Հայաստանը՝ պառակտվող քաղաքակրթությու՞ն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ՝ ՊԱՌԱԿՏՎՈՂ ՔԱՂԱՔԱԿՐԹՈՒԹՅՈՒ՞Ն

2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո հաճախ է խոսվում հասարակության պառակտման մասին: Իրոք, նման փոթորկալից իրադարձությունները օբյեկտիվորեն չէին կարող իրենց հետքը չթողնել հանրային կյանքի դրսևուրումների և հասարակության սոցիոլոգիական կառուցվածքի վրա:

Հայաստանի ներքին քաղաքական կյանքում իրական քաղաքական բևեռվածություն հաճախ է եղել: Հայ հասարակությունը անոդ vs կատոդ սկզբունքով տարբեր ուժգնությամբ բևեռացված էր և 1996-ին, և 1998-ին, և 2003-ին, և մասամբ՝ 2013-ին: Իսկ 2008 թավականի քաղաքական ցնցումը և առաջացած անջրպետները նախադեպը չունեին մեր նորագույն պատմության մեջ:

Սակայն այն, ինչ 2018 թվականի ապրիլից այս կողմ կատարվում է մեր երկրում լոկ հետցնցումային քաղաքական տարանջատումներ չեն և սրանով են այսօրվա իրողությունները տարբերվում նախորդներից և դառնում առավել վտանգավոր:

Ի՞նչ է կտարվում այսօր: Իմ կարծիքով, բոլոր նախորդ քաղաքական բևեռացումները ունեին բացառապես քաղաքական իմաստ և նշանակությւոն: Լևոնականներն ու վազգենականները, քոչարյանականներն ու դեմիրճյանականները, սարգսյանականներն ու լևոնականները իրենց սոցաիլ-կենցաղային մշակույթում, իրենց մտածելակերպի արքետիպերում հիմնականում ընդհանրական էին, նույնական:

Առկա պոլյարիզացիաները բացառապես քաղաքական էին և չէին առնչվում մտածելակերպային, ազգային, ավանդական և պատրիարքալ հիմքերին: Հայ հասարակությունն իր պետականաշինության վերևի հարկերում բաժանված լինելով ըստ քաղաքական ճաշակի և նախընտրությունների, իր բազիսում, իր հիմնահարկում և ֆունդամենտում ուներ իր անցյալի, իր արժեհամակարգի, իր սոցիալ-կենցաղային մշակույթի համընդհանուր չգրված, սակայն խորը արմատավորված ալգորիթմներ:

Լևոնականներն ու վազգենականները, քոչարյանականներն ու դեմիրճյանականները, սարգսյանականներն ու լևոնականները՝ բոլորը, վերջիվերջո, "միջին վիճակագրական հայեր" էին:

Այն, ինչի ականատեսն ենք այսօր մենք, իր էությամբ ամբողջությամբ այլ երևույթ է և շատ ավելի խորն է, քան պարզապես քաղաքական հիմքով հասարակության շարունակվող տրոհման գործընթաց: Ես հակված եմ կոչել այսօրվա իրավիճակը “քաղաքակրթական պատռվածք”: Հետիշխանափոխական Հայաստանում “բարի-չար”, “լավ-վատ”, “ճիշտ-սխալ” կոորդինատային առանցքներում առաջացել են ճգնաժամային ճողվածքներ:

Գաղտնիք չէ, որ կայացած հասարակությունները առաջնորդվում են ոչ միայն գրված օրենքներով, այլև հազարամյակների ընթացքում առաջացած, մշակված և հանրային նորմ դարձած բազում չգրված օրենքներով: Ու հենց այդ չգրված օրենքների ավանդական համակարգն է այսօր խորը ճգնաժամի մեջ: Ավանդական հասարակական բարոյագիտության և բարեվարքության համակարգերը հոգեվարքի մեջ են, նախկին “չիկարելիները” իրենց տեղն են զիջել “կուզեմկանեմներին”: Բավական է դուրս գալ փողոց, կամ մեքենա վարել, կամ այցելել հասարականան վայր, կամ պարզապես շփվել երբեմն ծանոթ-ընկեր-բարեկամ ձևաչափով, և նկատելի է դառնում հանրային այդ չարորակ տրանսֆորմացիան:

Եվ սա պարզապես "մակարդակի", դաստիարակության կամ կրթության հարց չէ: Սա լրիվ ուրիշ օպերա է:

