի, ինչն ուղղակի միջամտություն էր Արցախի ներքին գործերին: Ես տեսնում եմ, որ ինքը շարունակում է առաջին օրվանից իր որդեգրած քաղաքականությունը, այսպես կոչված, հեղափոխության արտահանումն Արցախի Հանրապետություն, որը շատ վտանգավոր է, և ոչ միայն՝ Արցախի Հանրապետության, այլև՝ ՀՀ-ի համար:

Video Player


– Արցախում կայանալիք ընտրություններին ընդառաջ այս դիրքորոշումը, Արցախի իշխանությունների դիրքորոշումը հաշվի առնելով՝ հարաբերություններն ինչպե՞ս կզարգանան, և ինչպիսի՞ իրավիճակ կլինի:

– Ես ուրախ կլինեմ, որ Հայաստանի և Արցախի իշխանությունների միջև լինի լուրջ համագործակցություն, լինի վստահություն, բայց Փաշինյանն ինքն է սկսել հարձակումն Արցախի իշխանությունների վրա, քաղաքական այն խմբի վրա, որոնք մեծագույն վաստակ ունեն Արցախի անվտանգության հարցում և պատերազմում, թե 2016 թվականի ապրիլյան քառօրյայի օրերին, որոնք մեր պատմության հերոսական օրերից էին:

Տեսնելով, որ ուղղակի հարձակումից ոչինչ չստացվեց, փորձել է, այսպես ասած, խորամանկություն բանեցնել, բայց ակնհայտ է, որ ինքն ունենալու է իր նախընտրած թեկնածուն առաջիկա ընտրություններում:

Ավելին չծավալվեմ, եթե ելույթն ուշադիր կարդաք, կտեսնեք՝ ով է իր նախընտրած թեկնածուն: Սա ուղղակի միջամտություն է Արցախի Հանրապետության ներքին քաղաքականությանը, փորձում է այնտեղ անկայունություն ստեղծել տարբեր մարդկանց միջոցով, և սա ուղղակի հարվածում է Արցախի Հանրապետության սուվերենությանն ու ինքնորոշման իրավունքին:

– Վերջերս նկատում ենք լարվածություն հայ-ադրբեջանական սահմանին: Ըստ Ձեզ՝ այս ներքաղաքական զարգացումներն ինչպե՞ս կանդրադառնան ԼՂ հակամարտության գոտում իրավիճակի վրա, քանի որ ընտրություններին ընդառաջ գործընթացներն ավելի են խտանալու:

– Կարճ պատասխանեմ այս հարցին՝ ցավոք սրտի, վստահ եմ, որ լինելու են նոր զարգացումներ մինչև Արցախի նախագահական ընտրությունները: Այդ զարգացումներն էապես փոխելու են թե Հայաստանի, թե Արցախի ներքաղաքական վիճակը, եթե չփոխվի տարածաշրջանի իրավիճակն ընդհանրապես:

– Դուք անդրադարձաք այդ թեմային, ուզում եմ խոսենք 2050 թվականի ռազմավարական ծրագրերի մասին: Դրանք որքանո՞վ են հիմնված լուրջ հաշվարկների վրա: Կան փորձագետներ, որոնք նշում են, թե երկիրը պետք է ունենա նման երկարաժամկետ ծրագրեր, Դուք ի՞նչ կարծիք ունեք այս մասին:

– Դա բացարձակ անսանձ պոպուլիզմ էր, որովհետև այդտեղ ծրագիր չկար:

– Բնակչության թվի ավելացում…

– Այդ թվերը կարելի էր կրկնապատկել, եռապատկել, երբ որևէ մեխանիզմ չի տրվում, թե ինչպես կարելի է դրան հասնել քայլ առ քայլ: Նա 3050 թվականի մասին կարող էր խոսել, դա բացարձակ անլրջություն է ու անպատասխանատվություն: Նույնիսկ ելույթի այդ նյուվասյուկյան հատվածում ոչինչ չասաց այն մասին, թե ինչ կարգավիճակ է ունենալու Արցախը 2050 թվականին:

դիտվել է 839 անգամ
Լրահոս
Նորից և կրկին ճամպրուկներով փողերի մասին` որտե՞ ղ են դրանք Նիկոլի կոռուպցիոներները Նիկոլ Փաշինյանը պետք է անպայման դատվի՝ «քայլողների» տոնի օրվա կապակցությամբ կերած խորովածի համար. Գառնիկ Իսագուլյան (video) Ուշքի եկեք. Պարսկաստան-Արցախ սահմանի վրա Հայաստանը պրովոկացիա է անում (video) Սա այնպիսի ապտակ է, որից հետո շատ երկար ժամանակ է պետք իրավական համակարգի նկատմամբ հարգանքը վերականգնելու համար. Տիգրան Աթանեսյան. video Անգործունակներ, դիլետանտներ.ՔՊ-ում գիտեն իրենց կադրերի մասին. video Փաշինյանը բացեց արցախյան խաղաքարտերը. «Այդ մեկ մարդը ես եմ». Ալիևը ստիպված է լինելու որոշել՝ բանակցե՞լ, թե՞ գնալ սադրանքների Վերադարձ նախորդին, կամ՝ Սերժն, այնուամենայնիվ ճիշտ էր Ալիևի ու Մեհրիբանի ծրագիրը. Փետրվարի 9-ին՝ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ Ադրբեջանում ՊՆ-ն 2,4 մլրդ դրամի պայմանագիր է կնքել «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորի թեկնածու Ռոման Մուրադյանի ընկերության հետ. Նորաբաց ընկերությունը ընտրվել է հրատապ բաց մրցույթով. Hetq.am Գործընթացը սկսված է, ամեն ինչ դեռ առջեւում է… Դավադիրների փնտրտուքն ընթացքի մեջ. իշխանությունը չի հրաժարվում իր գործիքից Փաշինյանն այն աստիճանի է բարոյզարկվել, որ 3-րդ Նախագահի վրա դիզվառելիքի գործ է «կարում» ու 2.4 մլրդ դրամի դիզվառելիքի տենդեր է «պաս տալիս» «Իմ քայլը» դաշինքի թեկնածուին. Միհրան Հակոբյան Վանում ձերբակալվել են պաշտոն զբաղեցնող ընդդիմադիր գործիչներ Սենատորները, ովքեր վետո են կիրառում, իրենց նահանգներում հայ ընտրողներ համարյա չունեն. քաղաքագետ Ծառուկյանն ի՞նչ պակաս Սամվել Ալեքսանյան է Չհաջողված օպերացիա. իշխանության պլան Բ-ն Բաքուն վերջնագիրը Երևանին՝ բանակցությունից ժամեր առաջ Հիստերիկների իշխանություն` ինչու վանեցին ներդրողներին Սա հիմա եմ ասում, որ 2020-ի գարնանը չզարմանաք Ինչի համար էր մեր պատվիրակությունը մեկնել Բաքու՞ Ադրբեջանական գազ նաև Եվրոպայի համար. Պատմական նախագիծը շահագործվեց Փաշինյանի արցախյան օրակարգը Հեղափոխությո՞ւն, թե՞ բ..-ի զավակ. ի՞նչ տարբերություն` զինվորի՞ փողն ես ուտում, թե՞ դպրոցի Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի «ճտերը» ՀՅԴ-ի դեմ
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Դեկտեմբերի 7-ին՝ ժամը 12-ին, Բլից ինֆո մամուլի ակումբի հյուրն է ՀՀ ԱԻՆ սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության տնօրենի գլխավոր խորհրդական, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Հրաչյա Պետրոսյանը։ Թեման՝ 1988 թ երկրաշարժից 31 տարի անց։ ։ Սեյսմիկ վիճակն Հայաստանում։ Հնարավոր ռիսկերի գնահատում։ Հասցե՝ Արշակունյաց- 2, Տիգրան Մեծ հրատարակչություն, 418 սենյակ: Հեռ.098-35-61-21 Դեկտեմբերի 7-ին՝ ժամը 11:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում Ադրբեջանահայերի ասամբլեայի նախագահ, ադրբեջանագետ Գրիգորի Այվազյանը կխոսի Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպման, ԼՂ հարցի կարգավորման ադրբեջանական դիրքորոշման մասին։ Բանախոսը կանդրադառնա նրան թե գործողությունների ինչ տրամաբանություն կարելի է ակնկալել Ադրբեջանի կողմից՝ փետրվարին սպասվելիք խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ։ Դեկտեմբերի 6-ին, 14։00-ին, Հոդված 3 ակումբում (Թումանյան 26 ա) տեղի կունենա Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի 31 տարելիցին