Առաջնորդների ֆոնին ֆոտոներ անելուց առաջ մտածե՛ք Հայաստանի ու Արցախի անվտանգության մասին

Պուտին-Փաշինյան հանդիպման ժամանակ քննարկվել է նաև Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ռազմատեխնիկական գործակցության հարցը, Նիկոլ Փաշինյանի՝ մոսկովյան այցի ավարտին հայաստանյան պատվիրակության կազմում մեկնած լրագրողների հետ զրույցում ասել է վարչապետի խորհրդական Արսեն Խառատյանը: «ՌԴ-ի հետ զինտեխնիկայի ձեռքբերման վարկային ծրագրերի տեխնիկական հարցերին է միայն անդրադարձ կատարվել», ըստ aravot.am-ի՝ տեղեկացրել է նա: Արսեն Խառատյանի փոխանցմամբ՝ ՌԴ-ի կողմից Ադրբեջանին զենք վաճառելու մասին խոսակցություն չի եղել. «Կարծում եմ՝ վարչապետն առաջիկայում զենքի վաճառքի խնդրին էլ կանդրադառնա, պարզապես մեր այս այցի ժամանակը սահմանափակ էր»: Խառատյանը տեղեկացրել է, որ Փաշինյանը ֆուտբոլային խաղի դիտումից հետո հանդիպել է Ալիևին, ձեռքսեղմում է եղել. «Այլ բովանդակային խոսակցություն չի եղել: Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության բացմանը եկած նախագահները և վարչապետները Պուտինի կողմից հրավիրվել էին Կրեմլ, որի ժամանակ էլ տեղի է ունեցել ձեռքսեղմումը: Այդ հնարավորությունն օգտագործվել է, որպեսզի ՀՀ-ի և Ադրբեջանի ղեկավարները ծանոթանան»: Արսեն Խառատյանը հավելել է, որ Արցախյան հակամարտության բանակցությունների ձևաչափի առնչությամբ խոսակցություն ևս չի եղել, բայց առաջիկայում, վստահաբար, այդ հարցով հանդիպումներ կլինեն: «Օրակարգային հարցեր են կուտակվել, պետք է ակտիվ աշխատել», ասել է վարչապետի խորհրդականը: Այսպես, Փաշինյանը պատրաստվում է առաջիկայում զենքի վաճառքի խնդրին անդրադառնալ: Առհասարակ, ուշագրավ էր, որ Փաշինյանի մոսկովյան այցի օրը Ադրբեջանը, վստահաբար, ոչ պատահաբար, ցուցադրեց բելառուսական «Պոլոնեզ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերը՝ որպես Իսկանդերներին հակակշիռ: Ի՞նչ է պատրաստվում անել Փաշինյանը Հայաստանի դաշնակից Բելառուսի իշխանությունների հետ հարաբերություններում: Վաղն, ի դեպ, նույն բանը կարող է տեղի ունենալ Ռուսաստանից, երբ պարզվի զենքի հերթական խմբաքանակն վաճառվում Ադրբեջանին: Ի դեպ, վերջերս ադրբեջանական և ռուսական մամուլում արդեն իսկ լուրեր են տարածվել, որ Ադրբեջանը մտադիր է Ռուսաստանից ձեռք բերել Տերմինատոր-2 տանկերի աջակցման մարտական մեքենաներ: Դրանք օգտագործվել են Սիրիայում և դրական գնահատականի արժանացել ռուս մասնագետների կողմից: Ըստ արտադրողի, այդ մեքենաները կոչված են քաղաքի պայմաններում աջակցել տանկային ստորաբաժանումներին, որոնք այդ իրավիճակում բավական խոցելի են: Փոխանակ Պուտինի հետ հանդիպումները դառնան Հայաստանի և Արցախի անվտանգության հարցերի քննարկման պատեհ առիթներ՝ վարչապետն ու իր տիկինն առիթը բաց չեն թողնում տարբեր երկրների առաջնորդների հետ լուսանկարվելու համար: Ի դեպ, հատկանշական է, որ վարչապետի գրեթե բոլոր աշխատանքային այցերին պարտադիր նրան ուղեկցում է Փաշինյանի տիկինը՝ «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Աննա Հակոբյանը, որն անգամ ուղղաթիռով Արցախ այցելելիս Փաշինյանին մենակ չթողեց: Մի ուշագրավ հանգամանք ևս, վարչապետի կնոջ խմբագրած «Հայկական ժամանակ» թերթում հոդված է հրապարակվել, որում քննադատել են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին, որոնք վերջերս Երևան էին ժամանել և հանդիպեցին ՀՀ նոր իշխանություններին: «Կարևորվել են նաև կողմերի հավատարմությունը հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ ստանձնած հանձնառություններին և Վիեննայի, Սանկտ Պետերբուրգի ու Ժնևի գագաթնաժողովների արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածություններին, որոնք Ադրբեջանը մինչ օրս շարունակում է համառորեն անտեսել: Հերթական անգամ կարևորվել է խաղաղությանը նպաստող մթնոլորտի ձևավորումը։ Հայկական դիվանագիտության հրապարակային բառապաշարում վերջերս հաճախակի կրկնվող «խաղաղությանը նպաստող մթնոլորտ» արտահայտությունը պայմանավորված է ադրբեջանական կողմի ռազմատենչ հայտարարություններով և կոնկրետ գործողություններով: 2016թ. ապրիլից հետո Ադրբեջանը նոր թափով շարունակեց հարձակվողական սպառազինություններ ձեռք բերել: Միայն այս տարվա ընթացքում Ադրբեջանը ձեռք է բերել բելառուսական «Պոլոնեզ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր և իսրայելական LORA օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համալիրներ: «Պոլոնեզ» համակարգերի վերաբերյալ ավելի վաղ՝ ս. թ. փետրվարին, լուրեր էին տարածվել, որ Հայաստանին հաջողվել է չեղարկել այդ զինատեսակի մատակարարումը Բելառուսից Ադրբեջան: Բելառուս ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Ալեսինը նշել էր, որ ադրբեջանա-բելառուսական ռազմական համագործակցության շրջանակներում միտում կար Ադրբեջանին վաճառել նաև «Պոլոնեզ» ՀԿՌՀ-ները, «սակայն դրան դեմ էր Հայաստանը, որը Բելառուսի գործընկերն է ՀԱՊԿ-ում»: Այդուհանդերձ, Ադրբեջանն այսօր ունի «Պոլոնեզ» համակարգեր», ասվում է հոդվածում: Ապա՝ արձանագրվում է, թե՝ «Այդուհանդերձ, վերջին շրջանում Ադրբեջանի հարձակողական սպառազինությունների ակտիվ ձեռքբերումները և անառողջ ռազմատենչ հայտարարությունները, մեղմ ասած, հակասում են հակամարտության խաղաղ կարգավորման փիլիսոփայությանը՝ Ադրբեջանն ակնհայտորեն նախապատրաստվում է հերթական պատերազմի: Նման պայմաններում Մինսկի խմբի համանախագահներն անկարող են հակամարտության խաղաղ կարգավորման հարցում որևէ օգնություն ցուցաբերել կողմերին»: Այնուհետև արձանագրում են, որ Մինսկի խմբի համանախագահների մանդատը կողմերին որևէ բան պարտադրելու գործիքակազմ չի ենթադրում և, ըստ էության, ընդամենը պարտավորում է համանախագահներին կողմերի միջև բանակցությունների հարթակ հանդիսանալ, և որ Մինսկի խումբն, ըստ էության, գտնվում է ցայտնոտի մեջ և իներցիոն սկզբունքով շարունակում հանդիպումներ ունենալ կողմերի ներկայացուցիչների հետ՝ ադրբեջանական սպառազինությունների աճի ֆոնին: Եվ ի՞նչ... Մինսկի խո՞ւմբը պետք է դատապարտի Բելառուսի՞ն ու Ռուսաստանի՞ն, որոնք զինել և զինելու են Ադրբեջանին: Իսկ գուցե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի վրա մեղքը բարդելուց առաջ Հայաստանի նորաթուխ իշխանությունները «դաշնակիցներից» բացատրություններ պահանջեն: Մետաքսյա Շալունց