Հայաստանը կանգնած է “պառակտված քաղաքակրթություն” դառնալու եզրին, որտեղ մոլեգնող կեղծ-ազատականությանը համառ դիմադրություն է ցուցաբերում հասարակական տրադիցիոնալիզմը: Այս երեևույթը մեզանում գոնե տեսանելի մակարդակում, ի տարբերությւոն այլ նմանօրինակ երկրների, դեռևս աշխարհաքաղաքական չէ: Սակայն դրա արտաքին քաղաքականացումը ապագայում չի բացառվում:

Եվ միանշանակ է, որ նման իրավիճակում հայտնված հասարակությունների դիմադրողականությունը համարժեք չի լինում նրան սպառնացող վտանգներին և եթե այսպես շարունակվեց, ապա պետության իմունային համակարգի գլխին կախված ռիսկերը կարող են ավարտվել աղետով:

Խնդիրը իրականում շատ ավելի ճակատագրական է, քան պարզապես Նիկոլ vs Սերժ, կամ Նիկոլ vs Ռոբերտ, etc քաղաքական դիմակայությունները:

Գրել է Արմեն Աշոտյանը

դիտվել է 375 անգամ
Լրահոս
Մետրոյի նախագծից խեր-խաբար չկա Գողության դեպքեր են բացահայտել (տեսանյութ) ՀՀ ԱԳՆ-ն արձագանքել է Թուրքիայի նախագահի՝ ԱՄՆ-ում Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ հայտարարությանը Սա սովորական, իներցիոն բյուջե է, քաղաքացիները կապրեն այնպես, ինչպես ապրում են. տնտեսագետը՝ ՀՀ 2020 թ. բյուջեի նախագծի մասին Բնակարանում հայտնաբերվել են 77-ամյա կնոջ և նրա 4 թոռնիկների դիերը Գյումրիում 3-րդ հարկի պատուհանից ընկած աղջկա վիճակը շարունակում է մնալ ծայրահեղ ծանր. մանրամասներ Իր ընտանեկան բյուջեն է` ինչպես ուզում է, այնպես էլ տնօրինում է Վետո կիրառած ԱՄՆ կոնգրեսականի կապը թուրքական լոբբինգի հետ 16 ցուցարար է ձերբակալվել Պատահար Հրազդանի կիրճում Թուրքիայի փոխնախագահը հայտարարել է Կիպրոսի ջրերում հորատման նոր աշխատանքների մեկնարկի մասին Կիեւում երեխայի հետ զբոսնելու ժամանակ առեւանգել են «Ուկրեկսիմբանկի» ղեկավարին Վարչապետը փորձեց մանիպուլյացիայի միջոցով շեղել հանրության ուշադրությունը օրենքի խախտումից, մինչդեռ պետք է շնորհակալ լիներ. ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Սերբիայի նախագահը հոսպիտալացվել է Թուրքիան կօգտագործի Ս-400 զենիթահրթիռային համակարգերը Հայաստանում առանձնապես ծանր հանցագործություններն աճել են.ԱՎԾ տվյալներ Քարոզչական նոր փուչիկ Գույքի բռնագանձման վտանգը. առաջնորդվելու են մեղավորության կանխավարկածով Ինչո՞ւ երեկ ավերված գինեգործական մշակույթի վառ օրինակներից մեկը հանդիսացող գինու հնձանը չի եղել հուշարձանների ցանկում Հայաստանի հարևան երկրում՝ իշխանական քաոսի նշաններ. իշխանական «նավը» լքում են Թրամփը կարող է հեռանալ. Իրավիճակը բարդացել է Դատախազությունը` Արթուր Բաղդասարյանի կողմից ապօրինաբար գույք ձեռք բերելու լուրի մասին Լավ, ասենք` Նիկոլը «էնպիսին» է, բա մյուսնե՞րը Ցանկացած հեղափոխությունից կամ զանգվածների ճնշմամբ իրականացված իշխանափոխություններից հետո հաստատվում է անցումային կառավարություն Ո՞վ է Փաշինյանին թույլ տվել, որ նա մարդկանց նկատմամբ ֆիզիկական բռնության սպառնալիքներ հնչեցնի
