Երբ ինձ հարցնում են՝քանի տարեկան ես, ասում եմ՝մի հարցրեք,ես դինոզավր եմ,ես մոռացել եմ մեռնելու մասին.Հարութ Փամբուկչյան

Հարցազրույց ՀՀ վաստակավոր արտիստ, երգիչ Հարութ Փամբուկչյանի՝ Ձախ Հարութի հետ:/Մաս 1-ին/

-Մի առիթով իրեն շփոթել են և ասել՝դուք Ձախորդ Հարութն եք ,ասել է՝ոչ ,ես Ձախ Հարութն եմ,բայց իմ գործերը աջ են գնում:

-Ես ասացի՝կարող է ուզում եք ասել Ձախ,ասաց՝այո,այո:Մարդիկ կան,որ ասում են ՝կարող է ձախակողմյան եք:

-1946 թվականին ներգաղթ սկսվեց Հայաստան ,նրանց թվում էր նաև ձեր ընտանիքը:

-Ես Եսայի և Ծաղիկ Փամբուկչյանների զավակն եմ, հայրս Արևմտյան Հայաստանի Զեյթունից էր,մայրս ՝Տիգրանակերտից՝ բախտի բերումով ջարդերից մազապուրծ ընկնում են Լիբանան և ամուսնանաում:1946 թվականի ներգաղթի ժամանակ վերդառանում են հայրենիք ,որտեղ ես ծնվում եմ՝1950 թվականին,ավարտել եմ Նոր Արեշի 43 միջնակարգ դպրոցը,որից հետո ընդունվեցի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան:Ծառայել եմ Սովետական բանակում 2 տարի:Ավարտելուց հետո Նոր Արեշի կուլտուրայի խումբ կազմեցինք՝ Էրեբունի վոկալ գործիքների անսամբլը և պտտվեցինք Հայաստանի գյուղերում,շրջաններում,քաղաքներում,բայց ժամանակները ինձ համար շատ բարենպաստ չէին,խորհրդային ժամանակների մասին է խոսքը,երգերի առումով նեղացնում էին,մենք էլ չէինք հասկանում ինչ ենք երգում:Այդ ժամանակշրջանը համընկավ ռոքլ ռոլի ծնունդի հետ,ամբողջ երիտասարդները զբաղված էին Բիթլզներով,Ռոլինգսթոններով,տարված էինք ֆրանսիական շանսոնով՝Ազնավուր,Էդիթ Պիաֆ, ամերիկյանից՝ Սինատրա,Ռեյ Չարլզ, Ջեյմս Բրաուն,չէինք էլ հասկանում,թե ինչ ենք երգում,լեզու չգիտեինք: Ամեն համերգից հետո մեզ տանում էին Օրջոնոկիձեի շրջանի ոստիկանություն,թե ինչ եք երգում,ինչի մասին,բայց դե ժամանակներ էին:Անկեղծանամ,ազատության պակաս ամբողջ երիտասարդությունն էլ զգում, հայրս մահացավ ,մորս հետ մեկնեցինք Լիբանան,որտեղ հարազատներ ունեի,նրանք օգտակար եղան,այնտեղ էլ բախտս չբերեց,քաղաքացիական պատերազմ սկսվեց:

-1946-ին ,երբ ներգաղթ եղավ,բոլորին հրավիրեցին հայրենիք,ինչպե՞ս ձեզ ընդունեցին:

-Ես այստեղ եմ ծնվել,ես չեմ շփվել,տանը խոսում էին ,որ բոլոր ներգաղթյալներին ասում էին՝ախպար,այլ ձևով էին նայում,դրանք ժամանակավոր բաներ էին:Շատերը մնացին վիրավորված իրենց մեջ:Ես դա առանձնապես չեմ զգացել,որովհետև ,երբ ծնվում ես մի տեղ,և դա քո քաղաքն է դառնում,ձեռք ես բերում ընկերներ ,դա այլևս չես զգում:Շատերը ինձ ասում են ՝փախար,ազատվեցիր,փրկվեցիր,ասում եմ ՝ինչի մասին եք խոսում,ես ապրել եմ իմ կյանքի ամենաբովանդակալից,ամենագեղեցիկ պատանեկության շրջանը,հիանալի եմ ապրել,երբ նոր ես սկսում սիրահարվել,երգում ես, աղջիկները ուրիշ ձևով են նայում քեզ:Մենք 4 եղբայր ենք եղել,բայց 2-ը Լիբանանում են մնացել,ես ծնվել եմ Երևանում,մյուսը հետո են վերադարձել հայրենիք ,հետո նորից են գնացել Հայաստանից:

-Իմ մեծ պապերն էլ են այդ թվականներին եկել,նրանց մեծ ընտանիքից մի փոքր հատված է մնացել Հայստանում,բոլորը գնացին:Այս հարցը հաճախ եմ տալիս,ինչո՞ւ իրենց չգտան և չմնացին հայրենիքում:

- ԱՄՆ –ը հնարավորությունների երկիր է, առաստաղ չկա , կարող ես բարձրանալ ինչքան ուզում ես,կարող ես հարստանալ 3-4 ամսում,2 ամիս աշխատելուց հետո մեքենա գնեցի,մայրս 2 ժամ լացում էր,թե այս մեքենայի դրամը քեզ որտեղից,չէր կարողանում պատկերացնել,որ կարելի է 2 ամիս աշխատելով նոր մեքենա գնել:Այդ տեսակ ընտանիքները շատ էին,երբ արագ հարստացան,հեռախոսով ,նամակներով պատմում էին և ժողովրդի՝ հայրենիքից դուրս գալու թափը այդ ժամանակ սկսվեց:

-1970 –ականներին արդեն այդ երաժշտությունը,գրականությունը հասու էր դարձել, ինչքան էլ ասեք՝կանչում էին ոստիկանություն,բայց ինչ ուզում էիք երգել,այս կամ այն կերպ ձեզ հաջողվում էր,ազատությունը արդեն կար,ինչո՞ւ չօգտվել դրանից,մնալ Հյաստանում,այլ մեկնել:

-Ես ընդունվեցի ռադիոյում աշխատանքի ,5000 դիմումից 3 հոգի ընտրեցին ու ընդունեցին,մեկը ես էի:Ասում եք ազատություն կար,բայց ինձ տվեցին երգեր ռուս կոմպոզիտորներից և պեոտներից,իմ ռուսերենը լավ չէր, մեզ ստիպում էին,որ մենք այդ երգերը երգենք:Ասում էի՝այս երգը ինձ դուր չի գալիս,չեմ կարող զգալ երգը,լեզուն իմը չէ: Պատասխանեցին՝կամ սա կերգես,կամ ճանապարհդ ազատ է:

-Հիշո՞ւմ եք ինչ երգ էր:

-Այո:

-Լիբանանում հարցազրույցներից մեկի ժամանակ ասացիք,որ երգում էիք ՝ուր էիր Աստված, անընկալեի էր,չէին հասկանում ,թե ինչ եք երգում:

-Առաջին անգամ ծիծաղեցին ինձ վրա,երբ ես կատարեցի Արթուր Մեսչյանի ՝Ուր էիր Աստված երգը, չէին ընկալում ,ինձ ասացին ՝աս տղան խենթացել է,Աստծու հետ կխոսի:Շատ երկար չտևեց ,մեկ ամիս հետո իրենք սկսեցին այդ երգը պահանջել,հասկացան բովանդակությունը,իսկ Միացյալ նահանգներում ձայնագրությունից հետո պայթեց այդ երգը,մինչև հիմա ամենասիրված երգերից մեկն է:

-70-ականներ պատահական չասացի,խենթություններ անելու ժամանակաշրջանն էր, կարող էիք բաներ թույլ տալ ,որ 50-60-ականներին չէին կարող,ամենախենթ բաները,որ հիշում եք:

-Ինչ ասել է մեկ մայկայով,մեկ ջինսով բեմ բարձրանալ,Պապլավոկում համերգներ էինք տալիս մի փոքր կղզյակի վրա,երգում էինք Բիթլզ ,Ռոլինգսթոն,այդ ժամանակ մեր երգիչներից մեկը Արտավազդ Եղոյանն էր և Արշակ Թադևոսյանը՝ մեր բասկիթառիստը,ոգևորությունից մարդիկ ջուրն էին ցատկում:Մեքենա չունեինք,մեքենա միայն հարուստների երեխաները ունեին:Մի ընկեր ունեիք,որ ջրի մեքենա էր վարում,փողոցներ էր ջրում,մենք մեր ընկերներով այդ ջրի մեքենայի մեջ մտած գալիս էինք Պապլավոկ,այդքան ժողովրդի մեջ իջնում:Մեր ժամանակն էր ,մեր ապրելու ժամանակը:25 տարեկան էի ,որ մեկնեցի այստեղից,սկսեցի ավելի լրջանալ,զբաղվել ավելի լուրջ երգերով:Ես էլ եմ ունեցել թերություններ,սխալ կատարած երգեր,որոնք պետք չէր,որ երգեի,երբ քաջություն ես ունենում ընդունել քո սխալները և դրանց վրա շտկել ինքդ քեզ,շատ լավ է:

-ԱՄՆ-ն մեծ հնարավորություններ է տալիս:

-Ծայրահեղությունից ծայրահեղություն,լավ իմասով կարող ես շրջահայաց լինել ,որ բաց ճակատով ապրես,կարող է պատահել նաև հակառակը,որովհետև այնտեղ բարձրանալն ու անդունդը գլորվելը կարող է մի քայլ լինել:

-Գնո՞ւմ էիք,որ այդ աշխարհում հաստատե՞իք,որ այսպիսի երաժիշտ եք,և հայկական միջավայրից դուրս գայիք,թե՞ հայացքով դեպի հայրենիքն էիք,որ հաղթելու եք և վերադառնաք:

-Երբ ես այստեղից դուրս եկա,այն ժամանակ հին օդակայանն էր,Զվարթնոցի հին շենքը,այն օդանավի մեջ աստիճանաներով էինք բարձրանում,ամենավերևի հարթակին կանգնեցի,ետ դարձա ինքնս իմ մեջ ,ինձ համար ասացի,որ ես դեռ ետ եմ դառնալու ու պետք է երգեմ այս քաղաքում,բայց պետք է երգեմ այն ,ինչ ես եմ ուզում,ինչ ինձ է դուր գալիս:Դա իմ մեջ պահած աշխատեցի և փառք Աստծո…

- 1988 թվականի ողբերգություն,1989 որոշում եք գալ Հայաստան և փառահեղ համերգ ունենալ ՄՀՀ-ում,ի՞նչն էր հետաքրքիր,որ համերգն ու ձեր երաժշտությունը նորի խորհրդանիշ էր:

-1989 թվականը դեռ խորհրդային էր,1991-ին անկախացանք…

-Արդեն կար ազատության շունչը…բոլորը ձեզ հետ երգում էին….

-Այնտեղ երեխաներ են եղել,իմ երգերի ձայնագրության ժամանակ դեռ ծնված էլ չեն եղել,ինչ իրավունք ունի 5-6 տարեկան երեխան սիրի և լսի մենք չենք լինի 20 տարեկանը …տանը լսում են ու նույն բանը ԱՄՆ-ում էր:Ես այնտեղ մանկական երգեր էլ եմ ձայնագրել իմ սերնդի երգերից՝Իմ գնդակը…մայրս էր այդ երգերով ինձ քնեցնում,ԱՄՆ-ում սերունդ կա, որ այդ մանկական երգերով են մեծացել,հիմա նրանք մեծացել են ,ամուսնացել ,իրենց հարսանիքներին ես եմ երգել:Այդ նոր ծնվածն էլ է մեծացել ,ամուսնացել,և կրկին Հարութն է երգել,եկել է 3-4-րդ սերունդը…Երբ ինձ հարցնում են՝քանի տարեկան ես,ես ասում եմ ինձ մի հարցրեք,ես դինոզավր եմ,ես մոռացել եմ մեռնելու մասին:

-Ամերիկան,հատկապես մեր այնտեղի Սփյուռքը ունի իր պահանջները ,ճաշակը,բայց մի բան կա,ով որ թվականին ,որ գնում է,մոտավորաես իր ճաշակով,հայացներով մնում է այդ թվականի մեջ:Ինչպե՞ս է ձեզ հաջողվում ,կամ սկզբունքային հարց է պահել հայերենը,մեղեդայնությունը:

-Մեղեդին շատ կարևոր է,բայց բովանդակությունը շատ ավելի կարևոր է,կարող ես արտասանական ձևով ,շատ թույլ մեղեդիով,բայց ուժեղ բովանդակությամբ գրավել հանդիսատեսին,աշխարհը,դրանք մենք ունենք:Շատ հաճախ մեր երիտասարդները հեռացել են մեր պոեզիայից…

-Կվերդառնան…

-Անպայման պետք է վերադառնալ,ես ժամանակին ասում էի՝այս ռաբիզը վերանալու է մի օր ,չի մնալու սա,դա կատարվեց:Օրինակ ակորդեոն,դհոլ,կլարնետի ժամանակը անցավ,դրանք օգտագործոթմ էին մաքուր ձևով,մեր երիտասարդները մի քիչ պետք է փորձեն զբաղվել պոեզիայով:Ես ասում եմ կարդացեք,որ հոգին հարստացնեք:

-Ռուբեն Հախվերդյանի հետ բարեկամության մասին ես գիտեմ,երգեր կան,որ միայն իրենն են,բայց երբեմն լսում ենք ,որ նույն կերպ կարողանում եք փոխանցել դուք:Այդքան հոգեհարազա”տ են հախվերդյանական երգերը:

-Մենք ընկերներ ենք ,բայց ծանոթացել ենք Միացյալ նահանգներում, այստեղ մենք իրար չէինք ճանաչում,ինքը սկսեց ինձ վստահել իր երգերը,դարձանք ընկերներ և դա տվեց իր արդյունքը,ծնվեցին երգեր,և որ ինքը գալիս էր ԱՄՆ շատ հաճախ բնակվում էր մեր տանը:Միտք հղացավ,որ ձայնագրություն անենք իր երգերով,ձայնասկավառակ թողարկեցինք,6 երգ ես երգեցի,6-ը՝ինքը,շատ հաջողություններ ունեցավ,Ռուբենը բարկացավ,ասաց՝սրանից հետո ես քեզ հետ չեմ երգելու:

- Երբ սիրում ես ինձ.աա երգ է ,որը լսելուց հետո կրկին ուզում ես սիրել,կրկին սիրահարվել,այ սա արդեն ուրիշ աշխարհ է:Ե՞րբ հասկացաք,որ սա ձերն է,չի կարելի այսպես ապրված երգել,առանց այդ ամենը զգալու:

-Ազնավուրի երգն է,երգը թարգմանություն էր, թարգմանել է Պերճ Թյուրաբյանը,ով երգել է Ազնավուրի երգերը հայերենով:Ես նույնպես կատարեցի ,դա համընկավ,երբ ես կորցրեցի կնոջս՝Ռուզանին,երևի ես այդ տրամադրության մեջ էի, որովհետև ինչ զգում էի այդ ժամանակ փոխանցել եմ երգին,հիանալի երգ է,շատ սիրվել է ամբողջ աշխարհում:Այն սիրված է ,բայց երբ բովանդակությունը հասկանում է ժողովուրդը,պեոզիան ավելի շատ է սկսում սիրել :

Շարունակությունը՝այստեղ

Հարցազրույցը՝Նաիրա Բաղդասարյանի

դիտվել է 1198 անգամ
Լրահոս
Վանեցյանը եթե բան գիտի ,պետք է ասի Նիկոլ Փաշինյանի ամերիկյան այցը կարելի է համարել ավարտված ու անպտուղ․ Կոնստանտին Տեր-Նակալյան Մասիսում 32-ամյա կինը պատուհան մաքրելիս ցած է ընկել 5-րդ հարկից. Նրա վիճակը ծանր է Նիկոլը թող ասի՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն իր ցուցակում ինչու՞ չկա և իր թերթն ինչպե՞ս է պահում. Հակոբ Ավետիքյան (video) Ավտո լվացող ամերիկահայերին պետք է արդարացում՝ ինչու են իրենք լքել իրենց հայրենիքը.Գառնիկ Իսագուլյան (video) Արմեն Սարգսյանի համար Հայաստանն արոտավայր է,ինքն էլ այդ արոտավայրում պետք է արածի.Իսագուլյան (video) Արսեն Թորոսյանը պատվաստանյութերի հարցով ներգրավված է մեքենայությունների մեջ. Գրիգոր Գրիգորյան (video) Օսիպյանին զգուշացրել են Ամուլսարի պայքարում ներգրավված ջերմուկցիների նկատմամբ իրականացվում են անհամաչափ պատժիչ գործողություններ Ռուսաստանը հարցում է անցկացրել.ով է ընդդիմության թեկնածուն Երկակի ստանդարտ․ Վաղարշակ Հարությունյանին կարելի՞ էր անարգել սպայի պատիվը Փաշինյանի տարօրինակ ձեռագրից սկսել են վախենալ Կամո Ավագումյանն ասել է, թե ով է ընդդիմության Կրեմլի թեկնածուն Դավիթ Սանասարյանին կվերականգնեն իր պաշտոնին Թիրախում Սասուն Միքայելյանն է Երևանի 3 դպրոցների տնօրեններ ազատվել են աշխատանքից ԱՄՆ դեսպանատունը մտահոգ է Նիկոլ Փաշինյանի համար Վարչապետի գերթանկարժեք վոյաժը. 330 հազար դոլար հանուն ինչի՞. politik.am Լոս Անջելեսում հարձակվել են քաղաքացու վրա ու պատռել Ամուլսարի թեմատիկայով պաստառները «Բանակից փախածը խոսում է ուսադիրներից և սպայի պատվից». Արմեն Աշոտյան Սրանով ԱԱԾ-ն պետք է զբաղվի.ինչու՞ պատվաստանյութերի վրա չկա QR կոդ.ահազանգ (video) ՀետՔԱՅԼԱՐԱԾ Հայաստան Բարի գալուստ պատժիչ Հայաստան Իրեն պահեք ձեր մոտ, վայելեք․․․ Մենք չար ու նախանձ չենք, մի քիչ էլ դուք վայելեք, Հասնում է․․․ Մեկդ էս մարդուն էդ անտեր Սահմանադրությունը տվեք, թող կարդա
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Սեպտեմբերի 23-ին,ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրեր են «Մեկ առողջություն» կոալիցիայի ղեկավար Գրիգոր Գրիգորյանը և փորձագետ Ամալյա Պապյանը: Թեմա՝Պատվաստումների մասին տեղեկատվության փաստեր: Սեպտեմբերի 23-ին,ժամը 12:00-ին Հայելի ակումբի հյուրերն են «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանը և Ռամկավար-ազատական կուսակցության ատենապետ, «Ազգ» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր Հակոբ Ավետիքյանը: Թեմա՝վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները,ներքաղաքական զարգացումներ և աղմկահարույց դատավարություններ: Սեպտեմբերի 23-ին,ժամը 13:00-ին Հայելի ակումբի հյուրն է սպանված 25-ամյա Արտյոմ Ադանալյանի մայրը՝ Ռուզան Ադանալյանը: Թեմա՝Որքան արժեր Արտյոմի արյունը, դատաբժշկական փորձաքննության կեղծիքներ: Սեպտեմբերի 23-ին՝ ժամը 19.00, Արամ Խաչատրյան համերգասրահում, ելույթ կունենա