Վրաց-սիրիական «բախումն» ու Արցախը

Երեկ Սիրիան ճանաչեց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը Սիրիան ճանաչել է Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը: Ըստ Հարավային Օսիայի Հանրապետության ԱԳՆ-ի հաղորդագրության՝ կողմերը հայտարարել են միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին հավատարիմ մնալու, փոխադարձ ճանաչման և դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին: Հարավային Օսիայի արտգործնախարար Դմիտրի Մեդոևը, մեկնաբանելով Դամասկոսի որոշումը, ասել է, որ նախապատրաստական գործընթացը տևել է մի քանի ամիս և այս ուղղությամբ աշխատանքը շարունակվում է: «Սա կարևորագույն իրադարձություն է մեր երկրի, Սիրիայի, ինչպես նաև աշխարհում մեր ընկերների համար»,- նշել է նա: Հիշեցնենք, որ Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի անկախությունը ճանաչել են նաև Ռուսաստանը, Նիկարագուան, Վենեսուելան, Նաուրուն, Վանուատուն և Տուվալուն: Սիրիան Աբխազիայի անկախությունը ճանաչած 7-րդ երկիրն է: Առաջինն Աբխազիայի անկախությունը՝ 2008թ. օգոստոսի 26-ին, Ռուսաստանն է ճանաչել: Սրան հետևեց պաշտոնական Թբիլիսիի համարժեք քայլը. Երեկ հայտնի դարձավ, որ Վրաստանը սկսում է Սիրիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները խզելու ընթացակարգ: Վրաստանի ԱԳ փոխնախարար Դավիթ Դոնդուան հատուկ բրիֆինգին՝ նվիրված Սիրիայի կողմից Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախության ճանաչմանը, նշել է, որ Ռուսաստանի կողմից մանիպուլյացիաների արդյունքում սիրիական կողմը ընդունել է անօրինական որոշում և խախտելով միջազգային իրավունքի սկզբունքները՝ ճանաչել է Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի անկախությունը: «Տվյալ գործողությամբ Ասադի վարչակարգը աջակցել է Ռուսաստանի ռազմական ագրեսիային ընդդեմ Վրաստանի և տարիներ շարունակվող էթնիկ զտումներին»,-հայտարարել է Դոնդուան: Միևնույն ժամանակ նա ընդգծել է, որ վրացական կողմը սկսել է Սիրիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների խզման գործընթացը: Այսպես, Դամասկոսը ճանաչեց Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի անկախությունը: Աբխազիայի փոխնախագահ Վիտալի Գաբնիան ասել է, որ դա նշանակալից իրադարձություն է: «Շնորհավորում եմ Աբխազիայի ժողովրդին, Սիրիան այդ որոշումն ընդունեց մեր հաղթանակի և անկախության 25-ամյակի և Ռուսաստանի Դաշնության կողմից մեր անկախության ճանաչման 10-ամյակի նախաշեմին, մեր նախագահ Սերգեյ Բագապշի հիշատակի օրը», - ասել է Գաբնիան Աբխազիայի պետական կառույցների և հանրության ներկայացուցիչների հավաքում: Սիրիան և Աբխազիան պայմանավորվել են դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել: ТАСС գործակալության փոխանցմամբ, Աբխազիայի նախագահ Ռաուլ Խաջիմբան հրապարակել է հայտարարություն, որի համաձայն՝ «Աբխազիայի Հանրապետությունը և Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունը մտադիր են համագործակցությունը զարգացնել բոլոր ոլորտներում»: Ըստ Խաջիմբայի, նախօրեին հանդիպել են Սիրիայի, Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի դեսպանները համաձայնեցրել են համատեղ հայտարարության տեքստն ու հրապարակման ժամկետը: Հարավային Օսիայի նախագահ Անատոլի Բիբիլովին, ով ասել է, որ իր երկիրը Սիրիայի հետ մտադիր է համագործակցել քաղաքականության, տնտեսության, մշակույթի և հումանիտար բնագավառներում. «Դիվանագիտական կապերի հաստատումն օգտակար է Սիրիայի և Հարավային Օսիայի ժողովուրդների համար, սա պատմական իրադարձություն է, ես ուզում եմ երախտագիտությունս հայտնել նախագահ Բաշար ալ-Ասադին: Նոր բարեկամներ բոլորին են պետք, մանավանդ այն երկրներին, որոնք հայտնվել են ծանր պայմաններում, հակազդում են ռազմական ագրեսիային և ահաբեկիչներին»: Պաշտոնական Թբիլիսին արդեն արձագանքել է Դամասկոսի որոշումներին: «Ճանաչելով Վրաստանի երկու պատմական շրջանների՝ Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը, Ասադի ռեժիմը միջազգային օրենքների ևս մեկ կոպիտ խախտում է կատարել: Միջազգային համայնքը պարտավոր է դատապարտել այդ փաստը», - Թվիթերի էջում գրել է Վրաստանի արտգործնախարար Միխեիլ Ջանելիձեն: Պաշտոնական Թբիլիսիի քայլը՝ Սիրիայի հետ դիվանագիտական կապերը խզելու գործընթացը, միանգամայն օրինաչափ է: Որքան էլ տարօրինակ հնչի՝ օրինաչափ է նաև Սիրիայի քայլը: Իսկ Ռուսաստանի աջակցությունը վայելող երկիրն ինչու՞ չպետք է գնար նման քայլի: Ասադը դեռ շատ հարցերում է իրեն պարտավորված լինելու պաշտպանել Մոսկվայի քաղաքականությունը, որովհետև արդեն ոչինչ չունի կորցնելու, ամենը ինչ կարող էր կորցնել, արդեն կորցրել է: Այստեղ առաջ է գալիս մյուս կարևոր հարցը՝ իսկ եթե Ռուսաստանը մյուս դաշնակիցներին էլ ստիպի ճանաչել Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի անկախությունը... Հայաստանը, որը ղարաբաղյան բանակցություններում է և չի ճանաչել Արցախը, իհարկե, կարող է հայտնվել ծիծաղելի վիճակում: Մինչ այժմ Հայաստանին հաջողվել է այս հարցում չասոցացվել Ռուսաստանի հետ և հարևան Վրաստանին անակնկալներ չմատուցել՝ վտանգելով հայ-վրացական կենսական նշանակության հարաբերությունները: Մետաքսյա Շալունց