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Նոյեմբերի 18-ին, ժամը 11:00 -ին Հայելի ակումբի հյուրերն են Երևանի ավագանու «Լույս» դաշինքի անդամ Թեհմինա Վարդանյանը և Անի Խաչատրյանը: Թեմա՝ Երևանի 2020-ի բյուջեն աննախադեպ աճ է գրանցում. 2019-ի համեմատ բյուջեի եկամտային մասը շուրջ 24 մլրդ դրամով ավելի կլինի։ Ինչ են փոխանցում ավագանու անդամները: Նոյեմբերի 18 -ին, ժամը 13:00 -ին Հայելի ակումբի հյուրերն են քաղաքական գործիչներ Ազատ Արշակյանը, Գուրգեն Եղիազարյանը և Կարինե Հակոբյանը: Թեմա՝Սատանա կա երկրում, Վերնատուն ակումբի հավաքը, քաղաքական հայտեր: Նոյեմբերի 18-ին, ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Ռոբերտ Քոչարյանի գործերով ֆրանսիացի փաստաբան Սևակ Թորոսյանը: Թեմա՝ կներկայացնի ՀՀ երկրոդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գործի նորությունները Նոյեմբերի 16-ին՝ ժամը 12:00-ին, Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբում «Հայաստանի երիտասարդ եզդիների ասոցիացիա»-ի նախագահ Սաիդ Ավդալյանը կխոսի ՀՀ-ում եզդիական համայնքի խնդիրների և այդ ուղղությամբ արվող քայլերի մասին, բանախոսը կանդրադառնա նաեւ համայնքի կրթական հարցերին։ Նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Մեդիա կենտրոնում» տեղի կունենա քննարկում՝ «Հատուկ հաստատությունները փակվում են. խնդիրներն ու առաջին արդյունքները» թեմայով։ Բանախոսներ՝ Անահիտ Քալանթարյան` ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության Երեխաների հիմնահարցերի բաժնի պետ, Սպարտակ Սարգսյան` «ՍՕՍ-մանկական գյուղեր» հայկական բարեգործական հիմնադրամի ազգային տնօրեն, Միրա Անտոնյան` Հայ օգնության ֆոնդի երեխաների աջակցության կենտրոնի ղեկավար, Գայանե Մարտիրոսյան` «Վորլդ վիժըն Հայաստան» կա... Նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ՍԱՊԾ առաջին պետ Գրիգոր Գրիգորյանը: ԹԵՄԱ՝ ռուս մասնագետների մուտքը Հայաստանում կենսաբանական լաբորատորիաներ թույլատրելու հուշագիրը մոտ ժամանակներս կստորագրվի. գործընթացի քաղաքական վտանգներն ու հետևանքները Նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 11:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը: ԹԵՄԱ՝ հետհեղափոխական հոգեվիճակ. ՀՀ իշխանության խոստումներն ու հասարակության հիասթափությունը. միտինգներ և դժգոհություններ. հասարակության սոցիալ-հոգեբանական պայմանները: Նոյեմբերի 18-ին՝ ժամը 11:00-ին, «Մեդիա կենտրոնում» տեղի կունենա մամուլի ասուլիս՝ «Սպանությո՞ւն, թե ինքնասպանություն․արձագանք «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավոր Արմեն Աղաջանյանի խոշտանգման և մահվան դեպքին» թեմայով։ Բանախոսներ՝ Նինա Կարապետյանց՝ «Հելսինկյան ասոցիացիա» իրավապաշտպան ՀԿ նախագահ Արա Ղարագյոզյան՝ «Հելսինկյան ասոցիացիա» իրավապաշտպան ՀԿ փաստաբան Գայանե Աղաջանյան՝ Տուժող Արմեն Աղաջանյանի իրավահաջորդ Նոյեմբերի 15-ին՝ ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Իրավունքի և արժեքների գերակայություն» իրավապաշտպան կազմակերպության նախագահ Սարգիս Տեր-Եսայանը, անդամ Ռոման Ղազարյանը և Երևանի ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանը: Թեմա՝ կառավարության իրականացրաց աշխատանքները, կատարված չարաշահումները: Նոյեմբերի 15-ին՝ ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է Սպառողների միջազգային կազմակերպության նախագահ Մարիմութա Նդսն (Լոնդոն): Թեմա՝ սպառողների իրավունքների պաշտմանումը մեր երկրում և արտերկորում, ինչպես են այն կազմակերպում: