ԱՄՆ դեսպանությունը հայտնում է

Հանրային, քաղաքական և մասնագիտական տարբեր շրջանակներ պարբերաբար մտահոգություն են հայտնում երկրում ժողովրդավարական գործընթացների հնարավոր հետընթացի, մարդու իրավունքների և Սահմանադրության ոտնահարման վերաբերյալ։

Հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանում գործող տարբեր միջազգային կառույցներ ու դեսպանատներ հաճախ են անդրադառնում պետության ժողովրդավարական զարգացմանը, 168.am–ը հարցումների շարք է նախաձեռնել:

Առաջին հարցումն ուղղվել է ՀՀ-ում ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Դեյվիդ Ալենին՝ որպես ժողովրդավարական արժեքների և մարդու իրավունքների պաշտպանության հանձնառություն ունեցող պետության ներկայացուցչի։

«Մեզ համար չափազանց կարևոր է ծանոթանալ Ձեր և դեսպանության դիրքորոշմանը Հայաստանի Հանրապետությունում վերջին շրջանում տեղի ունեցող ներքաղաքական և հանրային զարգացումների վերաբերյալ։

Մասնավորապես, տարբեր շրջանակներում մեծ մտահոգություն են առաջացնում հանրային ու քաղաքական դերակատարություն ունեցող անձանց հաճախակի դարձած ձերբակալություններն ու կալանավորումները, ինչպես նաև՝ գործադիր իշխանության ներկայացուցիչների կողմից հնչող խոսույթն ու իրականացվող քաղաքականությունը Հայ Առաքելական Եկեղեցու և նրա գահակալի նկատմամբ։

Ինչպես գիտեք, ՀՀ Սահմանադրության 17-րդ և 18-րդ հոդվածներով հստակ երաշխավորվում է կրոնական կազմակերպությունների գործունեության ազատությունը և բացառիկ ճանաչում է տրվում Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու առաքելությանը հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կյանքում։

Այդուհանդերձ, Եկեղեցու հասցեին հնչող քննադատական հռետորաբանությունը վերածվում է պետական օրակարգի մասի, ներառվում է կատավարության ծրագրում, ինչը հակասում է վերոնշյալ սահմանադրական սկզբունքներին։

Հաշվի առնելով ԱՄՆ հանձնառությունը Հայաստանում ժողովրդավարական ինստիտուտների, իրավունքի գերակայության և խղճի ազատության ամրապնդման գործում՝ կցանկանայինք ստանալ Ձեր գնահատականը վերոնշյալ իրադարձությունների, ինչպես նաև՝ քրիստոնեական մեծ համայնքի և աշխարհասփյուռ առաքելական հայության հոգևոր առաջնորդի հասցեին հնչող պաշտոնական խոսույթի ու մեկնարկած գործունեության վերաբերյալ»,- նշված էր լրատվամիջոցի հարցման մեջ։

ԱՄՆ դեսպանությունից հարցմանն արձագանքել են հետևյալ ձևակերպմամբ. «Մեր քաղաքականության համաձայն՝ մենք չեն կարող մեկնաբանություն տրամադրել ՀՀ ներքին գործերին վերաբերող հարցերի շուրջ»։

Ներկայացված դիրքորոշման համատեքստում հարկ է դիտարկել Հայաստանում տեղի ունեցած ներքաղաքական զարգացումներին ԱՄՆ դեսպանատան նախկին արձագանքների մի քանի դրվագներ` օրինակ, 2018 թվական, ապրիլ.

«Մենք կոչ ենք անում կառավարությանը հանդես բերել զսպվածություն` թույլ տալով խաղաղ ցույցեր, իսկ նրանց, ովքեր իրացնում են հավաքների ազատության իրենց իրավունքը, կոչ ենք անում դա անել պատասխանատու կերպով, խուսափել բռնությունից և կանխել լարվածության սրացումը:

…

Խաղաղ հանգուցալուծման համար պահանջվում է բովանդակալից բարեխիղճ քաղաքական երկխոսություն»:

2021 թվական, փետրվար.

«Միացյալ Նահանգների դեսպանությունը ուշադրությամբ հետևում է հայաստանյան ընթացիկ զարգացումներին, այդ թվում՝ համապատասխան շահագրգիռ կողմերի հայտարարություններին։ Մենք բոլոր կողմերին խրախուսում ենք հանդես բերել հանգստություն, զսպվածություն և խաղաղ ու առանց բռնության թուլացնել լարվածությունը։

Միացյալ Նահանգները, մեր ընդհանուր արժեքներին համահունչ սատարելով Հայաստանի ժողովրդավարական բարեփոխումներին, շեշտում է ժողովրդավարական հաստատությունների և գործընթացների կարևորությունը քաղաքական տարաձայնությունները երկխոսությամբ կարգավորելու ճանապարհին»։

Նկատենք` Դեյվիդ Ալենը Հայաստանում ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատարի պաշտոնը ստանձնել է 2026 թվականի հունվարի 16-ից։ Նա Հայաստան էր ժամանել 2024 թվականին՝ որպես փոխդեսպան։