նվիրված քննարկում։ Բանախոսներն են՝ ՏԱՆՅԱ ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ, Քաղաքաշինության պետական կոմիտեի աշխատակազմի բնակարանային ֆոնդի կառավարման և կոմունալ ենթակառուցվածքների վարչության պետ ՎԱՐԴԵՎԱՆ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ, ՀՀ ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր ԼԵՎՈՆ ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ, Գյումրու Ավագանու անդամ, Ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի խորհրդի նախագահ Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 16.00 Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանում տեղի կունենա «Հովհաննես Թումանյան-150. հոբելյանական հատընտիր» գրքի շնորչհանդեսը: Գրքի խմբագիրն է Սերգո Երիցյանը, հովանավորները՝ Գագիկ Աղաջանյանն ու Արսեն Ղազարյանը: Շնորհանդեսին ելույթով հանդես կգան մշակույթի, գիտության ոլորտի ներկայացուցիչներ, ներկա կլինեն դասախոսներ, ուսանողներ: Սիրով հրավիրում ենք լուսաբանելու: դեկտեմբերի 6–ին, ժամը 14։00–ին «Նովոստի–Արմենիա» մամուլի կենտրոնում կկայանա ասուլիս, որի ընթացքում կներկայացվեն ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերջին զարգացումները` Մնացականյան–Մամեդյարով վերջին հանդիպման համատեքստում։ Անդրադարձ կկատարվի նաև Ադրբեջանի դիրքորոշմանը հակամարտության խաղաղ կարգավորման սկզբունքների վերաբերյալ, որը հրապարակվել է ԱԳ նախարարների հանդիպման նախաշեմին։ Ասուլիսի բանախոսն է Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը։ Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 13:00-ին Sputnik Արմենիա մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կկայանա «Ա1+» հեռուստաընկերության հիմնադիր տնօրեն Մեսրոպ Մովսիսյանի և փաստաբաններ Արա Ղազարյանի, Դավիթ Ասատրյանի մամուլի ասուլիսը: Ասուլիսի ընթացքում «Ա1+-ի» հիմնադիրն ու փաստաբանները կներկայացնեն ՀՀ Կառավարության դեմ հայցի մանրամասները և կպարզաբանեն ներկայացվող պահանջների Էությունը: Դեկտեմբերի 6-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են «Օրբելի» կենտրոնի՝ Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Տարոն Հովհաննիսյանը և միևնույն կենտրոնի քաղաքագետ Նարեկ Մինասյանը: Թեման՝ «ԼՂ հիմնախնդիր, ԱԳ նախարարի հանդիպումները Բրատիսլավայում, ԼՂ կարգավորման վերաբերյալ Ադրբեջանի ներկայացրած փաստաթուղթը: Արցախյան հիմնախնդրի հնարավոր զարգացումները. ակնկալիքներ»: ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ 6-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Գաբրիել Բալայանի ասուլիսը: ԹԵՄԱ.- Պաշտպանության ոլորտի օրենսդրական փոփոխությունները, առաջիկա զորակոչ: Դեկտեմբերի 6-ին` ժամը 12.00-ին «Զարկերակ» մամուլիակումբում (Հասցե Արշակունյաց 6 (Մամուլի շենքիհարևանությամբ), մանրամասները 098(043)-50-93-50հեռախոսահամարով) տեղի կունենա «Էկո աղբ» ՀԿ ծրագրերիղեկավարը Վահե Սալահյանի և նույն ՀԿ «Վերաօգտագործի՛ր»ծրագրի համահիմնադիրը, «Falling Walls Lab 2019»-իհայաստանյան ներկայացուցիչը Բեռլինում ՄարինեՕհանջանյանի ասուլիսը: Թեման՝ 1. Ոլորտի առաջնահերթություններն ու կատարվածաշխատանքները: 2. Օրեր առաջ միջազգային ... Դեկտեմբերի 6-ին ժամը 13:00 Փաստարկ մամուլի ակումբի հյուրն է քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցը: ԹԵՄԱ՝ Ղարաբաղի շուրջ հնարավոր զարգացումները՝ Բրատիսլավայի հանդիպման պրիզմայով: