Պուտին-Փաշինյան առաջին «առերեսումը» մի քանի օրից. ԵԱՏՄ-ում սպասե՞լ «թավշյա հեղափոխության»

Երեկ Վլադիմիր Պուտինը չորրորդ անգամ ստանձնեց Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնը: Երդմնակալության արարողությունը կայացավ Կրեմլի Անդրեևյան դահլիճում, ուր Պուտինը ժամանեց նույն Կրեմլի իր գրասենյակից՝ ռուսական «Կորտեժ» նոր ավտոմեքենայով: Եվս մեկ նորամուծություն էր այն, որ Պուտինի ավտոշարասյունը չանցավ Մոսկվայի կենտրոնական փողոցներով: Անցած անգամ՝ 2012թ. Ռուսաստանի նախագահի ավտոշարասյունն անցել էր բոլորովին դատարկ փողոցներով, և հատուկ ծառայությունները փակել էին Մոսկվայի կենտրոնական փողոցները ոչ միայն ավտոմեքենաների և քաղաքային տրանսպորտի, այլև անցորդների համար: Երդմնակալությանը այս անգամ ներկա էր 5 հազար մարդ, որոնց մի մասը՝ դահլիճում, մյուսը՝ Սոբորնայա հրապարակում․ սա Կրեմլին հարող հրապարակներից մեկն է: Սահմանադրության համաձայն՝ Վլադիմիր Պուտինն երեկ այսպես երդվեց․ «Երդվում եմ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի իմ լիազորություններն իրականացնելիս հարգել և պաշտպանել մարդու իրավունքներն ու ազատությունները»: Այս խոսքերը նա արտասանեց արդեն չորրորդ անգամ: Առաջին անգամ Պուտինը նախագահ է ընտրվել 2000-ին՝ որպես նորագույն ՌԴ առաջին նախագահ Բորիս Ելցինի ժառանգորդ, երկրորդ անգամ՝ 2004-ին։ Ռուսաստանի Սահմանադրությունն արգելում է նույն անձին նախագահ ընտրվել անընդմեջ երկու ժամկետից ավելի։ 2008թ. ՌԴ նախագահ ընտրվեց Պուտինի ժառանգորդ Դմիտրի Մեդվեդևը, ով նախագահության ժամկետը երկարաձգեց երկու տարով և դարձրեց վեց տարի։ 2011-ի աշնանը՝ նախագահական ընտրություններից կես տարի առաջ, Մեդվեդևը հայտարարեց, որ Պուտինի հետ պայմանավորվածության համաձայն՝ նրան է զիջում Կրեմլում իր տեղը։ Պուտինը Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնը ստանձնեց երեկ, հավանաբար, վերջին անգամ։ Նա 65 տարեկան է, և 2024-ին ավարտվում է նրա նախագահության չորրորդ ժամկետը։ Սահմանադրությունը նրան թույլ չի տալիս ՌԴ նախագահ ընտրվել 2024-ին, այսինքն՝ Պուտինը պետք է կա՛մ Սերժ Սարգսյանի օրինակով Սահմանադրությունը փոխի, կա՛մ հեռանա Կրեմլից՝ թողնելով ժառանգորդ, օրինակ` ինչպես 2008-ին։ Հիշեցնենք, որ մայիսի 5-ին Ռուսաստանի գրեթե բոլոր խոշոր քաղաքներում անցան «Նա մեր ցարը չէ» կարգախոսով հակապուտինյան հավաքներ և երթեր։ Այդ հավաքների մի մասն արտոնված չէր, և ոստիկանությունը բիրտ ուժ կիրառեց ցուցարարների, այդ թվում՝ նաև անչափահասների նկատմամբ։ Ընդդիմադիր Ալեքսեյ Նավալնու այս ակցիաները հատկապես մարդաշատ էին Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում, ոստիկանությունն ընդհանուր առմամբ բերման էր ենթարկել 1500-ից ավելի մարդու։ Այսպես, սկսվեց պուտինյան հին, բայց նոր կառավարումը: Եվս 6 տարի նա պատրաստվում է իշխել Ռուսաստանում: Մայիսի 14-ին Սոչիում պետությունների ղեկավարների մակարդակով տեղի է ունենալու Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նիստը: Առայժմ պաշտոնապես հայտնի չէ, թե ով է մեկնելու Սոչի Հայաստանից, սակայն եթե մայիսի 8-ին Նիկոլ Փաշինյանն ընտրվի ՀՀ վարչապետի պաշտոնում, չի բացառվում, որ Հայաստանի և Ռուսաստանի առաջնորդներն իրենց առաջին հանդիպումն անցկացնեն այդ օրը՝ Սոչիում Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նիստի շրջանակներում։ «Եթե Փաշինյանի` վարչապետի պաշտոնում ընտրվելը կատարված փաստ համարենք, ապա` այո, մենք չենք բացառում նրա հանդիպումը Ռուսաստանի նախագահի հետ մայիսի 14-ին», — Sputnik Արմենիայի հարցերին պատասխանելիս օրեր առաջ ասել է Փաշինյանի մամուլի քարտուղար Տիգրան Ավինյանը։ Անկախ նրանից թե ով կմեկնի Սոչի, Նիկոլ Փաշինյա՞նը, թե՞ Արմեն Սարգսյանը, Հայաստանն այդ ձևաչափում, «թավշյա հեղափոխությունից» օրեր անց է ներկայանալու այդ կառույցում: Իսկ առաջին հանդիպումը կարևոր է՝ որպես մեկնարկ, թե ինչպես է պատրաստվում շարունակել համագործակցությունը Հայաստանը, որպես պետություն՝ ԵԱՏՄ շրջանակներում: Մի կառույց, որի անդամները հաճախ ավելի հետևողականորեն պաշտպանում են Ադրբեջանի շահերը: Բացի այդ, Սերժ Սարգսյանի օրոք այս կառույցը Հայաստանի համար չապացուցեց իր արդյունավետությունը: Ավելի ճիշտ Հայաստանը չփորձեց ստանալ այս կառույցից այն, ինչ կարող էր արդյունավետ լիներ Հայաստանի ձեռներեցների համար, տնտեսության զարգացման համար: Նշանակում է, Հայաստանի նոր իշխանությունների համար ռուսաստանյան բոլոր ձևաչափերում նոր մարտահրավերներ կան, որոնք նրանք ոչ միայն պետք է փորձեն լուծել, այլև ցույց տան, որ ի տարբերություն Սերժ Սարգսյանի իշխանության՝ ավելի նպաստակասլաց են, նախաձեռնող և վերջապես ձայնազուրկ չեն: Թամար Բագրատունի