աշխարհահռչակ օպերային դիվա, սոպրանո Աննա Կասյանը։ Նա կներկայացնի արիաներ հայտնի օպերաներից։ Երեկոն նվիրված է ՀՀ անկախության 28-րդ տարեդարձին։ Համերգը կղեկավարի դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանը։ «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնը կազմակերպել են Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը, Մշակույթի աջակցության եվրոպական հիմնադրամը և Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը։ Սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 13.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, «Այլընտրանք» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար Թաթուլ Մանասերյանը: Թեման՝ «Տնտեսության ներկայիս վիճակը և մարտահրավերները: Բանկային գաղտնիք, հարակից հարցեր»: Սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 12:00-ին, «Արմենպրես» լրատվական գործակալության մամուլի սրահում տեղի կունենա Հայաստանում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիան Էրլունգի, Երևանում Կոնֆուցիոսի ինստիտուտի տնօրեն Գոռ Սարգսյանի և «Արմենպրես» լրատվական գործակալության տնօրեն Արամ Անանյանի մամուլի ասուլիսը: Թեմա՝ ՉԺՀ կազմավորման 70-ամյակի կապակցությամբ ՀՀ-ում Չինաստանի դեսպանատունը, Երևանում Կոնֆուցիոսի ինստիտուտը և «Արմենպրես» լրատվական գործակալությունը կազմակերպում են «Ճանաչիր Չինաս... Սեպտեմբերի 23-ին՝ ժամը 12:00-ին, «Հենարան» մամուլի ակումբում կհյուրընկալվի ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանը: ԹԵՄԱ՝ ՊԵԿ նախագահը հայտարարել է, որ պետությունը հարկ վճարողներին վերադարձնելու է պարտքերը. Ամուլսարի շահագործումը պետության տնտեսության զարգացման համար ի՞նչ դեր ունի. երկրում սոցիալ-տնտեսական վիճակը: Սեպտեմբերի 21ին` ժամը 13:00-ին,Պոստ Սկրիպտում մամուլի ակումբի հյուրերն են Հայաստանի Շաշկու ֆեդերացիայի նախագահ Ալբերտ Պողոսյանը,փոխնախագահ Աշոտ Մկրտումյանը եւ շաշկու բազմակի չեմպիոն Նշան Ալավերդյանը։ Թեմա` Հայաստանի շաշկու պատմության մեջ աննախադեպ արդյունք` շաշկու պատանիների աշխարհի առաջնություններում։ ՀՀ-ում կկայանա շաշկու աշխարհի գավաթի հերթական փուլը, Հայաստան կժամանի շաշկու միջազգային ֆեդերացիայի ղեկավար կազմը։ Սեպտեմբերի 23-ին` ժամը 11:30-ին, ՀՀ Ազգային ժողովի 334 դահլիճում տեղի կունենա ՀՀ ԱԺ տարածաշրջանային եւ եվրասիական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Միքայել Մելքումյանի գլխավորած պատվիրակության` Ռուսաստանի Դաշնության Պետական դումա կատարած այցի վերաբերյալ մամուլի ասուլիսը: Սեպտեմբերի 20-ին,ժամը 11:00-ին Հայելի ակումբի հյուրեն են Լարիսա Ալավերդյանը և Մ. Մադաթյանը: Թեմա՝ «Իմ քայլը» խմբակցությունը նախագիծ է ներկայացրել Ազգային ժողովին՝ ներկայացնելով իրավական հիմքեր այն մասին, որ սկսում ենք գործընթաց ՍԴ դատավորների մեկի լիազորությունները դադարեցնելու առնչությամբ:Ընթացող դատավարություններ,և զոհված զինծառայողների ծնողների բողոքը կառավարության մոտ,հանդիպում վարչապետի հետ: