Համերաշխության դրոշ, թե՞ դահիճը ներսից

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը որոշել է ՀՀ ոստիկանապետի պաշտոնում նշանակել Երևանի փոխոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին: «Մտածեցի, որ հեղափոխությունից առաջ, մենք դուք ու Վալերի Օսիպյանը գտնվում էինք փշալարերի տարբեր կողմերում: Այս որոշումից հետո բոլորս պետք է նույն կողմում հայտնվենք»,- ֆեյսբուքյան տեսաուղերձում ասել է Փաշինյանը: Օսիպյանի վիճահարույց նշանակման քննադատությունների առաջին ալիքն արդեն բարձրացել է, անգամ կարծիքներ կան, որ սա ամենաանհաջող կադրային որոշումը կարող էր լինել Փաշինյանի կողմից: Մինչ նրան անդրադառնալը, անշուշտ, Փաշինյանի առաջին որոշումը պետք է լիներ այլեւս նախկին ոստիկանապետ Վովա Գասպարյանին ազատումը, որը Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների այն վերին հորիզոնականներում էր, ում հանրությունը մերժելով մերժում էր արդեն քանի տարի: Վովա Գասպարյանը համակարգում է դեռեւս 90-ական թվականներից, դեռեւս Վանո Սիրադեղյանի ժամանակակներից, ավելին Գասպարյանը տարիներ շարունակ իր որոշ քայլերով փորձում է նմանվել իր նախկին ղեկավար, ՆԳ նախարար Վանո Սիրադեղյանին: Կատարում է հասարակությանը հաճոյանալու քայլեր, հնչեցնում է ձևակերպումներ, որոնք վայել են ուժեղ, ինքնուրույն գործչին, փորձում է երևալ կրթված և հումանիստ: Իսկ ունենում էինք այն, ինչ ունենք: Վովա Գասպարյանը չնայած տարիներ շարունակ վստահեցնում էր իր ղեկավարած համակարգի բարեփոխման մասին եւ իրեն էլ համարում հրեշտակապետ, բայց չնչին անհնազանդության եւ իշխանությանը սպառնացող չնչին վտանգի ժամանակ իր հրեշտակները անճանաչելի սատատաներ էին դառնում: Վլադիմիր Գասպարյանը` Վանո Սիրադեղյանի օրինակով, անընդհատ շեշտում էր, որ Հայաստանում չեն կարող լինել գողեր, կլաններ, որ ինքն է ամենաուժեղ դեմքը: Բայց իրականությունը հակառակի մասին էր խոսում: Որպես կանոն տարածաշրջանի օրենքով գողերի բոլոր սխոդկաները անցկացվում էին Հայաստանում, եւ այդ ամենը Գասպարյանի բարձր հովանու ներքո: Վովա Գասպարյանը բնույթով արտիստիկ, գործով բիրտ, բայց տեսակով մանեւրի մեծագույն վարպետ էր, այստեղ էլ գտնվում էր նրա երկարակեցության բանալին: Նա իր տեսակով ու բնույթով ծառայություն մատուցող էր ու երբեք ու որեւէ պարագայում ձեռնունայն չէր թողնում իր գործատուին, ակտիվ ներգրավված էր նաեւ իշխանության վերարտադրության օպերացիաներին, հարկ եղած պարագայում գործիք էր դառնում օլիգարխիայի եւ ընդդիմության դեմ: Բնականաբար, ոստիկանական մեծ բանակում նա մի մեծ վաշտ ուներ ընդդեմ լրատվամիջոցների, անիրական, ֆեյք օգտատերերի հոծ բազմություն, որոնք զբաղվում էին շեֆի փիառ եւ պաշտպանական գործառույթներով, ինչպես եւ թավշյա հեղափոխության օրերին, երբ բոլոր կողմերից մեզ փորձում էին համոզել, որ Վովա Գասպարյանն այնքան է մարդասիրացել, որ չի ցանկանում ուժ կիրառել ցուցարարների նկատմամբ, այնինչ ամիսներ առաջ նա պատրաստ էր իր դեմ հնչած մեկ թթու խոսք ասողի կախաղան բարձրացնել: Հիմա վերադառնալով Վալերի Օսիպյանին: Այս թեկնածությունը հիրավի զարմանալի է: Փաշինյանի վկայակոչած տրամաբանության մեջ կարելի է բոլոր օլիգարխներին, ընտրակեղծարարներին թողնել նույն պաշտոնում՝ ասելով «բոլորս նույն կողմում հայտնվենք»:Իսկ իրականությունն այն է, որ Վալերի Օսիպյանը եղել է Սերժ Սարգսյանի եւ Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանության ամենակատարող կադրերից մեկը, որը չի վարանել ձեռք բարձրացնել բոլոր ժամանակների ցուցարարների, քաղաքացիական ակտիվիստների վրա: Բոլորը հիշում են, հատկապես, 2008-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ հենց Վալերի Օսիպյանն էր համակարգում իշխանության մի քանի վարձկանների «բողոքի ցույցերը» Լևոն Տեր-Պետրոսյանի տան և գրասենյակի մոտ: Օսիպյանի ընտանիքին առնչվող աղմկահարույց պատմությունների պակաս եւս չի զգացվում: Բոլորն են հիշում նրա եղբորորդու դաժան հանցագործությունը, ով փորձել էր ազատամարտիկի որդու ականջ կտրել, իսկ Օսիպյանն էլ ամեն բան արել է գործը կոծկելու համար: Օսիպյանը կարճ ասած՝ ոչնչով չի տարբերվում, կամ գրեթե չի տարբերվում Վովա Գասպարյանից, եթե նրան նախապատվություն է տրվում միայն այն բանի համար, որ թավշյա հեղափոխության ժամանակ իրեն համեմատաբար զուսպ է պահել, ապա առավել զուսպ է եղել Վովա Գասպարյանը, որը կարողացավ իր դերասական նկրտումների դեմն առնել ու չիջնել հազարավոր ցուցարարների մեջ: Այլ հարց է, որ Օսիպյանը ժամանակավոր լուծում է ու Փաշինյանը ցանկանում է համակարգի հարազատ զավակի միջոցով տեսնել երանոսյանների ու նմանների դատաստանը: Կամ գուցե, այն իսկապես համերաշխության դրոշ է, որը Նիկոլ Փաշինյանը ծածանում էր շարժման ողջ ընթացքում: Անի Սահակյան