Ղարաբաղն ու հեղափոխությունը. Սպասի՞ Ալիևն անակնկալներ Հայաստանից

Վերջին մի քանի օրերին Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախարարությունը հաղորդում էր շփման գծում ադրբեջանական բանակի կենդանի ուժի և զինտեխնիկայի կուտակումների ու ակտիվ տեղաշարժերի մասին, ինչը Ադրբեջանը հերքում էր: Ադրբեջանում ամենօրյա ռեժիմով վերլուծություններ են ներկայացվում հայաստանյան իրադարձությունների, ղարաբաղյան բանակցություններում Ադրբեջանի ապագայի, Հայաստանի դիրքի, վարկանիշի վերաբերյալ: Ընդհանուր առմամբ՝ իրավիճակն այս դաշտում էլ կարելի է անորոշ համարել: Առանց այն էլ հարցական էր, թե ո՞վ է Հայաստանը ներկայացնելու հաջորդ բանակցություններում, այժմ էլ՝ Նիկոլ Փաշինյանի թավշյա հեղափոխությունից հետո ներքաղաքական անորոշության ֆոնին հարցականներն ավելի շատ են: Օրեր առաջ, երբ Հայաստանի արտգործնախարարը Մոսկվա էր մեկնել՝ նրա հանդիպմանը նաև ղարաբաղյան խնդիրն էր քննարկվել: Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնակատար Էդվարդ Նալբանդյանը Մոսկվայում հանդիպում էր ունեցել Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ՝ քննարկելու իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի միջև շփման գծում: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները անցյալ շաբաթ հատուկ հայտարարություն տարածեցին՝ ընդգծելով այս «զգայուն ժամանակաշրջանում հրադադարի ռեժիմին հավատարիմ մնալու, մասնավորապես, ծանր զրահատեխնիկան առաջնագծից ետ քաշելու ծայրահեղ անհրաժեշտությունը»: Մի քանի օր առաջ Լավրովը նաև Մամեդյարովի հետ է քննարկել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանն առնչվող հարցեր: Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովն Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման և Կասպից ծովի կարգավիճակին վերաբերող հարցեր, հայտնում էր Ռուսաստանի ԱԳՆ–ն: «Քննարկվել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ակտուալ հարցեր: Նախարարներն առանձնահատուկ կանգ են առել Կասպիական 5-րդ համաժողովի անցկացման նախապատրաստական ընթացք և Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին կոնվենցիայի ստորագրման վրա: Շոշափվել են նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման որոշ ասպեկտներ»,- ասվում է ԱԳՆ հրապարակած հաղորդագրության մեջ: Միացյալ Նահանգերի նախագահ Դոնալդ Թրամփն էլ, ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների՝ նամակ է հղել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին, որում ԱՄՆ նախագահը նշում է, որ մտադիր է Ադրբեջանի իր գործընկերոջ հետ աշխատել փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող շատ ոլորտներում։ «Ձեր հետ միասին մենք ահաբեկչության ոչնչացման հարցում կարող ենք առաջընթաց գրանցել, նոր աշխատատեղերի ստեղծմանն ու Եվրոպայում էներգետիկ անվտանգության բարելավմանը հասնել։ Կոռուպցիայի դեմ պայքարում և Ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման հարցում առաջընթացը ներդրում կլինի այդ ջանքերում»,–հաղորդում է կայքը։ Նիկոլ Փաշինյանը, ոը BBC-ին հարցազրույց է տվել՝ խոսել էր նաև Արցախի հիմնահարցի թեմայի շուրջ՝ շեշտելով, որ Լեռնային Ղարաբաղի մասին Ղարաբաղի հարցը պետք է լուծվի խաղաղ երկխոսության ճանապարհով: Փաշինյանի դիրքորոշումը միանշանակ տեղավորվում է և համահունչ է մինչ այժմ Հայաստանի բոլոր իշխանությունների արտահայտած տեսակետների հետ: Ահա, թե ինչ է ասել նա. «Ադրբեջանը բազմաթիվ տարիների ընթացքում իրեն պահում է շատ ագրեսիվ, և դա բացասական ֆոն է ստեղծում երկխոսության համար: Երբ ամեն օր մենք Ադրբեջանից լսում ենք, որ մենք պատրաստվում ենք պատերազմ սկսել Հայաստանի դեմ, մենք պատրաստվում ենք գրավել Երևանը, ինչպե՞ս կարող է կառուցողական երկխոսություն լինել այդ մթնոլորտում: Այժմ այնպիսի տպավորություն է, որ Ադրբեջանի նպատակը Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի կապիտուլյացիան է: Դա անհեթեթություն է, դա ապակառուցողական մոտեցում է: Եվ ես կարծում եմ, որ առաջինը, որ պետք է անել, ստեղծել համապատասխան մթնոլորտ երկխոսության, բանակցությունների համար: Մենք կարծում ենք, որ դա պետք է պարտադիր կերպով անել: Ե՛վ Հայաստանը, և՛ ընդհանրապես, միջազգային հանրությունը այդ մասին պետք է ինչ-որ եզրակացություններ անեն: Երբ նրանց նպատակն է ոչնչացնել Հայաստանը, և նրանք ոչ մի այլ բանի մասին չեն ցանկանում խոսել, ոչինչ չեն ցանկանում լսել: Իլհամ Ալիևը իր վերջին հայտարարություններում խոսում է Երևան մտնելու ծրագրերի մասին: Հայաստանը միշտ տրամադրված է եղել երկխոսության, և միշտ Հայաստանի ցանկացած իշխանություններ այն կարծիքին են եղել, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը պետք է լուծվի երկխոսության ճանապարհով, և մենք պետք է բացառենք այնպիսի հռետորաբանություն, որից կարելի է եզրակացնել՝ ինչ-որ մեկը պատրաստվում է այդ հարցը լուծել ուժով: Նման բան չպետք է լինի: Չէ՞ որ սա 21-րդ դարն է, և մենք քաղաքակիրթ երկրներ ենք, համենայն դեպս՝ Հայաստանը: Հույս ունեմ, դուք դա տեսել եք վերջին 20 օրերին: Բայց դա չի նշանակում, որ քաղաքակիրթ լինելը պետք է մեկնաբանել որպես թուլություն: Եթե Լեռնային Ղարաբաղում որևէ սադրանք լինի Ադրբեջանի կողմից, մենք բոլորս մի կողմ կդնենք մեր ներքաղաքական հարցերը և կզբաղվենք միայն մեր հայրենիքի պաշտպանությամբ»: Թամար Բագրատունի